Σε μετωπική σύγκρουση με την κυβερνητική πρόθεση να αλλάξει τον χάρτη διαχείρισης των δικτύων ύδρευσης οδηγείται ο Δήμος Κρωπίας, με τη δημοτική αρχή και τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης να διατυπώνουν, από διαφορετικές αφετηρίες, σαφή αντίθεση σε ένα σχέδιο που μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια του ουσιαστικού ελέγχου του δημοτικού δικτύου.
Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της έκτακτης συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κρωπίας, το απόγευμα της Παρασκευής, όπου τέθηκαν επί τάπητος οι σχεδιαζόμενες νομοθετικές αλλαγές για τη διαχείριση του νερού.
Η κυβερνητική πρωτοβουλία επιχειρεί να αναδιαμορφώσει το σημερινό μοντέλο παροχής υπηρεσιών ύδρευσης, ενισχύοντας σημαντικά τον ρόλο της ΕΥΔΑΠ στην Αττική και ανοίγοντας τον δρόμο για την ένταξη δημοτικών δικτύων σε ένα περισσότερο συγκεντρωτικό σύστημα διαχείρισης.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν πίσω από τον κυβερνητικό στόχο για «εξορθολογισμό» της διαχείρισης επιχειρείται τελικά να εφαρμοστεί μία οριζόντια λύση για όλους τους δήμους, ανεξάρτητα από την κατάσταση των δικτύων τους, την οικονομική τους συνέπεια και τα εκατομμύρια ευρώ που έχουν επενδύσει επί δεκαετίες στις υποδομές τους.
Και ακριβώς εκεί εντοπίζεται η βασική ένσταση που διατυπώθηκε στο Κορωπί: γιατί ένας δήμος που υποστηρίζει ότι διαθέτει σύγχρονο και λειτουργικό δίκτυο, έχει χρηματοδοτήσει την αναβάθμισή του με δημοτικούς, εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους και είναι συνεπής στις οικονομικές του υποχρεώσεις, να υποχρεωθεί να παραδώσει τον ουσιαστικό έλεγχο μιας περιουσίας που δημιούργησε και συντήρησε ο ίδιος;
Δ. Κιούσης: «Δεν είμαστε όλοι οι δήμοι ίδιοι»
Σαφή θέση υπέρ της διατήρησης του δικτύου ύδρευσης υπό τον έλεγχο του Δήμου διατύπωσε ο δήμαρχος Κρωπίας Δημήτρης Κιούσης, απορρίπτοντας στην πράξη τη λογική ότι όλοι οι δήμοι μπορούν να αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο.
Το μήνυμα του δημάρχου προς την κυβέρνηση ήταν ξεκάθαρο: η Κρωπία δεν μπορεί να μπει στο ίδιο «καλάθι» με δήμους που διαθέτουν απαξιωμένα δίκτυα ή έχουν συσσωρεύσει μεγάλες οφειλές προς την ΕΥΔΑΠ.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο Δήμος Κρωπίας επενδύει εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες στην αντικατάσταση και τον εκσυγχρονισμό του δικτύου ύδρευσης, ενώ από το 2013 έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη συστημάτων τηλεμετρίας.
Σήμερα, όπως υποστήριξε, περίπου το 80% των υδρομετρητών καλύπτεται από σύστημα δεύτερης γενιάς, επιτρέποντας τον ταχύτερο εντοπισμό διαρροών και τον καλύτερο έλεγχο της κατανάλωσης.
Οι επενδύσεις αυτές χρηματοδοτήθηκαν, μεταξύ άλλων, από το ΕΣΠΑ και προγράμματα όπως ο «Φιλόδημος» και ο «Αντώνης Τρίτσης».
