Ως απόδειξη άμεσης κινητοποίησης απέναντι στον ιό του Δυτικού Νείλου επιχειρεί να παρουσιάσει η Περιφέρεια Αττικής την έκτακτη επιχείρηση ψεκασμών μεγάλης κλίμακας στην Ανατολική Αττική.

Μόνο που η ίδια η ανακοίνωση του Νίκου Χαρδαλιά (δημοσιοποιήθηκε λίγο πριν από τις 3 μετά το μεσημέρι της Παρασκευής) γεννά ένα δύσκολο ερώτημα για την Περιφέρεια: αν ο σχεδιασμός λειτουργούσε ήδη από τον Φεβρουάριο, με περισσότερους κύκλους, χιλιάδες εφαρμογές και ενισχυμένη επιτήρηση, γιατί χρειάστηκε τώρα έκτακτη ακμαιοκτονία σε περίπου 10.000 στρέμματα;

Πολλές παρεμβάσεις, αλλά και ανάγκη έκτακτης κλιμάκωσης

Η Περιφέρεια υπογραμμίζει ότι οι παρεμβάσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και μήνες, ότι οι κύκλοι εφαρμογών έχουν αυξηθεί κατά 30% και ότι μόνο στον Δήμο Σπάτων – Αρτέμιδας έχουν πραγματοποιηθεί 1.953 έλεγχοι και εφαρμογές.

Παρ’ όλα αυτά, τα επιδημιολογικά δεδομένα οδήγησαν τελικά σε σημαντική κλιμάκωση των μέτρων, με νυχτερινή επιχείρηση ακμαιοκτονίας μεγάλης έκτασης.

Αυτό είναι και το σημείο που αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της αποτελεσματικότητας του μέχρι σήμερα σχεδιασμού. Άλλο είναι να εκτελείται ένα πρόγραμμα και άλλο να αποδεικνύεται στην πράξη ότι προλαβαίνει την επιδείνωση πριν χρειαστούν έκτακτες επιχειρήσεις.

Η Περιφέρεια παραθέτει εντυπωσιακούς αριθμούς: 102 τακτικούς κύκλους επίγειων εφαρμογών, 20 εφαρμογές από αέρος, εκατοντάδες πτήσεις drones και χιλιάδες εστίες που έχουν αντιμετωπιστεί.

Οι ίδιοι αυτοί αριθμοί, όμως, καθιστούν ακόμη πιο έντονο το ερώτημα για το πώς φτάσαμε στην ανάγκη μιας τόσο μεγάλης έκτακτης παρέμβασης στα τέλη Αυγούστου.

Οι δήμοι μπαίνουν πλέον στο κάδρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά του Νίκου Χαρδαλιά στους δήμους. Ο περιφερειάρχης τονίζει ότι χρειάζεται «ενεργή συμμετοχή των Δήμων», ενώ προαναγγέλλονται ειδική σύσκεψη, υπηρεσιακή επιτροπή και αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων και των υποχρεώσεών τους.

Χωρίς να καταλογίζει ευθέως ευθύνες, η Περιφέρεια βάζει με αυτόν τον τρόπο τους δήμους στο κάδρο της αντιμετώπισης του προβλήματος. Η κίνηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή έρχεται ακριβώς τη στιγμή κατά την οποία η Περιφέρεια καλείται να εξηγήσει γιατί, παρά το εκτεταμένο πρόγραμμα που περιγράφει, η επιδημιολογική εικόνα επέβαλε νέα και ισχυρότερα μέτρα.

Η αναφορά στους βόθρους, στις πλημμυρισμένες εκτάσεις, στην απουσία ολοκληρωμένου αποχετευτικού δικτύου και στις δυσκολίες πρόσβασης κοντά στο αεροδρόμιο περιγράφει πραγματικά προβλήματα της περιοχής. Δεν απαντά, όμως, από μόνη της στο αν αυτές οι ιδιαιτερότητες είχαν υπολογιστεί εγκαίρως και επαρκώς στον αρχικό σχεδιασμό της Περιφέρειας.

Η αντίφαση που ζητά απάντηση

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι και η φράση του Νίκου Χαρδαλιά ότι «δεν περιμένουμε την εμφάνιση ενός κρούσματος για να κινητοποιηθούμε». Η δήλωση αυτή επιχειρεί προφανώς να αποκρούσει την κριτική ότι οι ισχυρότερες παρεμβάσεις ακολούθησαν την επιδείνωση της κατάστασης.

Ωστόσο, η ίδια η χρονική συγκυρία της έκτακτης επιχείρησης αφήνει το ερώτημα ανοικτό. Η μεγάλη κλιμάκωση των μέτρων πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ο αυξημένος επιδημιολογικός κίνδυνος έχει ήδη καταγραφεί και η ανησυχία έχει ενταθεί.

Η ουσία είναι ότι η Περιφέρεια επιχειρεί να υπερασπιστεί τον μέχρι τώρα σχεδιασμό της, ενώ ταυτόχρονα τον ενισχύει, τον επαναξιολογεί καθημερινά και αναζητά πλέον αυστηρότερο συντονισμό με τους δήμους.

Και κάπου εκεί βρίσκεται το βασικό πολιτικό και επιχειρησιακό ερώτημα: αν ο μηχανισμός λειτουργούσε με την αποτελεσματικότητα που περιγράφεται, γιατί τώρα απαιτούνται έκτακτοι ψεκασμοί, νέες δομές συντονισμού και αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων;