Η επαναλειτουργία, μετά από χρόνια εγκατάλειψης, του θερινού κινηματογράφου «Ηλέκτρα» στην Κακή Θάλασσα αποτέλεσε την αφορμή για το notioanatolika.gr να αναζητήσει την ιστορία ενός χώρου που για περισσότερες από δύο δεκαετίες συνδέθηκε με τα καλοκαίρια, τις αναμνήσεις και την πολιτιστική ζωή των Κερατιωτών.

Ο δήμαρχος Λαυρεωτικής, Δημήτρης Λουκάς, εισάκουσε τα σχετικά αιτήματα συμπολιτών του, οι οποίοι ζητούσαν να ξανανοίξει ο θερινός κινηματογράφος και να επιστρέψει στη ζωή ένας χώρος που είχε αποτελέσει για χρόνια σημείο αναφοράς για την Κακή Θάλασσα και ευρύτερα την Κερατέα.

Η επαναλειτουργία της «Ηλέκτρας», μάλιστα, δεν περιορίστηκε σε ένα απλό άνοιγμα των θυρών της. Συνοδεύτηκε από ουσιαστική αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, με νέα οθόνη προβολής, σύγχρονα συστήματα εικόνας και ήχου και νέο ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Παράλληλα, περισσότερο πράσινο και αισθητικές παρεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο άλλαξαν την εικόνα μιας εγκατάστασης που είχε παραμείνει για χρόνια ανενεργή, δημιουργώντας ξανά έναν χώρο πολιτισμού και ψυχαγωγίας δίπλα στη θάλασσα.

Αυτή ακριβώς η επιστροφή της «Ηλέκτρας» αποτέλεσε και την αφορμή για μια διαφορετική διαδρομή στον χρόνο.

Ο Κερατιώτης ιστορικός και συγγραφέας Δρ Κωνσταντίνος Τσοπάνης, μιλώντας στο notioanatolika.gr και στον δημοσιογράφο Κώστα Τσαπάκη, ξετυλίγει την ιστορία όχι μόνο του θερινού κινηματογράφου αλλά και της ίδιας της Κακής Θάλασσας, μιας περιοχής που μέσα σε λίγες δεκαετίες άλλαξε εντυπωσιακά μορφή.

Από τη σχεδόν έρημη ακτή στη σημερινή Κακή Θάλασσα

Για να κατανοήσει κανείς την ιστορία της «Ηλέκτρας», πρέπει, σύμφωνα με τον Δρ Κωνσταντίνο Τσοπάνη, να γυρίσει αρκετές δεκαετίες πίσω, όταν η Κακή Θάλασσα δεν είχε σχεδόν καμία σχέση με την εικόνα που παρουσιάζει σήμερα.

Μέχρι τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 επρόκειτο ουσιαστικά για μια σε μεγάλο βαθμό αδόμητη και σχεδόν έρημη παραθαλάσσια ζώνη, με ελάχιστες εγκαταστάσεις.

Η οικοδομική δραστηριότητα άρχισε σταδιακά να γίνεται αισθητή από τη δεκαετία του '60 και κυρίως του '70, όταν εμφανίστηκαν ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και άρχισαν να κατασκευάζονται περισσότερες κατοικίες.

Η μεταβολή υπήρξε εντυπωσιακή. Όπως προκύπτει από την ιστορική αναδρομή του Κερατιώτη συγγραφέα, αν κάποιος συγκρίνει φωτογραφίες της Κακής Θάλασσας εκείνης της εποχής με τη σημερινή εικόνα, δύσκολα θα αναγνωρίσει την ίδια περιοχή.

Η σχεδόν έρημη ακτογραμμή εξελίχθηκε σταδιακά σε έναν σημαντικό παραθεριστικό και οικιστικό πυρήνα της Κερατέας.

Οι καλύβες των Κερατιωτών και η απαλλοτρίωση της έκτασης

Ο θερινός κινηματογράφος ήρθε αρκετά αργότερα. Δημιουργήθηκε σε έκταση κοντά στο δεύτερο μικρό λιμανάκι της περιοχής, πίσω από τον Ιερό Ναό του Αγίου Παντελεήμονα.

Η συγκεκριμένη έκταση, ωστόσο, είχε τη δική της προϊστορία. Σύμφωνα με όσα εξηγεί ο Δρ Κωνσταντίνος Τσοπάνης, στον χώρο υπήρχαν παλαιότερα ιδιωτικές καλύβες Κερατιωτών, οι οποίοι κατέβαιναν στην Κακή Θάλασσα για τα μπάνια τους, σε μια εποχή κατά την οποία η σχέση των κατοίκων της Κερατέας με την παραλιακή ζώνη είχε πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα σημερινά.

