Ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα παραλιακά ακίνητα της Ανατολικής Αττικής παραμένει εδώ και χρόνια εγκλωβισμένο ανάμεσα σε χαμένες ευκαιρίες, δικαστικές διαμάχες και εξαγγελίες αξιοποίησης που ακόμη δεν έχουν μετατραπεί σε συγκεκριμένο έργο.
Η Λουμπάρδα στην Αγία Μαρίνα Κορωπίου, μια έκταση περίπου 249 στρεμμάτων με παραλία, κτίσματα και παλιές τουριστικές εγκαταστάσεις, αποτελεί ίσως ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα του πώς ένα δημόσιο παραλιακό «φιλέτο» μπορεί να βρεθεί για δεκαετίες χωρίς σαφή αναπτυξιακή προοπτική.
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι ο Δήμος Κρωπίας είχε κάποτε στα χέρια του τη χρήση του ακινήτου για μισό αιώνα. Η ιστορία ξεκινά το 1986 (επί δημαρχίας Πέτρου Παπαγιαννόπουλου), όταν ο ΕΟΤ παραχώρησε στον δήμο χωρίς αντάλλαγμα τη χρήση έκτασης περίπου 249.000 τετραγωνικών μέτρων για χρονικό διάστημα 50 ετών, κάτι που σήμαινε ότι η παραχώρηση θα μπορούσε κανονικά να παραμείνει σε ισχύ έως το 2036.
Η παραχώρηση που χάθηκε στην πορεία
Η συμφωνία εκείνη, ωστόσο, είχε έναν κρίσιμο όρο: ο δήμος δεν μπορούσε να εκμισθώσει ή να παραχωρήσει σε ιδιώτη το σύνολο ή μέρος της έκτασης, παρά μόνο υπό συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις. Αυτός ακριβώς ο όρος έμελλε να καθορίσει όλη τη μετέπειτα πορεία της Λουμπάρδας.
Το 1996 (επί δημαρχίας Ντίνου Γκίκα) ο δήμος παραχώρησε σε ιδιώτη τη λειτουργία τουριστικών εγκαταστάσεων στον χώρο, ενώ το 2009 (επί δημαρχίας Θόδωρου Αθανασόπουλου) ακολούθησε νέα συμφωνία για συνέχιση της εκμετάλλευσης. Οι κινήσεις αυτές κρίθηκαν ότι παραβίαζαν τους όρους της αρχικής παραχώρησης και αποτέλεσαν τη βάση για την οριστική ρήξη με τον φορέα διαχείρισης της περιουσίας του ΕΟΤ.
Το 2011 (επί δημαρχίας Δημήτρη Κιούση) η ΕΤΑΔ κατήγγειλε τη σύμβαση παραχώρησης και κάλεσε τον Δήμο Κρωπίας να επιστρέψει το ακίνητο. Στις 18 Νοεμβρίου 2011 είχε προγραμματιστεί η παράδοση και παραλαβή της έκτασης, όμως ο δήμος δεν προσήλθε, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει μια μακρά δικαστική διαμάχη που έμελλε να φτάσει μέχρι τον Άρειο Πάγο.
Η δικαστική ήττα του δήμου
Η τελεσίδικη δικαστική κρίση ήταν ιδιαίτερα βαριά για τον δήμο, καθώς έγινε δεκτό ότι από τον Νοέμβριο του 2011 δεν διέθετε πλέον νόμιμο δικαίωμα κατοχής της έκτασης. Το 2025 ο Άρειος Πάγος, με την απόφαση 442/2025, απέρριψε την αίτηση αναίρεσης του Δήμου Κρωπίας, διατηρώντας ουσιαστικά σε ισχύ την προηγούμενη απόφαση που είχε δικαιώσει την ΕΤΑΔ.
Έτσι έκλεισε, τουλάχιστον σε ανώτατο δικαστικό επίπεδο, μια υπόθεση που είχε ξεκινήσει σχεδόν 15 χρόνια νωρίτερα. Και μαζί της σφραγίστηκε η απώλεια μιας δυνατότητας που κάποτε έδινε στον δήμο δωρεάν χρήση ενός παραλιακού ακινήτου περίπου 249 στρεμμάτων έως το 2036.
Το πολιτικό βάρος της υπόθεσης δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί. Ο δήμος είχε αποκτήσει ένα εξαιρετικά προνομιακό δικαίωμα χρήσης για μισό αιώνα και το έχασε λόγω χειρισμών που τα δικαστήρια έκριναν ότι παραβίαζαν τους όρους της παραχώρησης. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι αναπόφευκτο: τι θα μπορούσε να υπάρχει σήμερα στη Λουμπάρδα εάν η αρχική συμφωνία του 1986 είχε τηρηθεί και ο δήμος διατηρούσε τη χρήση της έκτασης;
Η ΕΤΑΔ εμφανίζεται πλέον ενεργά
Οι εξελίξεις του 2025 δείχνουν ότι η ΕΤΑΔ δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη δικαστική κατοχύρωση της περιοχής. Τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς ενέταξε επισήμως την παραλία της Λουμπάρδας σε διαγωνισμό για ναυαγοσωστική κάλυψη, χαρακτηρίζοντάς την μία από τις παραλίες αρμοδιότητάς της.
