Οι διαδοχικές αποχωρήσεις στελεχών της δημοτικής του παράταξης, οι εσωτερικές ανακατατάξεις και η ανάγκη επαναπροσδιορισμού των πολιτικών ισορροπιών φαίνεται πως οδήγησαν τον δήμαρχο Παλλήνης, Χρήστο Αηδόνη, στον πιο εκτεταμένο ανασχηματισμό της θητείας του.
Έναν ανασχηματισμό που γεννά περισσότερα πολιτικά ερωτήματα σε σχέση με όσα δίνει απαντήσεις.
Δεν πρόκειται για έναν συνηθισμένο ανασχηματισμό
Οι αποφάσεις που υπέγραψε ο δήμαρχος Παλλήνης για τον ορισμό των νέων αντιδημάρχων, των εντεταλμένων συμβούλων αλλά και ενός νέου άμισθου συμβούλου «συνδέσμου», δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μια απλή ανακατανομή αρμοδιοτήτων που συνηθίζεται στα μέσα μιας δημοτικής θητείας.
Αντίθετα, αποτυπώνουν μια συνολική προσπάθεια ανασύνθεσης της διοικητικής ομάδας, αναδιανομής της πολιτικής ισχύος και επαναπροσδιορισμού των εσωτερικών ισορροπιών της δημοτικής αρχής.
Αναπόφευκτα, όμως, προκύπτει ένα βασικό πολιτικό ερώτημα. Αν το αρχικό σχήμα που επέλεξε ο ίδιος ο δήμαρχος κατά την ανάληψη της διοίκησης λειτουργούσε αποτελεσματικά, ποιος ήταν ο λόγος να προχωρήσει σήμερα σε μια τόσο εκτεταμένη αναδόμηση;
Και αν, αντίθετα, κρίθηκε ότι χρειάζονταν τόσο μεγάλες αλλαγές, μήπως αυτό αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι το προηγούμενο μοντέλο διοίκησης δεν απέδωσε τα αποτελέσματα που είχαν προσδοκηθεί;
Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στις αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν. Βρίσκεται κυρίως στις πολιτικές εξελίξεις που προηγήθηκαν.
Οι αποχωρήσεις που άλλαξαν τις ισορροπίες
Ο ανασχηματισμός δεν έγινε σε πολιτικό κενό. Πριν από αυτόν προηγήθηκαν τρεις σημαντικές αποχωρήσεις από τη δημοτική παράταξη του Χρήστου Αηδόνη. Πρώτα ανεξαρτητοποιήθηκε η Βίκυ Κακαμπούκη, στη συνέχεια ακολούθησε η Ασπασία Τζιτζικάκη και λίγο αργότερα ο Νίκος Κούτρας.
Κάθε μία από αυτές τις εξελίξεις είχε τα δικά της χαρακτηριστικά και τη δική της πολιτική διαδρομή. Το συνολικό αποτέλεσμα όμως ήταν κοινό: η δημοτική αρχή έχασε τρία στελέχη που συμμετείχαν στο αρχικό αυτοδιοικητικό της σχήμα, επιβεβαιώνοντας δραματικά τα προβλήματα συνοχής της διοίκησης, που είχαν διαφανεί από την πρώτη περίοδο της τρέχουσας δημοτικής θητείας.
Σύμφωνα με κύκλους της δημοτικής αρχής, ο ανασχηματισμός αποτελει μια προσπάθεια πολιτικής επανεκκίνησης και ανασυγκρότησης της διοικητικής ομάδας.
Για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, όμως, είναι μία προσπάθεια ικανοποίησης των νυν δημοτικών συμβούλων ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω δυσάρεστες εξελίξεις. Άλλωστε, ικανοποίηση τους καθίσταται ευκολότερη διότι ο πάγκος έχει μικρύνει πολύ πλέον.
Ο Καρκούλιας αναδεικνύεται στον ισχυρότερο αντιδήμαρχο
Αν υπάρχει ένα πρόσωπο που εξέρχεται αναμφισβήτητα ενισχυμένο από τον ανασχηματισμό, αυτό είναι ο… εκρηκτικός Δημήτρης Καρκούλιας.
Το χαρτοφυλάκιο που του ανατίθεται είναι ίσως το πιο εκτεταμένο της νέας διοίκησης. Αναλαμβάνει την Παιδεία, τη Σχολική Στέγη, τη Διά Βίου Μάθηση, τις Νομικές Υποθέσεις, τις σχέσεις με τις Ανεξάρτητες Αρχές, ενώ ταυτόχρονα παραμένει αντιδήμαρχος της Δημοτικής Ενότητας Γέρακα.