Περί το 2000 η έκταση απαλλοτριώθηκε, προκειμένου να αποκτήσει δημόσιες χρήσεις. Στο πλαίσιο εκείνου του σχεδιασμού δημιουργήθηκαν αθλητικές εγκαταστάσεις, αλλά και ο θερινός κινηματογράφος που έμελλε να εξελιχθεί σε ένα από τα χαρακτηριστικότερα πολιτιστικά σημεία της Κακής Θάλασσας.

4 Αυγούστου 2001: Η πρώτη σελίδα στην ιστορία της «Ηλέκτρας»

Η ημερομηνία – σταθμός ήταν η 4η Αυγούστου 2001, όταν ο θερινός κινηματογράφος άνοιξε επίσημα τις πόρτες του στο κοινό.

Αρχικά λειτούργησε ως Δημοτικός Θερινός Κινηματογράφος Κακής Θάλασσας, αποτελώντας μια σημαντική επένδυση του τότε Δήμου Κερατέας στον πολιτισμό και στην ψυχαγωγία τόσο των κατοίκων όσο και των παραθεριστών της περιοχής.

Η δημιουργία του έγινε επί δημαρχίας Κώστα Λεβαντή, ο οποίος βρισκόταν στο τιμόνι του Δήμου Κερατέας την περίοδο 1999–2007, με τον σχεδιασμό να έχει εξαρχής μεγαλύτερες φιλοδοξίες από εκείνες μιας απλής εγκατάστασης κινηματογραφικών προβολών.

Η επιδίωξη ήταν να δημιουργηθεί ένας πραγματικός θερινός πολιτιστικός πυρήνας στην παραλιακή ζώνη της Κερατέας.

Γιατί ονομάστηκε «Ηλέκτρα» – Η σύνδεση με τον Μιχάλη Κακογιάννη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ιστορία πίσω από την ονομασία του κινηματογράφου.

Το όνομα «Ηλέκτρα» δεν επιλέχθηκε τυχαία. Όπως επισημαίνει ο Δρ Κωνσταντίνος Τσοπάνης στη συνέντευξή του, αποτέλεσε αναφορά στην ομώνυμη κινηματογραφική ταινία του σπουδαίου σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη, γυρίσματα της οποίας είχαν πραγματοποιηθεί στην ευρύτερη περιοχή της Κερατέας.

Με τον τρόπο αυτό ένας νέος τότε πολιτιστικός χώρος συνδέθηκε συμβολικά με ένα σημαντικό κεφάλαιο της κινηματογραφικής ιστορίας του τόπου.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον Κερατιώτη ιστορικό, ο ίδιος ο Μιχάλης Κακογιάννης είχε προσκληθεί στα εγκαίνια, γεγονός που αποτύπωνε και τη σημασία που ήθελε να δώσει η τότε δημοτική αρχή στο νέο εγχείρημα.

Έτσι, η «Ηλέκτρα» απέκτησε μια ταυτότητα που ξεπερνούσε εκείνη ενός ακόμη θερινού κινηματογράφου.

Το ίδιο το όνομά της λειτουργούσε ως σύνδεσμος ανάμεσα στη σύγχρονη πολιτιστική δραστηριότητα της Κερατέας και στην κινηματογραφική ιστορία που είχε ήδη γραφτεί στην περιοχή.

Από τον Δήμο Κερατέας στον Δήμο Λαυρεωτικής

Στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του ο κινηματογράφος βρισκόταν υπό την ευθύνη του Δήμου Κερατέας, στο αυτοδιοικητικό περιβάλλον που είχε διαμορφωθεί με το σχέδιο «Καποδίστριας».

Τα δεδομένα άλλαξαν μετά το 2011. Με την εφαρμογή του «Καλλικράτη» και τη δημιουργία του ενιαίου Δήμου Λαυρεωτικής, η «Ηλέκτρα», όπως και οι υπόλοιπες δημοτικές υποδομές της Κερατέας, πέρασε στο νέο διοικητικό σχήμα.

Η συνέχεια, ωστόσο, δεν δικαίωσε πλήρως τις μεγάλες προσδοκίες με τις οποίες είχε δημιουργηθεί ο κινηματογράφος. Με την πάροδο του χρόνου άρχισαν να εμφανίζονται προβλήματα στη λειτουργία και στη συντήρησή του, ενώ η αρχική δυναμική σταδιακά υποχώρησε.

Κάποια στιγμή η διαχείριση πέρασε από τα χέρια του δήμου σε ιδιώτες, χωρίς όμως αυτό να αποδειχθεί αρκετό για να εξασφαλίσει την αδιάλειπτη λειτουργία του.

