Ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο τριήμερο για την Ανατολική Αττική ξεκινά από το απόγευμα της Κυριακής (9/8) και αναμένεται να διαρκέσει έως και το βράδυ της Τρίτης (11/8), καθώς οι ισχυροί και κατά διαστήματα πολύ ισχυροί βόρειοι – βορειοανατολικοί άνεμοι δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να μετατρέψουν ακόμη και μία μικρή αρχική εστία σε ταχύτατα εξελισσόμενη πυρκαγιά.

Τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία συγκλίνουν σε ένα επίμονο επεισόδιο ισχυρού μελτεμιού, με τη Δευτέρα (10/8) να εμφανίζεται ως η δυσκολότερη ημέρα.

Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται σε ένα μόνο 24ωρο, καθώς οι ισχυροί άνεμοι ξεκινούν από την Κυριακή και διατηρούνται την Τρίτη, όταν μάλιστα σε αρκετές μεσογειακές περιοχές αναμένεται να συνδυαστούν με πολύ υψηλές θερμοκρασίες και εξαιρετικά χαμηλή σχετική υγρασία.

Η ανησυχία αφορά τόσο τα Μεσόγεια όσο και ολόκληρη την ανατολική και νοτιοανατολική παραλιακή ζώνη.

Διαφορετικό μπορεί να είναι κατά τόπους το ύψος των ριπών, όμως ο κοινός παρονομαστής παραμένει ο ίδιος: ισχυρός άνεμος πάνω σε εξαιρετικά ξηρή βλάστηση, στην καρδιά πλέον του Αυγούστου.

Για την Κυριακή, ολόκληρη η Περιφέρεια Αττικής βρίσκεται στην κατηγορία 4 – πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς – ενώ έχει τεθεί και σε κατάσταση κινητοποίησης Red Code.

Η Δευτέρα η δυσκολότερη ημέρα

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εκτίμηση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Για την Κυριακή 9 Αυγούστου προβλέπονται στην Αττικοβοιωτία βόρειοι – βορειοανατολικοί άνεμοι 6 έως 7 μποφόρ, οι οποίοι κατά τόπους μπορούν να φτάσουν τα 8 μποφόρ.

Σε πραγματικές ταχύτητες, τα 6 μποφόρ αντιστοιχούν περίπου σε 39–49 χλμ./ώρα, τα 7 μποφόρ σε 50–61 χλμ./ώρα και τα 8 μποφόρ σε 62–74 χλμ./ώρα.

Ακόμη δυσκολότερη προβλέπεται η Δευτέρα 10 Αυγούστου. Οι άνεμοι στην Αττικοβοιωτία αναμένεται να φτάσουν τα 7 και τοπικά τα 8 μποφόρ, ενώ οι ισχυρότερες ριπές δεν αποκλείεται τοπικά να προσεγγίσουν επίπεδα 9 μποφόρ, δηλαδή ταχύτητες περίπου 75–88 χλμ./ώρα.

Την Τρίτη 11 Αυγούστου το ισχυρό βόρειο ρεύμα δεν εξαφανίζεται. Οι βόρειοι – βορειοανατολικοί άνεμοι αναμένεται να διατηρηθούν στα 5 έως 7 μποφόρ – περίπου 29 έως 61 χλμ./ώρα – ενώ οι στιγμιαίες ριπές μπορούν και πάλι να είναι σημαντικά υψηλότερες.

Αυτό σημαίνει ότι η Ανατολική Αττική μπαίνει ουσιαστικά σε ένα παρατεταμένο διάστημα αυξημένης επικινδυνότητας και όχι απλώς σε μερικές ώρες ισχυρών ανέμων.

Μεσόγεια: Άνεμος, ζέστη και εξαιρετικά χαμηλή υγρασία

Στη μεσογειακή ζώνη, από Κορωπί, Μαρκόπουλο, Καλύβια και Παιανία έως Παλλήνη, Γέρακα, Σπάτα, Κερατέα, Κουβαρά και Ανθούσα, αλλά και βορειότερα σε Μαραθώνα, Βαρνάβα και Γραμματικό, το βασικό πρόβλημα θα είναι ο συνδυασμός ισχυρού ανέμου, υψηλής θερμοκρασίας και πολύ χαμηλής υγρασίας.

