Οι κάτοικοι του Πόρτο Ράφτη και γενικότερα της Αν. Αττικής γνωρίζουν καλά ότι η χρήση των δημόσιων συγκοινωνιών δεν αποτελεί πάντα εύκολη υπόθεση.

Οι καθυστερήσεις, τα αραιά δρομολόγια και οι συχνές αστοχίες στον προγραμματισμό ταλαιπωρούν καθημερινά όσους δεν έχουν άλλη επιλογή από το να χρησιμοποιούν λεωφορεία και τρένα για τις μετακινήσεις τους.

Αφορμή για τον προβληματισμό αποτέλεσε η δημόσια μαρτυρία κατοίκου του Πόρτο Ράφτη, η οποία περιγράφει μια εμπειρία που δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί μεμονωμένη.

Όπως αναφέρει, χρησιμοποιεί το λεωφορείο για τις μετακινήσεις της προς το Μαρκόπουλο και το Κορωπί, προκειμένου να εξυπηρετήσει τραπεζικές, διοικητικές και άλλες καθημερινές υποχρεώσεις.

Εκτός όμως από τις συνεχείς καθυστερήσεις, βρέθηκε αντιμέτωπη και με ένα ακόμη φαινόμενο: επιβάτες που ανεβαίνουν στο λεωφορείο χωρίς να πληρώνουν εισιτήριο, ενώ η ίδια δέχθηκε ακόμη και προσβολές επειδή επικύρωσε κανονικά την κάρτα της.

Η εικόνα που βλέπουν οι αρμόδιοι

Το περιστατικό αναδεικνύει ένα ζήτημα που σπάνια απασχολεί τη δημόσια συζήτηση.

Για τους συγκοινωνιακούς φορείς, η επιβατική κίνηση αποτελεί βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση μιας λεωφορειακής γραμμής.

Ο αριθμός των επιβατών, οι επικυρώσεις εισιτηρίων και καρτών, η πληρότητα των οχημάτων, το λειτουργικό κόστος αλλά και η κοινωνική αναγκαιότητα μιας διαδρομής συνυπολογίζονται όταν εξετάζεται αν ένα δρομολόγιο θα διατηρηθεί, θα ενισχυθεί ή θα περιοριστεί.

Αυτό σημαίνει ότι οι επικυρώσεις των εισιτηρίων δεν αφορούν μόνο τα έσοδα. Αποτελούν και σημαντικό εργαλείο αποτύπωσης της πραγματικής ζήτησης για κάθε γραμμή.

Η εισιτηριοδιαφυγή και ο φαύλος κύκλος

Όταν όμως αρκετοί επιβάτες μετακινούνται χωρίς να επικυρώνουν εισιτήριο, δημιουργείται μια στρεβλή εικόνα.

Τα στοιχεία εμφανίζουν λιγότερους επιβάτες και μικρότερα έσοδα από όσα πραγματικά αντιστοιχούν στη χρήση της γραμμής.

Έτσι, ακόμη και μια διαδρομή που εξυπηρετεί σημαντικό αριθμό κατοίκων μπορεί να φαίνεται λιγότερο αναγκαία από όσο είναι στην πραγματικότητα.

Την ίδια στιγμή, η αναξιοπιστία των δρομολογίων λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους θα ήθελαν να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που περιγράφει η ίδια κάτοικος. Επιστρέφοντας από το Παλαιό Φάληρο, έφτασε με τον προαστιακό στο Κορωπί και περίμενε το προγραμματισμένο λεωφορείο για το Πόρτο Ράφτη.

Το λεωφορείο δεν εμφανίστηκε ποτέ, παρά το γεγονός ότι προβλεπόταν στο πρόγραμμα.

Η μόνη λύση ήταν να πληρώσει 15 ευρώ για ταξί, ποσό μεγαλύτερο από όσα είχε δαπανήσει συνολικά για όλες τις μετακινήσεις της με τα μέσα μαζικής μεταφοράς ολόκληρη την εβδομάδα.

Η Αν. Αττική χρειάζεται αξιόπιστες συγκοινωνίες

Το συγκεκριμένο περιστατικό αναδεικνύει έναν φαύλο κύκλο που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.

Όταν τα λεωφορεία καθυστερούν ή δεν εκτελούν τα προγραμματισμένα δρομολόγια, οι πολίτες εγκαταλείπουν τις δημόσιες συγκοινωνίες και στρέφονται στο αυτοκίνητο ή στο ταξί.

Η επιβατική κίνηση μειώνεται και στη συνέχεια η χαμηλή χρήση μπορεί να αξιοποιηθεί ως επιχείρημα για τη μη ενίσχυση ή ακόμη και για τη συρρίκνωση των υπηρεσιών.

Για περιοχές όπως το Πόρτο Ράφτη, όπου η σύνδεση με το Κορωπί και τον Προαστιακό αποτελεί βασική προϋπόθεση για την καθημερινή μετακίνηση εκατοντάδων κατοίκων, το ζητούμενο δεν είναι μόνο περισσότερα δρομολόγια.

Είναι κυρίως δρομολόγια που εκτελούνται με συνέπεια, ώστε οι πολίτες να μπορούν να εμπιστευθούν ξανά τις δημόσιες συγκοινωνίες.

Διαφορετικά, η Ανατολική Αττική κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια κατάσταση όπου η κακή εξυπηρέτηση μειώνει τους επιβάτες και η μείωση των επιβατών χρησιμοποιείται στη συνέχεια ως δικαιολογία για να μην υπάρξει η ουσιαστική αναβάθμιση που οι κάτοικοι διεκδικούν εδώ και χρόνια.