Πρόκειται, δηλαδή, για υποδομές στις οποίες έχουν διοχετευθεί σημαντικοί δημόσιοι και ευρωπαϊκοί πόροι και οι οποίες, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, κινδυνεύουν τώρα να περάσουν υπό διαφορετικό καθεστώς διαχείρισης χωρίς να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη η πορεία κάθε δήμου ξεχωριστά.
Ο Δημήτρης Κιούσης έδωσε ιδιαίτερο βάρος και στην οικονομική συνέπεια του Δήμου. Όπως είπε, όταν ανέλαβε το 2011 υπήρχε οφειλή περίπου 5 εκατ. ευρώ προς την ΕΥΔΑΠ, η οποία ρυθμίστηκε σε 48 δόσεις, ενώ έκτοτε ο Δήμος παραμένει συνεπής στις υποχρεώσεις του.
Αντιπαρέβαλε μάλιστα αυτή την εικόνα με άλλους δήμους που, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν συσσωρεύσει χρέη από 5 έως και 25 εκατ. ευρώ.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι εύλογο: γιατί ένας συνεπής δήμος, που επένδυσε επί χρόνια στην ύδρευσή του, πρέπει να υποστεί τις ίδιες συνέπειες με δήμους που άφησαν τα δίκτυά τους να απαξιωθούν ή δημιούργησαν τεράστιες οικονομικές εκκρεμότητες;
Ο δήμαρχος προανήγγειλε ότι θα διεκδικήσει εξαίρεση του Δήμου Κρωπίας από ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην απώλεια του δημοτικού ελέγχου, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Δικαιοσύνη με τη συνδρομή εξειδικευμένης νομικής υποστήριξης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και σε προβλήματα στην καθημερινή συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, υποστηρίζοντας ότι σε περιπτώσεις βλαβών δημοτικά συνεργεία αναγκάζονται συχνά να παρεμβαίνουν άμεσα, ακόμη και νύχτες ή Σαββατοκύριακα, την ώρα που άλλες παρεμβάσεις καθυστερούν.
Το επιχείρημα της δημοτικής αρχής είναι σαφές: μια κεντρική διαχείριση δεν αποτελεί αυτομάτως εγγύηση καλύτερης εξυπηρέτησης.
Ν. Γιαννάκος: Κίνδυνος για τη δημοτική αυτονομία και περιουσία
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Νίκος Γιαννάκος, ο οποίος έθεσε ευθέως ζήτημα περιορισμού της αυτονομίας των δήμων.
Κατά την άποψή του, η υποχρεωτική ένταξη λειτουργικών δημοτικών δικτύων σε ένα νέο σχήμα διαχείρισης ουσιαστικά τιμωρεί και εκείνους τους δήμους που έκαναν σωστά τη δουλειά τους.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για την αποτίμηση της δημοτικής περιουσίας και το ενδεχόμενο οι οικονομικοί όροι να καθοριστούν εκ των υστέρων, όταν δηλαδή η μεταφορά της διαχείρισης θα έχει ήδη συντελεστεί.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα διαφάνειας και αφήνει ανοιχτό τον κίνδυνο η Τοπική Αυτοδιοίκηση να βρεθεί μπροστά σε τετελεσμένα, έχοντας χάσει τον έλεγχο μιας υποδομής χωρίς να έχει προηγουμένως ξεκαθαριστεί το οικονομικό αντάλλαγμα.
Ο Νίκος Γιαννάκος εξέφρασε επίσης φόβους για ενδεχόμενη αύξηση του κόστους για τους καταναλωτές αλλά και για υποβάθμιση της άμεσης εξυπηρέτησης των πολιτών.
Ταυτόχρονα αμφισβήτησε τη λογική ότι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας περνά αποκλειστικά μέσα από μεγάλα και δαπανηρά έργα, προτάσσοντας την προστασία των υπόγειων υδροφορέων, την αξιοποίηση των όμβριων υδάτων και την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων.