Η συγκέντρωση τόσων κρίσιμων αρμοδιοτήτων σε ένα μόνο πρόσωπο μπορεί ασφαλώς να ερμηνευθεί ως ψήφος εμπιστοσύνης του δημάρχου προς έναν στενό του συνεργάτη. Από την άλλη πλευρά, όμως, δημιουργεί και εύλογους προβληματισμούς.
Όσο περισσότερες αρμοδιότητες συγκεντρώνονται σε έναν αντιδήμαρχο, τόσο περιορίζεται η συλλογικότητα στη λειτουργία της διοίκησης και τόσο περισσότερο ενισχύεται η εντύπωση ότι ο δήμαρχος επιλέγει να στηριχθεί σε λίγους και απολύτως έμπιστους συνεργάτες.
Η πολιτική σημασία της επιλογής είναι προφανής. Ο Δημήτρης Καρκούλιας αναδεικνύεται πλέον στον κεντρικό πυλώνα της δημοτικής διοίκησης, με αρμοδιότητες που εκτείνονται από την καθημερινότητα των σχολείων μέχρι τη νομική εκπροσώπηση και τη θεσμική λειτουργία του δήμου.
Ο Κουτσικούρης αποκτά το πιο ισχυρό αναπτυξιακό χαρτοφυλάκιο
Από τις πλέον χαρακτηριστικές μεταβολές είναι και η ανάθεση της αξιοποίησης της δημοτικής περιουσίας στον Τριαντάφυλλο Κουτσικούρη.
Δεν πρόκειται για μια τυπική μεταφορά αρμοδιοτήτων. Η δημοτική περιουσία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής για κάθε δήμο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση συνδυάζεται μάλιστα με την επιχειρηματικότητα, τις δημόσιες και διεθνείς σχέσεις, την τουριστική ανάπτυξη, τη διαδημοτική συνεργασία και την ιστορική ανάδειξη του δήμου.
Το γεγονός ότι ένα τόσο κομβικό χαρτοφυλάκιο αλλάζει χέρια δεν μπορεί να θεωρηθεί διαδικαστική λεπτομέρεια. Αντιθέτως, συνιστά μία από τις σημαντικότερες πολιτικές επιλογές του ανασχηματισμού και δείχνει ότι ο δήμαρχος επιλέγει να εμπιστευθεί σε άλλο πρόσωπο τον σχεδιασμό που συνδέεται με τις μελλοντικές αναπτυξιακές προοπτικές του δήμου.
Ο Μερτύρης παραμένει, αλλά με αισθητά διαφορετικό ρόλο
Ο Παναγιώτης Μερτύρης αναλαμβάνει την αντιδημαρχία της Καθαριότητας και αυτή της Δημοτικής Ενότητας Παλλήνης, δύο τομείς ιδιαίτερα απαιτητικούς για την καθημερινή λειτουργία ενός δήμου.
Ωστόσο, η μεταφορά της δημοτικής περιουσίας στον Τριαντάφυλλο Κουτσικούρη αλλάζει αντικειμενικά το πολιτικό του αποτύπωμα. Η Καθαριότητα είναι ένας τομέας με συνεχή έκθεση στην καθημερινότητα των πολιτών. Η δημοτική περιουσία, όμως, αποτελεί εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού και ανάπτυξης, με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.
Η μεταβολή αυτή δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητη και αντικειμενικά δημιουργεί την εικόνα μιας διαφορετικής κατανομής επιρροής στο εσωτερικό της δημοτικής διοίκησης.
Η ασυνήθιστη λύση με τον Φώτη Αβαρκιώτη
Από όλες τις αποφάσεις του δημάρχου, ίσως η πιο ιδιαίτερη αφορά τον Φώτη Αβαρκιώτη. Ενός ανθρώπου που είχε εκλεγεί με μία άλλη παράταξη και αφού ανεξαρτητοποιήθηκε, εντάχθηκε όχι απλά στο δυναμικό της παράταξης του κου Αηδόνη, αλλά πλέον αποτελεί έναν στενό του συνεργάτη με αμοιβαία μεταξύ τους εκτίμηση.
