Τα συνεχόμενα δυστυχήματα που έχουν κοστίσει πάρα πολλές ζωές αλλά και το πλήθος ατυχημάτων στη λεωφόρο Αθηνών – Σουνίου, επαναφέρουν με τον πιο τραγικό τρόπο ένα ερώτημα που ακούγεται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία: γιατί ένας δρόμος που έχει χαρακτηριστεί επανειλημμένα ως «καρμανιόλα» εξακολουθεί να παραμένει επικίνδυνος παρά τις συνεχείς εξαγγελίες για έργα οδικής ασφάλειας;
Η αναδρομή στις ανακοινώσεις της Περιφέρειας Αττικής, στις παρεμβάσεις δημάρχων, στις μελέτες και στις δημόσιες δεσμεύσεις αποκαλύπτει μια διαχρονική πραγματικότητα: πολλά έχουν εξαγγελθεί, αρκετά έχουν ξεκινήσει, όμως οι ουσιαστικές παρεμβάσεις που θα άλλαζαν ριζικά τα χαρακτηριστικά του δρόμου παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκπλήρωτες.
Από τους πλαστικούς στυλίσκους στις «παγίδες θανάτου»
Ήδη από το 2017, μετά από σειρά θανατηφόρων τροχαίων, η Περιφέρεια Αττικής ανακοίνωνε την τοποθέτηση πλαστικών ανακλαστικών στυλίσκων σε διασταυρώσεις της λεωφόρου, ενώ ο τότε δήμαρχος Σαρωνικού ζητούσε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: διαχωριστικό διάζωμα σε όλο το μήκος του δρόμου ώστε να περιοριστούν οι επικίνδυνες αριστερές στροφές.
Δύο χρόνια αργότερα, το 2019, η ίδια η Περιφέρεια κατέγραφε περισσότερες από 100 «δρομοπαγίδες» στην Ανατολική Αττική, με τη λεωφόρο Αθηνών – Σουνίου να συγκεντρώνει ορισμένα από τα πλέον επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου.
Σε μήκος σχεδόν επτά χιλιομέτρων είχαν εντοπιστεί τμήματα υψηλής επικινδυνότητας, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα ήταν γνωστό στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Οι μεγάλες υποσχέσεις του 2020
Το καλοκαίρι του 2020 παρουσιάστηκε ίσως το πιο φιλόδοξο σχέδιο που έχει ανακοινωθεί για τον δρόμο.
Η Περιφέρεια Αττικής (Διοίκηση Πατούλη) εξήγγειλε μελέτη δύο σταδίων: άμεσες παρεμβάσεις για την άρση της επικινδυνότητας και, κυρίως, συνολική ανακατασκευή του άξονα από τη Βάρκιζα έως το Σούνιο με κυκλικούς κόμβους, διαπλατύνσεις, λωρίδες επιβράδυνσης και εκτεταμένες υποδομές ασφάλειας.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε ως η οριστική λύση για έναν δρόμο που είχε ήδη βαρύ ιστορικό θυμάτων. Παράλληλα ανακοινώθηκαν έργα περίπου δύο εκατομμυρίων ευρώ για στηθαία, σήμανση, διαγραμμίσεις και παρεμβάσεις σε επικίνδυνα σημεία.
Ωστόσο, έξι χρόνια μετά, η συνολική ανακατασκευή της λεωφόρου δεν έχει υλοποιηθεί.
Η συζήτηση για την επικινδυνότητα της Αθηνών – Σουνίου δεν αφορά μία μόνο διοίκηση. Από την περίοδο Σγουρού και Δούρου μέχρι τις διοικήσεις Πατούλη και Χαρδαλιά, έχουν ανακοινωθεί κατά καιρούς παρεμβάσεις, μελέτες και έργα βελτίωσης της οδικής ασφάλειας.
Ωστόσο, παρά τις επιμέρους εργασίες που πραγματοποιήθηκαν, η συνολική αναβάθμιση του δρόμου που θα άλλαζε ριζικά τα χαρακτηριστικά του εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο, ενώ τα τροχαία δυστυχήματα συνεχίζουν να καταγράφονται με ανησυχητική συχνότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η λεωφόρος Αθηνών – Σουνίου ανήκει στην αρμοδιότητα της Περιφέρειας Αττικής και συνεπώς οι παρεμβάσεις, οι καθυστερήσεις αλλά και τα αποτελέσματά τους βαρύνουν διαχρονικά τις εκάστοτε περιφερειακές διοικήσεις.