Κώστας Δήμου: «Δεν αρκούν οι προσφυγές – χρειάζεται πολιτική πίεση τώρα»
Στην ανάγκη άμεσης πολιτικής κινητοποίησης στάθηκε ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης και της παράταξης «Κορωπί, Σύγχρονη Φιλική Πόλη», Κώστας Δήμου.
Η βασική του επισήμανση ήταν ότι το διακύβευμα δεν είναι απλώς ποιος θα εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης των σωληνώσεων αλλά ποιος θα έχει στην πράξη τη χρήση, τη διαχείριση, τα έσοδα και την οικονομική εκμετάλλευση του δικτύου.
Αναφέρθηκε σε διαθέσιμα και ανείσπρακτες απαιτήσεις της τάξης συνολικά των 5-6 εκατ. ευρώ, θέτοντας το ερώτημα τι θα απογίνουν σε περίπτωση που ο Δήμος χάσει τον λειτουργικό έλεγχο της ύδρευσης.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στη δημοτική αρχή για την απουσία ολοκληρωμένης γραπτής ενημέρωσης προς το Δημοτικό Συμβούλιο σχετικά με τις επαφές που έχουν προηγηθεί με το υπουργείο Περιβάλλοντος και ζήτησε να παρουσιαστεί αναλυτικά η κυβερνητική πρόταση και η στρατηγική αντίδρασης του Δήμου.
Ο Κώστας Δήμου προειδοποίησε ακόμη ότι δεν αρκεί η επίκληση της αντισυνταγματικότητας του νομοσχεδίου. Όπως επισήμανε, η νομική προετοιμασία είναι απαραίτητη, όμως πριν δημιουργηθούν τετελεσμένα απαιτείται ισχυρή πολιτική πίεση.
Για τον λόγο αυτό ζήτησε να τοποθετηθούν δημόσια όλοι οι βουλευτές της Ανατολικής Αττικής, ανεξαρτήτως κόμματος, αλλά και η Περιφέρεια Αττικής και ο περιφερειάρχης.
Διότι, όπως προκύπτει από την τοποθέτησή του, όταν μία κυβερνητική επιλογή απειλεί να αλλάξει ριζικά το καθεστώς μιας δημοτικής περιουσίας δεκαετιών, η σιωπή των πολιτικών εκπροσώπων της περιοχής αποτελεί από μόνη της πολιτική στάση.
Δ. Κερασιώτης: Ποιος θα πληρώσει τελικά τον λογαριασμό;
Στις πιθανές οικονομικές συνέπειες για τους δημότες εστίασε ο επικεφαλής της παράταξης «Αλλάζουμε», Διονύσης Κερασιώτης.
Άσκησε κριτική στην έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης με τους δήμους και έθεσε ερωτήματα για το τι θα συμβεί με τις ανείσπρακτες οφειλές, οι οποίες σύμφωνα με όσα ανέφερε προσεγγίζουν τα 4 εκατ. ευρώ, αλλά και με αποθεματικό ύψους περίπου 1,6 εκατ. ευρώ.
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως προκύπτει από την παρέμβασή του, είναι ποιος θα επωμιστεί τελικά το οικονομικό κόστος της νέας πραγματικότητας.
Ο κ. Κερασιώτης αναγνώρισε ότι η ΕΥΔΑΠ διαθέτει μέγεθος και τεχνογνωσία, σημείωσε όμως ότι δεν υπάρχουν σαφείς εγγυήσεις πως το νέο μοντέλο δεν θα οδηγήσει σε αυξήσεις τιμολογίων, περιορισμό κοινωνικών παροχών ή απομάκρυνση των αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες.
Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για τον χρηματιστηριακό χαρακτήρα της εταιρείας και την παρουσία ιδιωτών μετόχων, θέτοντας το αυτονόητο αλλά κρίσιμο ερώτημα: μπορεί ένα βασικό κοινωνικό αγαθό όπως το νερό να αντιμετωπίζεται με κριτήριο και την εταιρική κερδοφορία;
B. Ρεμπάμπης: «Το νερό δεν είναι εμπόρευμα»
Ακόμη πιο κατηγορηματική ήταν η θέση του επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Κορωπίου Βαγγέλη Ρεμπάμπη, ο οποίος έκανε λόγο για ένα ακόμη βήμα προς την εμπορευματοποίηση του νερού.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προωθεί με μεγάλη ταχύτητα μια κρίσιμη αλλαγή, χωρίς ουσιαστικό δημόσιο διάλογο, και αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα ότι το νέο πλαίσιο αποσκοπεί μόνο στον εξορθολογισμό της διαχείρισης.
Ο κ. Ρεμπάμπης ενέταξε τις σχεδιαζόμενες αλλαγές σε μια διαχρονική πορεία ενίσχυσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας γύρω από το νερό και τις υποδομές του, εκφράζοντας την πλήρη αντίθεσή του σε κάθε μορφή ιδιωτικοποίησης ή κερδοσκοπικής εκμετάλλευσης.
Τάχθηκε παράλληλα υπέρ της δραστικής μείωσης των τιμολογίων και κάλεσε τους πολίτες σε επαγρύπνηση απέναντι σε πολιτικές που, όπως υποστήριξε, μετατρέπουν σταδιακά το νερό από κοινωνικό αγαθό σε πεδίο επιχειρηματικού κέρδους.
Ένα ασυνήθιστα κοινό μέτωπο απέναντι στην κυβέρνηση
Παρά τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, η έκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Κρωπίας ανέδειξε ένα ασυνήθιστα ευρύ μέτωπο απέναντι στην κυβερνητική πρόθεση αλλαγής του σημερινού καθεστώτος.
Διοίκηση και αντιπολίτευση μπορεί να διαφωνούν για τη στρατηγική, για το εύρος της πολιτικής πίεσης ή ακόμη και για το μοντέλο που θα πρέπει να ακολουθηθεί στο μέλλον, όμως συγκλίνουν σε ένα βασικό σημείο: ο Δήμος Κρωπίας δεν πρέπει να βρεθεί μπροστά σε μια υποχρεωτική αλλαγή που θα του αφαιρέσει τον ουσιαστικό έλεγχο ενός δικτύου το οποίο έχτισε, συντήρησε και αναβάθμισε με χρήματα των δημοτών και δημόσιους πόρους.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν στις σύντομες τοποθετήσεις τους και οι αντιδήμαρχοι Θοδωρής Γρίβας και Ανδρέας Ντούνης, καθώς και οι δημοτικοί σύμβουλοι Κωνσταντίνος Κωνσταντάρας και Αφροδίτη Κουντούρη.
Η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον απέναντι σε ένα βασικό ερώτημα που δεν μπορεί να καλυφθεί πίσω από γενικές αναφορές στον «εξορθολογισμό» και την «ενιαία διαχείριση»: με ποια λογική ένας δήμος που υποστηρίζει ότι διαχειρίζεται αποτελεσματικά το δίκτυό του, έχει επενδύσει εκατομμύρια ευρώ σε αυτό και παραμένει οικονομικά συνεπής, πρέπει να χάσει τον έλεγχό του επειδή άλλοι δήμοι απέτυχαν να κάνουν το ίδιο;
Για το Κορωπί, η συζήτηση πλέον δεν αφορά απλώς μια διοικητική μεταρρύθμιση. Αφορά την υπεράσπιση δημοτικής περιουσίας, την οικονομική αυτονομία του δήμου, τον έλεγχο των τιμολογίων και, τελικά, το ποιος θα αποφασίζει για ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά αγαθά.
Και από τη συνεδρίαση της Παρασκευής προέκυψε ότι, τουλάχιστον σε αυτό το ζήτημα, η κυβερνητική επιλογή δύσκολα θα περάσει χωρίς ισχυρή πολιτική και νομική αντίδραση από το Κορωπί.