Με ξεχωριστή απόφαση δημιουργείται ουσιαστικά μια νέα θέση, αυτή του άμισθου «Συνδέσμου και Υπεύθυνου Συντονισμού Έργων Συντήρησης και Αποκατάστασης Οδοστρωμάτων, Πεζοδρομίων και Υποδομών Ύδρευσης».
Η ίδια η απόφαση διευκρινίζει ρητά ότι ο ρόλος του έχει αποκλειστικά συμβουλευτικό, υποστηρικτικό και συντονιστικό χαρακτήρα και δεν συνεπάγεται εκτελεστικές αρμοδιότητες.
Παρά ταύτα, η συγκεκριμένη επιλογή αποτελεί μια ασυνήθιστη διοικητική πρακτική. Και αυτό γιατί ο Φώτης Αβαρκιώτης είναι πλέον ανεξάρτητος δημοτικός σύμβουλος και όχι μέλος της δημοτικής πλειοψηφίας.
Στην αυτοδιοικητική πρακτική, οι πολιτικοί ρόλοι που σχετίζονται με τον συντονισμό του έργου της διοίκησης ανατίθενται κατά κανόνα σε αντιδημάρχους ή εντεταλμένους συμβούλους που προέρχονται από τη διοικούσα παράταξη.
Αντί να αξιοποιήσει έναν από τους ήδη ορισμένους αντιδημάρχους ή κάποιον από τους πέντε νέους εντεταλμένους συμβούλους, ο δήμαρχος επέλεξε να δημιουργήσει έναν ξεχωριστό θεσμό για έναν ανεξάρτητο σύμβουλο.
Πρόκειται για μια επιλογή που αναμένεται να προκαλέσει πολιτική συζήτηση, καθώς διαφοροποιείται από τη συνήθη πρακτική συγκρότησης της διοικητικής ομάδας ενός δήμου και γεννά ερωτήματα ως προς τη σκοπιμότητα της συγκεκριμένης θεσμικής λύσης.
Η απουσία του Άρη Βίτσιου ίσως αποδειχθεί η σημαντικότερη είδηση
Αν όμως υπάρχει μία εξέλιξη που ενδέχεται να αποκτήσει μεγαλύτερη πολιτική σημασία ακόμη και από τις νέες τοποθετήσεις, αυτή είναι η πλήρης απουσία του μέχρι πρότινος προέδρου του δημοτικού συμβουλίου βίτσιου από το νέο διοικητικό σχήμα.
Φήμες τον θέλουν δυσαρεστημένο από το γεγονός ότι δεν συνέχισε την παραμονή του στην προεδρία του δημοτικού συμβουλίου που ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα φαινόταν ότι ήταν η προσωπική του επιθυμία.
Το γεγονός ότι εδώ και αρκετό καιρό οι σχέσεις του με τον άλλο στενό του κομματικό και πολιτικό φίλο, Τριαντάφυλλο Κουτσικούρη, έχουν διαρραγεί είναι σημαντικό για τη στάση του.
Δεν είναι όμως το καθοριστικό στοιχείο διότι είναι ένα πρόσωπο που απολαμβάνει τις πλήρους εμπιστοσύνης του Χρήστου Αηδόνη και της εκτίμησης του πολιτικού του αισθητηρίου.
Ο Τουρκάκης στους ενισχυμένους, οι υπόλοιποι στα ίδια
Στους ωφελημένους των αλλαγών συγκαταλέγεται και ο Αριστείδης Τουρκάκης, ο οποίος αναλαμβάνει την ευθύνη των Οικονομικών Υπηρεσιών του δήμου.
Πρόκειται για ένα χαρτοφυλάκιο με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς από τις οικονομικές υπηρεσίες περνά ουσιαστικά η υλοποίηση κάθε μεγάλου έργου, η εκτέλεση του προϋπολογισμού και η δημοσιονομική λειτουργία του δήμου. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι ο δήμαρχος επιλέγει να του αναθέσει έναν από τους πλέον κρίσιμους τομείς της διοίκησης.
Αντίθετα, άλλοι αντιδήμαρχοι παραμένουν στις θέσεις τους χωρίς ουσιαστικές μεταβολές.