Για την παραλία εντός του όρμου Λομβάρδα προβλέφθηκε ξεχωριστή δαπάνη, ενώ λίγους μήνες αργότερα ακολούθησε και η σχετική ανάθεση υπηρεσιών. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η ΕΤΑΔ αντιμετωπίζει πλέον τη Λουμπάρδα όχι μόνο ως περιουσιακό στοιχείο που κέρδισε στα δικαστήρια, αλλά και ως χώρο στον οποίο ασκεί συγκεκριμένες διαχειριστικές αρμοδιότητες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δήμος έχει εξαφανιστεί πλήρως από το κάδρο. Εξακολουθεί να ασκεί δημόσιες λειτουργίες που συνδέονται με την περιοχή, όπως η συμμετοχή σε ελέγχους ποιότητας νερών. Ωστόσο, άλλο πράγμα αυτές οι αρμοδιότητες και άλλο η διαχείριση του ίδιου του τουριστικού ακινήτου.
Η «ήπια αξιοποίηση» που ακόμη δεν φαίνεται
Παρά την απώλεια της παραχώρησης, η Λουμπάρδα εξακολουθεί να βρίσκεται στον σχεδιασμό του Δήμου Κρωπίας. Στο πρόγραμμα της σημερινής δημοτικής αρχής για την περίοδο 2024–2028 υπάρχει ρητή αναφορά σε «ήπια αξιοποίηση» της παραλίας σε συνεργασία με την ΕΤΑΔ, κάτι που αποτελεί ουσιαστικά και παραδοχή της νέας πραγματικότητας: ο Δήμος δεν μπορεί πλέον να σχεδιάσει μόνος του την αξιοποίηση της περιοχής.
Στο ίδιο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και πρόβλεψη για κατασκευή κυκλοφοριακού κόμβου στη Λουμπάρδα. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη συμφωνία δήμου – ΕΤΑΔ για την αξιοποίηση της έκτασης, ούτε σαφές χρονοδιάγραμμα, χρηματοδότηση ή ώριμο σχέδιο ανάπλασης που να δείχνει ότι η περιοχή μπαίνει πράγματι σε νέα φάση.
Και στο μεταξύ, καταγγελίες για εγκατάλειψη
Το μεγαλύτερο παράδοξο είναι ότι, την ώρα που η δικαστική διαμάχη έχει πλέον σε μεγάλο βαθμό κριθεί και η ΕΤΑΔ εμφανίζεται θεσμικά ως διαχειρίστρια της περιοχής, η εικόνα της Λουμπάρδας εξακολουθεί να προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Το καλοκαίρι του 2025 ο Προοδευτικός Εξωραϊστικός Σύλλογος Αγίας Μαρίνας, σε πρότασή του στην επίσημη πλατφόρμα του ΥΠΕΝ για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Κρωπίας, έκανε λόγο για «πλήρη εγκατάλειψη».
Ο Σύλλογος αναφέρθηκε σε κατεστραμμένες υποδομές, απουσία συντήρησης, έλλειψη εποπτείας και συνολική υποβάθμιση του χώρου. Πρόκειται ασφαλώς για καταγγελία τοπικού φορέα και όχι για επίσημη διαπίστωση του υπουργείου Περιβάλλοντος, όμως δεν παύει να αποτελεί μία επώνυμη και δημόσια καταγραφή της κατάστασης που επικρατεί στην περιοχή.
Η αντίφαση είναι προφανής: από τη μία υπάρχει πλέον σαφέστερη δικαστική και διαχειριστική εικόνα για το ποιος έχει τον έλεγχο του ακινήτου και από την άλλη δεν υπάρχει ακόμη ορατή μετάβαση σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο αναβάθμισης και αξιοποίησης.
Ένα «φιλέτο» χωρίς σαφή επόμενη ημέρα
Η Λουμπάρδα βρίσκεται έτσι σήμερα σε μια ιδιόμορφη κατάσταση. Ο δήμος έχασε το δικαίωμα χρήσης που κάποτε είχε για 50 χρόνια, η ΕΤΑΔ δικαιώθηκε στα δικαστήρια και εμφανίζεται πλέον ενεργά στη διαχείριση της παραλίας, ενώ ο δήμος δηλώνει ότι επιδιώκει «ήπια αξιοποίηση» σε συνεργασία μαζί της.
Παράλληλα, η περιοχή εξακολουθεί να περιγράφεται από κατοίκους και τοπικούς φορείς ως εγκαταλειμμένη, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει γίνει γνωστό ένα συγκεκριμένο και ώριμο σχέδιο που θα απαντά στο τι ακριβώς πρόκειται να γίνει εκεί. Το ερώτημα επομένως δεν είναι τόσο ποιος έχει τη Λουμπάρδα — αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό απαντηθεί.
Το πραγματικό ερώτημα είναι τι σκοπεύουν να κάνουν με αυτήν. Γιατί ένα παραλιακό ακίνητο περίπου 249 στρεμμάτων, λίγα χιλιόμετρα από την Αθήνα και πάνω σε έναν από τους σημαντικότερους παραλιακούς άξονες της Αττικής, δύσκολα μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί για άλλα τόσα χρόνια μνημείο δικαστικών διενέξεων, χαμένων ευκαιριών και αναξιοποίητων εξαγγελιών.