Χαρακτηριστική είναι η πρόγνωση για το Κορωπί. Από το μεσημέρι έως το απόγευμα της Κυριακής προβλέπονται βόρειοι άνεμοι περίπου 6 μποφόρ, δηλαδή γύρω στα 40–50 χλμ./ώρα, με ριπές που μπορούν να προσεγγίζουν τα 70 χλμ./ώρα.

Το βράδυ η ένταση υποχωρεί, χωρίς όμως να επικρατούν συνθήκες πραγματικής άπνοιας.

Τη Δευτέρα, από τις πρωινές ώρες μέχρι και αργά το απόγευμα, η εικόνα παραμένει δύσκολη, με ανέμους γύρω στα 6 μποφόρ και κατά διαστήματα ισχυρές ριπές.

Ανάλογες συνθήκες αναμένονται στον ευρύτερο άξονα Κορωπίου – Μαρκοπούλου – Καλυβίων – Παιανίας – Σπάτων – Κερατέας – Κουβαρά, χωρίς βεβαίως να αποκλείονται σημαντικές τοπικές διαφοροποιήσεις λόγω του ανάγλυφου.

Το στοιχείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή εμφανίζεται την Τρίτη. Στα Μεσόγεια, τις θερμές ώρες της ημέρας, οι θερμοκρασίες θα κινούνται σε υψηλά επίπεδα και η σχετική υγρασία μπορεί τοπικά να υποχωρεί ακόμη και κοντά στο 15%.

Σε συνδυασμό με ανέμους 5–6 μποφόρ και ριπές της τάξης των 60–70 χλμ./ώρα, δημιουργείται ένα ιδιαίτερα δυσμενές πυρομετεωρολογικό περιβάλλον.

Μαραθώνας και βορειοανατολική Αττική σε αυξημένη επιφυλακή

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στον βόρειο τομέα της Ανατολικής Αττικής, σε Μαραθώνα, Βαρνάβα και Γραμματικό, περιοχές με εκτεταμένη δασική και θαμνώδη βλάστηση.

Στην ευρύτερη περιοχή Μαραθώνα – Σχινιά, οι προγνώσεις εμφανίζουν την Κυριακή ανέμους περίπου 6 μποφόρ, δηλαδή 40–50 χλμ./ώρα, με ριπές που μπορούν να φτάνουν περίπου τα 70 χλμ./ώρα.

Ανάλογες εντάσεις διατηρούνται και τη Δευτέρα, ιδιαίτερα από το πρωί έως το απόγευμα.

Την Τρίτη, παρά τη σταδιακή τάση αποκλιμάκωσης του επεισοδίου, το μεσημέρι και το απόγευμα εξακολουθούν να αναμένονται ισχυροί άνεμοι, ενώ η θερμοκρασία θα παραμένει υψηλή και η υγρασία σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Πρόκειται για έναν συνδυασμό που απαιτεί αυξημένη επαγρύπνηση, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου το δάσος βρίσκεται σε άμεση επαφή με κατοικημένες ζώνες.

Στα παράλια το μελτέμι θα δείξει περισσότερο τα «δόντια» του

Στην παραλιακή ζώνη της Ανατολικής Αττικής, από Αγία Μαρίνα, Λαγονήσι, Σαρωνίδα, Ανάβυσσο και Παλαιά Φώκαια μέχρι Λαύριο, Πόρτο Ράφτη, Αρτέμιδα, Ραφήνα και Νέα Μάκρη, η έκθεση στο βόρειο – βορειοανατολικό ρεύμα δημιουργεί διαφορετικές κατά τόπους εντάσεις αλλά και ισχυρές ριπές.

Ιδιαίτερα στον άξονα Αρτέμιδα – Ραφήνα – Νέα Μάκρη, το μελτέμι αναμένεται να είναι επίμονο.

Στη Ραφήνα, για παράδειγμα, από το μεσημέρι έως το απόγευμα της Κυριακής προβλέπονται βόρειοι άνεμοι περίπου 6 μποφόρ, δηλαδή 40–50 χλμ./ώρα, με ριπές που μπορούν να προσεγγίζουν τα 70 χλμ./ώρα.

Ακόμη και τις βραδινές ώρες οι άνεμοι θα παραμένουν ενισχυμένοι, γύρω στα 5 μποφόρ ή περίπου 30–40 χλμ./ώρα.

Η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη τη Δευτέρα, όταν από το πρωί έως το απόγευμα οι άνεμοι θα βρίσκονται στα 6 και τοπικά 7 μποφόρ, με σημαντικά ισχυρότερες ριπές.

Και την Τρίτη, κυρίως μεταξύ μεσημεριού και απογεύματος, το βόρειο ρεύμα θα εξακολουθήσει να είναι ισχυρό, με τις ριπές να μπορούν και πάλι να κινηθούν κοντά στα 60–70 χλμ./ώρα.

Λαυρεωτική: Από τις πλέον εκτεθειμένες περιοχές

Ξεχωριστή προσοχή απαιτείται στη Λαυρεωτική, τόσο στο εσωτερικό της όσο και στις παραλιακές περιοχές.

Κερατέα και Λαύριο, αλλά και οι νοτιότερες ζώνες προς Ανάβυσσο και Παλαιά Φώκαια, έχουν σημαντικές εκτάσεις χαμηλής, θαμνώδους και δασικής βλάστησης, ενώ το τοπικό ανάγλυφο μπορεί σε ορισμένα σημεία να επιταχύνει σημαντικά τον άνεμο.

Στο Λαύριο, από το μεσημέρι έως το απόγευμα της Κυριακής αναμένονται βόρειοι άνεμοι περίπου 6 μποφόρ – 40 έως 50 χλμ./ώρα – με ριπές που μπορούν να φτάσουν κοντά στα 70 χλμ./ώρα.

Τη Δευτέρα οι ισχυροί άνεμοι θα κάνουν αισθητή την παρουσία τους από πολύ νωρίς και θα διατηρηθούν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Παρόμοια εικόνα αναμένεται και την Τρίτη, με ανέμους γύρω στα 6 μποφόρ και ισχυρές ριπές, την ώρα που η σχετική υγρασία τις απογευματινές ώρες θα βρίσκεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Το στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη Λαυρεωτική είναι ότι οι μέσες ταχύτητες ανέμου μιας πρόγνωσης δεν αποτυπώνουν πάντα τις τοπικές επιταχύνσεις που μπορεί να σημειώνονται σε υψώματα, ακρωτήρια, περάσματα και ρεματιές.

Πόρτο Ράφτη και νότια παράλια

Στο Πόρτο Ράφτη, λόγω της μορφολογίας της περιοχής και της έκθεσης αρκετών τμημάτων της στα βόρεια ρεύματα, οι στιγμιαίες ριπές μπορεί να είναι αισθητά ισχυρότερες από τη μέση ένταση του ανέμου.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις παρυφές του οικιστικού ιστού, όπου υπάρχουν εκτάσεις με ξερά χόρτα και θαμνώδη βλάστηση.

Στον νοτιότερο παραλιακό άξονα Αγία Μαρίνα – Λαγονήσι – Σαρωνίδα – Ανάβυσσος – Παλαιά Φώκαια, οι μέσες εντάσεις μπορεί κατά περιόδους να εμφανίζονται χαμηλότερες από εκείνες της ανατολικής ακτογραμμής.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει απουσία κινδύνου. Οι ριπές παραμένουν ισχυρές και, κυρίως, το βόρειο ρεύμα θα είναι επίμονο για πολλές συνεχόμενες ώρες.

Γιατί μια μικρή εστία μπορεί να γίνει μεγάλο μέτωπο

Η μεγάλη επικινδυνότητα του συγκεκριμένου τριημέρου δεν βρίσκεται μόνο στην πιθανότητα εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς.

Βρίσκεται κυρίως στο τι μπορεί να συμβεί στα πρώτα λεπτά μετά την εκδήλωσή της.

Με σταθερούς ανέμους 5–7 μποφόρ και τοπικά 8 μποφόρ, αλλά και με ριπές που μπορούν να φτάσουν ή να ξεπεράσουν τα 70 χλμ./ώρα, η φωτιά μπορεί να αποκτήσει πολύ γρήγορα μεγάλη ταχύτητα εξάπλωσης.

Παράλληλα, οι καύτρες μπορούν να μεταφερθούν από τον άνεμο αρκετά μπροστά από το κύριο μέτωπο και να δημιουργήσουν νέες εστίες, ακόμη και σε σημαντική απόσταση.

Αυτό είναι ένα από τα δυσκολότερα σενάρια για τις δυνάμεις πυρόσβεσης: ένα μέτωπο που δεν εξελίσσεται μόνο γραμμικά, αλλά δημιουργεί συνεχώς νέες εστίες μπροστά ή στα πλάγια της κύριας πυρκαγιάς.

Σε συνθήκες πολύ χαμηλής υγρασίας, η λεπτή νεκρή βλάστηση – ξερά χόρτα, πευκοβελόνες, μικρά κλαδιά – μπορεί να αναφλεγεί και να μεταδώσει τη φωτιά εξαιρετικά γρήγορα.

Οι κρίσιμες ώρες του τριημέρου

Το πρώτο δύσκολο χρονικό παράθυρο ανοίγει από το μεσημέρι της Κυριακής και διαρκεί έως τις πρώτες βραδινές ώρες.

Η Δευτέρα 10 Αυγούστου, όμως, εμφανίζεται ως η πλέον επικίνδυνη ημέρα συνολικά, καθώς οι βόρειοι – βορειοανατολικοί άνεμοι στην Αττικοβοιωτία αναμένεται να φτάσουν τα 7 και τοπικά τα 8 μποφόρ, με ακόμη ισχυρότερες ριπές.

Το επικίνδυνο διάστημα δεν τελειώνει το βράδυ της Δευτέρας.

Την Τρίτη 11 Αυγούστου οι άνεμοι εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλές εντάσεις και σε αρκετές περιοχές της Ανατολικής Αττικής οι ριπές μπορεί να παραμένουν κοντά στα 60–70 χλμ./ώρα.

Μάλιστα, στα Μεσόγεια η Τρίτη κρύβει έναν πρόσθετο κίνδυνο: την εξαιρετικά χαμηλή σχετική υγρασία κατά τις θερμές ώρες της ημέρας.

Ουσιαστική αποκλιμάκωση, επομένως, δεν θα πρέπει να αναμένεται πριν από το βράδυ της Τρίτης.

Ένα τριήμερο χωρίς περιθώρια για λάθη

Για την Ανατολική Αττική, το επόμενο τριήμερο απαιτεί αυξημένη επιφυλακή.

Οι προβλέψεις δεν σημαίνουν ότι θα εκδηλωθούν πυρκαγιές. Σημαίνουν, όμως, ότι εφόσον υπάρξει ανάφλεξη σε δασική, θαμνώδη ή χορτολιβαδική έκταση, οι μετεωρολογικές συνθήκες μπορούν να ευνοήσουν την πολύ γρήγορη εξάπλωσή της.

Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη παράμετρος των επόμενων περίπου 60 ωρών.

Δεν χρειάζεται να ξεκινήσει μια μεγάλη φωτιά για να δημιουργηθεί ένα μεγάλο πρόβλημα.

Με ξερή βλάστηση, πολύ χαμηλή υγρασία και ριπές 60, 70 ή ακόμη και τοπικά περισσότερων χιλιομέτρων την ώρα, μία μικρή εστία σε λάθος σημείο και τη λάθος στιγμή μπορεί να αποκτήσει διαστάσεις μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Γι' αυτό και από το απόγευμα της Κυριακής έως τουλάχιστον το βράδυ της Τρίτης, το πραγματικό στοίχημα για την Ανατολική Αττική είναι ένα: να μην υπάρξει η σπίθα που θα βρει απέναντί της τον άνεμο.