Μια διοικητική απόφαση που μετρά ήδη 45 χρόνια βρίσκεται, σύμφωνα με τον πρώην δήμαρχο Ραφήνας–Πικερμίου Βασίλη Πιστικίδη, πίσω από ένα από τα διαχρονικότερα προβλήματα της Ραφήνας: τη συνύπαρξη μιας πόλης και ενός μεγάλου λιμανιού που, αν και αποτελούν στην πράξη έναν ενιαίο αστικό χώρο, υπάγονται σε διαφορετικά κέντρα λήψης αποφάσεων.
Με ανάρτησή του, ο πρώην δήμαρχος επαναφέρει στο προσκήνιο τα όρια της Χερσαίας Λιμενικής Ζώνης και κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αυτά «εισχωρούν» μέσα στον ιστό της Ραφήνας.
Οι χάρτες που παραθέτει –τόσο το αρχικό σκαρίφημα του ΦΕΚ όσο και οι νεότερες αποτυπώσεις με την χαρακτηριστική κόκκινη γραμμή– δείχνουν παραστατικά ότι η δικαιοδοσία του λιμανιού δεν περιορίζεται στις προβλήτες και στις καθαρά λιμενικές εγκαταστάσεις.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περιοχή του Αγίου Νικολάου, όπου η γραμμή της Χερσαίας Λιμενικής Ζώνης ακολουθεί μεγάλο τμήμα της παραλιακής ζώνης και δημιουργεί αυτό που ο κ. Πιστικίδης περιγράφει ως καθεστώς «διχοτόμησης» της Ραφήνας.
Η απόφαση του Ιουλίου του 1981
Ο Βασίλης Πιστικίδης τοποθετεί την αφετηρία της σημερινής κατάστασης στον Ιούλιο του 1981. Συγκεκριμένα αναφέρεται στην απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 364 Δ΄ της 7ης Ιουλίου 1981 και αφορούσε την επέκταση της τότε χερσαίας ζώνης λιμένα Ραφήνας.
Η αναφορά του στο συγκεκριμένο ΦΕΚ επιβεβαιώνεται και από την εικόνα του ίδιου του φύλλου που παραθέτει, όπου στα περιεχόμενα εμφανίζεται ρητά η απόφαση για την επέκταση της χερσαίας ζώνης λιμένα Ραφήνας.
Ο πρώην δήμαρχος αποδίδει την απόφαση στον τότε διορισμένο νομάρχη Νικήτα Κωβαίο, επί κυβέρνησης Γεωργίου Ράλλη, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές του Οκτωβρίου 1981.
Η σημασία της απόφασης δεν είναι μόνο ιστορική. Τα όρια εκείνα εξακολουθούν να έχουν πρακτικές συνέπειες, καθώς σημαντικοί χώροι δίπλα στην πόλη βρίσκονται υπό καθεστώς λιμενικής διαχείρισης και όχι αποκλειστικά υπό τον Δήμο Ραφήνας–Πικερμίου.
Δύο διοικήσεις στην ίδια πόλη
Εδώ ακριβώς εστιάζει και η πολιτική κριτική του Βασίλη Πιστικίδη. Υποστηρίζει ότι η διαφορετική διοίκηση πόλης και λιμενικής ζώνης δυσκολεύει έναν ενιαίο σχεδιασμό για την κυκλοφορία, τις χρήσεις χώρων, τις εκδηλώσεις και γενικότερα την καθημερινότητα κατοίκων και επισκεπτών, ιδιαίτερα κατά τους μήνες αυξημένης λειτουργίας του λιμανιού.
Το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Μόλις τις προηγούμενες ημέρες είχε επανέλθει στη δημόσια συζήτηση και με αφορμή εκδήλωση στον Άγιο Νικόλαο, για την οποία, σύμφωνα με σχετικές αναφορές, απαιτήθηκε άδεια επειδή ο χώρος βρίσκεται εντός της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα.
Παράλληλα, η οικονομική έκθεση του Οργανισμού Λιμένος Ραφήνας καταγράφει ότι ο ΟΛΡ έχει το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης των γηπέδων, κτιρίων και εγκαταστάσεων της Χερσαίας Λιμενικής Ζώνης, βάσει της Σύμβασης Παραχώρησης με το Ελληνικό Δημόσιο.
Ο πρώην δήμαρχος υπενθυμίζει ότι διαδοχικές δημοτικές αρχές επιχείρησαν να αλλάξουν αυτό το καθεστώς, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει επιτευχθεί ουσιαστική μεταβολή των ορίων.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, κυβερνήσεις διαφορετικών πολιτικών αποχρώσεων έδειξαν κατανόηση, όμως η «κόκκινη γραμμή» στους χάρτες παρέμεινε στη θέση της.
Και αυτή ακριβώς η γραμμή είναι ίσως η πιο παραστατική εικόνα του προβλήματος: ένα διοικητικό όριο που χαράχθηκε το 1981 και εξακολουθεί, τέσσερις και πλέον δεκαετίες αργότερα, να χωρίζει στην πράξη την παραλιακή Ραφήνα ανάμεσα στην πόλη και το λιμάνι.