Η Φιλίτσα Δασκαλάκη συνεχίζει να έχει την ευθύνη της κοινωνικής πολιτικής, της οικογένειας και της προσχολικής αγωγής. Ο Γρηγόρης Δήμος παραμένει στην Πολιτική Προστασία, την Πολιτική Άμυνα, την πρόληψη της παραβατικότητας και το πράσινο. Ο Απόστολος Καρανίκας εξακολουθεί να είναι αρμόδιος για τους κοινόχρηστους χώρους, τις παιδικές χαρές, τα κοιμητήρια και την προστασία των ζώων, ενώ ο Αθανάσιος Οικονόμου διατηρεί τον Αθλητισμό και τον Πολιτισμό.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι ο δήμαρχος επέλεξε να μην ανατρέψει συνολικά το διοικητικό σχήμα, αλλά να παρέμβει επιλεκτικά εκεί όπου ο ίδιος έκρινε ότι απαιτούνταν νέες ισορροπίες ή νέα πρόσωπα με ενισχυμένο ρόλο.
Οι νέοι εντεταλμένοι και η πολυπλοκότητα της διοίκησης
Παράλληλα με τους αντιδημάρχους, ο Χρήστος Αηδόνης προχώρησε στον ορισμό πέντε άμισθων εντεταλμένων δημοτικών συμβούλων.
Η Φωτεινή Μπαξεβάνη αναλαμβάνει τον στρατηγικό σχεδιασμό του πολιτισμού, η Βασιλική Μπαφίτη την πολεοδομία και τον χωρικό σχεδιασμό, η Θεοδώρα Σιάρκου την ισότητα των φύλων, ο Αντώνης Χατζάρας την εξυπηρέτηση του δημότη, τους κοινόχρηστους χώρους και την ποιότητα ζωής, ενώ ο Παναγιώτης Χριστοφιλέας αναλαμβάνει τον μαζικό αθλητισμό, την πολιτική προστασία και το πράσινο.
Οι θέσεις αυτές είναι άμισθες και θεσμικά προβλέπονται. Ωστόσο, σε συνδυασμό με τη δημιουργία του νέου ρόλου του Φώτη Αβαρκιώτη, οδηγούν σε μια διοικητική δομή με περισσότερα επίπεδα πολιτικού συντονισμού από εκείνα που υπήρχαν μέχρι σήμερα.
Το ερώτημα που θα κληθεί να απαντήσει στην πράξη η δημοτική αρχή είναι αν αυτή η πολυπλοκότερη δομή θα επιταχύνει τις αποφάσεις ή αν, αντίθετα, θα δημιουργήσει αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και σύγχυση ως προς το ποιος τελικά έχει την ευθύνη για κάθε τομέα.
Ένας ανασχηματισμός που μοιάζει περισσότερο με πολιτική επανεκκίνηση
Εξετάζοντας συνολικά τις αποφάσεις του δημάρχου, δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί ότι πρόκειται για έναν ανασχηματισμό ρουτίνας.
Οι αλλαγές είναι πολλές, τα χαρτοφυλάκια αναδιατάσσονται, νέα πρόσωπα αναδεικνύονται, άλλα περιορίζονται, ενώ δημιουργούνται ακόμη και νέοι θεσμικοί ρόλοι.
Το κυρίαρχο πολιτικό συμπέρασμα είναι ότι ο Χρήστος Αηδόνης επιχειρεί να παρουσιάσει μια διαφορετική εικόνα της διοίκησής του μετά από μια περίοδο κατά την οποία η παράταξή του δοκιμάστηκε από ανεξαρτητοποιήσεις, εσωτερικές ανακατατάξεις και πολιτικές πιέσεις.
Το αν αυτή η προσπάθεια θα οδηγήσει πράγματι σε αποτελεσματικότερη λειτουργία του δήμου ή αν αποτελεί κυρίως μια πολιτική διαχείριση των εσωτερικών προβλημάτων της δημοτικής αρχής θα φανεί τους επόμενους μήνες.
Γιατί στην αυτοδιοίκηση οι ανασχηματισμοί κρίνονται τελικά όχι από τις αποφάσεις που δημοσιεύονται στη «Διαύγεια», αλλά από τα αποτελέσματα που παράγουν στην καθημερινότητα των πολιτών.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο στοίχημα του ίδιου του δημάρχου. Διότι, εάν ο νέος διοικητικός χάρτης αποδώσει, θα μπορεί να υποστηρίξει ότι οι αλλαγές ήταν αναγκαίες.
Αν όμως τα προβλήματα παραμείνουν, τότε ο ίδιος ο ανασχηματισμός θα εκληφθεί ως έμμεση παραδοχή ότι το αρχικό μοντέλο διοίκησης, το οποίο ο ίδιος επέλεξε στην αρχή της θητείας του, δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που είχε δημιουργήσει.