Ασφαλτοστρώσεις, πινακίδες και φωτισμός
Από το 2021 έως το 2024 πραγματοποιήθηκαν σειρά έργων συντήρησης και βελτιώσεων. Έγιναν ασφαλτοστρώσεις, νέες διαγραμμίσεις, τοποθετήθηκαν πινακίδες, ανακλαστήρες, ακουστικές ταινίες, φωτιστικά σώματα LED και συστήματα μέτρησης ταχύτητας.
Παράλληλα αντικαταστάθηκαν σε ορισμένα σημεία παλαιά στηθαία ασφαλείας και υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις σε επιμέρους επικίνδυνα τμήματα.
Η Περιφέρεια υποστήριζε ότι ο δρόμος μετατρέπεται σταδιακά σε έναν «σύγχρονο και ασφαλή άξονα», ενώ το 2023 προχώρησε ακόμη και στην εγκατάσταση ειδικών ελαστικών πτερυγίων αποτροπής παράνομων προσπεράσεων.
Παρά ταύτα, ακόμη και τότε γινόταν λόγος για «προσωρινές λύσεις», ενώ οι μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις που περιλάμβαναν μόνιμο διαχωρισμό των ρευμάτων, κατασκευή κυκλικών κόμβων, παραδρόμων και νέων υποδομών παρέμεναν σε επίπεδο μελέτης.
Τα έργα που έμειναν στα χαρτιά
Το βασικό παράπονο των τοπικών κοινωνιών είναι ότι οι περισσότερες παρεμβάσεις περιορίστηκαν στη συντήρηση και όχι στον ανασχεδιασμό του δρόμου.
Σημαντικά τμήματα της λεωφόρου εξακολουθούν να διαθέτουν ανεπαρκή διαχωρισμό των αντίθετων ρευμάτων κυκλοφορίας, επικίνδυνες προσβάσεις προς οικισμούς, σημεία περιορισμένης ορατότητας και κόμβους που έχουν επισημανθεί εδώ και χρόνια ως προβληματικοί.
Ακόμη και το 2024, έγγραφα της Περιφέρειας έδειχναν ότι οι προγραμματισμένες επεμβάσεις αφορούσαν κυρίως το τμήμα Βάρκιζα – Λουμπάρδα, αφήνοντας εκτός περιοχές με βαρύ ιστορικό τροχαίων όπως το Λαγονήσι, η Σαρωνίδα και η Ανάβυσσος.
Την ίδια ώρα, κάτοικοι και τοπικοί φορείς συνέχιζαν να ζητούν αυτό που ζητούσαν και πριν από δέκα χρόνια: μόνιμα διαχωριστικά στηθαία, ασφαλέστερους κόμβους, καλύτερες προσβάσεις προς τους οικισμούς και συνολική αναβάθμιση ενός δρόμου που σχεδιάστηκε πριν από περίπου 70 χρόνια για πολύ μικρότερο κυκλοφοριακό φόρτο.
Ο φόρος αίματος συνεχίζεται
Στο διάστημα που μεσολάβησε από τις πρώτες εξαγγελίες μέχρι σήμερα, η Αθηνών – Σουνίου συνέχισε να μετρά νεκρούς.
Από το δυστύχημα που κόστισε τη ζωή στον διακεκριμένο καρδιοχειρουργό Χρήστο Λόλα και τη σύζυγό του το 2017, μέχρι τους θανάτους οδηγών και μοτοσικλετιστών σε Βάρκιζα, Λαγονήσι, Ανάβυσσο, Καλύβια, Αλθέα και Αγία Μαρίνα, ο κατάλογος των θυμάτων παραμένει μακρύς.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρά τις μελέτες, τις εργολαβίες, τις ασφαλτοστρώσεις και τις ανακοινώσεις, η κεντρική διαπίστωση παραμένει αναλλοίωτη: η επικινδυνότητα της λεωφόρου έχει αναγνωριστεί από όλους, αλλά η συνολική αναβάθμιση που θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά τα δεδομένα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Και κάθε νέο δυστύχημα επαναφέρει το ίδιο ερώτημα που ακούγεται εδώ και πάνω από μία δεκαετία στις τοπικές κοινωνίες της νοτιοανατολικής Αττικής: πόσες ακόμη ζωές θα χαθούν μέχρι οι εξαγγελίες να μετατραπούν σε έργα;