Τελικά ο κινηματογράφος έπαψε να λειτουργεί και ακολούθησε μια πολυετής περίοδος κατά την οποία ο χώρος παρέμεινε κλειστός και οδηγήθηκε στην εγκατάλειψη.

Για μια εγκατάσταση που είχε δημιουργηθεί με την προοπτική να αποτελέσει μόνιμο πολιτιστικό κύτταρο της Κακής Θάλασσας, η εικόνα αυτή είχε ιδιαίτερο συμβολισμό.

Δεν επρόκειτο, άλλωστε, απλώς για μια κινηματογραφική αίθουσα χωρίς στέγη. Για πολλούς Κερατιώτες και κατοίκους των παραλιακών οικισμών, η «Ηλέκτρα» είχε ήδη μετατραπεί σε σημείο συνάντησης, σε κομμάτι των καλοκαιρινών τους αναμνήσεων και σε μια προσιτή διέξοδο πολιτισμού και ψυχαγωγίας δίπλα στη θάλασσα.

Από την εγκατάλειψη στη νέα εποχή της «Ηλέκτρας»

Και κάπως έτσι ο κύκλος της ιστορίας επιστρέφει στο σήμερα. Έπειτα από χρόνια σιωπής και εγκατάλειψης, η μεγάλη οθόνη της «Ηλέκτρας» φωτίστηκε ξανά, αυτή τη φορά σε έναν χώρο ουσιαστικά ανανεωμένο.

Η απόφαση της δημοτικής αρχής του Δημήτρη Λουκά να ανταποκριθεί στα αιτήματα κατοίκων για επαναλειτουργία του κινηματογράφου επανέφερε στην Κακή Θάλασσα μια πολιτιστική υποδομή που είχε λείψει από την περιοχή.

Η νέα οθόνη, τα σύγχρονα συστήματα εικόνας και ήχου, ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός, οι αισθητικές παρεμβάσεις και το περισσότερο πράσινο σηματοδοτούν μια νέα αρχή για έναν χώρο που κουβαλά πλέον τη δική του ιστορία.

Παράλληλα, όπως προκύπτει και από τη συζήτηση με τον Δρ Κωνσταντίνο Τσοπάνη, σημαντικό παραμένει το ζήτημα της εύκολης πρόσβασης στην περιοχή.

Η δυνατότητα μετακίνησης προς την Κακή Θάλασσα και τον κινηματογράφο δεν είναι αυτονόητη για όλους, ιδιαίτερα για κατοίκους που δεν διαθέτουν ιδιωτικό μέσο μεταφοράς, γεγονός που καθιστά τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση μια ακόμη παράμετρο για την πραγματική αξιοποίηση του χώρου από όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες.

Ένα κομμάτι της συλλογικής μνήμης της Κερατέας

Είκοσι πέντε χρόνια μετά την πρώτη λειτουργία της, η «Ηλέκτρα» αποτελεί πλέον μέρος της σύγχρονης ιστορίας της Κακής Θάλασσας και της Κερατέας.

Η διαδρομή της ακολουθεί, κατά έναν τρόπο, και τη διαδρομή της ίδιας της περιοχής: από τις παλιές καλύβες των Κερατιωτών και τη σχεδόν αδόμητη παραλία των δεκαετιών του '60 και του '70, στην οικιστική ανάπτυξη, στις οργανωμένες δημοτικές υποδομές και στην προσπάθεια δημιουργίας ενός πολιτιστικού σημείου αναφοράς δίπλα στη θάλασσα.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αξία της ιστορίας που καταθέτει ο Κερατιώτης ιστορικός και συγγραφέας Δρ Κωνσταντίνος Τσοπάνης στο notioanatolika.gr και στον δημοσιογράφο Κώστα Τσαπάκη: ότι πίσω από μια μεγάλη λευκή οθόνη και μερικές σειρές καθισμάτων κρύβεται ένα ολόκληρο κομμάτι της κοινωνικής, οικιστικής και πολιτιστικής εξέλιξης της περιοχής.

Η «Ηλέκτρα», από την πρώτη εκείνη βραδιά της 4ης Αυγούστου 2001, μέχρι την περίοδο παρακμής, το κλείσιμο και τελικά τη σημερινή επιστροφή της, δεν είναι απλώς ένας χώρος όπου προβάλλονται ταινίες.

Είναι ένα κομμάτι της συλλογικής μνήμης της Κερατέας που απέκτησε ξανά ζωή και, μαζί της, την ευκαιρία να γράψει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της.

Ακολύστε παρακάτω ολόκληρη τη σχετική συνέμντευξη του Δρ Κωνσταντίνου Τσοπάνη: 

Διαβάστε επίσης σχετικά: Κακή Θάλασσα: Ένας μικρός επίγειος παράδεισος, μια ανάσα από την Αθήνα