Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η δημιουργία νέων δομών ψυχικής υγείας στην Ανατολική Αττική, στο πλαίσιο του πανελλαδικού σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας για την ανάπτυξη 40 Μονάδων Ολικής Φροντίδας, συνολικού προϋπολογισμού 56 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021–2027.
Η περιοχή περιλαμβάνεται και στους δύο βασικούς άξονες της προκήρυξης, καθώς προβλέπεται η λειτουργία μίας μονάδας για άτομα με αυτισμό και νευροαναπτυξιακές διαταραχές, αλλά και μίας μονάδας για άτομα με άνοια και Alzheimer και συναφείς παθήσεις.
Η διπλή αυτή πρόβλεψη αποτυπώνει τη διαπιστωμένη ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε μια περιοχή με έντονη πληθυσμιακή ανάπτυξη, αλλά και σημαντικά κενά σε δομές κοινοτικής φροντίδας.
Έμφαση στην κοινότητα και την κατ’ οίκον φροντίδα
Οι νέες μονάδες που θα αναπτυχθούν στην Ανατολική Αττική εντάσσονται στο μοντέλο της αποκεντρωμένης ψυχικής υγείας και αναμένεται να λειτουργούν ως Κέντρα Ημέρας με διευρυμένο ωράριο και υπηρεσίες, να υποστηρίζονται από κινητές μονάδες κατ’ οίκον φροντίδας και να παρέχουν ολοκληρωμένες παρεμβάσεις ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μέσα στην κοινότητα.
Πρόκειται για μια σαφή μετατόπιση από το παραδοσιακό, ιδρυματικό μοντέλο προς ένα σύστημα που επιχειρεί να φέρει τις υπηρεσίες πιο κοντά στον πολίτη, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, την καθημερινή διαχείριση και τη στήριξη των οικογενειών.
Δύο ευάλωτες ομάδες στο επίκεντρο
Η επιλογή της Ανατολικής Αττικής να φιλοξενήσει και τις δύο κατηγορίες δομών συνδέεται με τις αυξανόμενες ανάγκες τόσο των παιδιών και ενηλίκων με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού όσο και των ηλικιωμένων με άνοια, μια πληθυσμιακή ομάδα που διευρύνεται λόγω της δημογραφικής γήρανσης.
Οι νέες δομές φιλοδοξούν να καλύψουν ένα διαχρονικό κενό, προσφέροντας υπηρεσίες που συνδυάζουν θεραπευτική υποστήριξη, κοινωνική ένταξη και ουσιαστική αποφόρτιση των φροντιστών.
Χωροθέτηση: το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει ανοιχτό
Παρά τη σαφή ένταξη της Αν. Αττικής στον σχεδιασμό, η προκήρυξη δεν προσδιορίζει σε ποιους δήμους θα εγκατασταθούν οι μονάδες.
Δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί αν αυτές θα χωροθετηθούν σε περιοχές των Μεσογείων, της παράκτιας ζώνης ή των ταχέως αναπτυσσόμενων προαστίων.
Η τελική επιλογή αναμένεται να προκύψει σε επόμενο στάδιο, μέσα από προτάσεις φορέων ψυχικής υγείας, αξιολόγηση διαθέσιμων υποδομών και εκτίμηση των τοπικών αναγκών και της προσβασιμότητας.
Στην πράξη, πρόκειται για μια διαδικασία που θα καθορίσει όχι μόνο το πού θα δημιουργηθούν οι δομές, αλλά και ποιοι πολίτες θα έχουν άμεση πρόσβαση σε αυτές.
Πολιτική στόχευση και πραγματικές ανάγκες
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης κάνει λόγο για «ανθρωποκεντρικό μοντέλο» και «δωρεάν καθολική πρόσβαση», επισημαίνοντας ότι η ψυχική υγεία αποτελεί δημόσιο αγαθό.
Ωστόσο, για την Αν. Αττική το στοίχημα δεν περιορίζεται στην εξαγγελία των δομών.
Η ουσιαστική πρόκληση βρίσκεται στη χωροθέτηση που θα εξασφαλίζει ισόρροπη κάλυψη, στη στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό και στη διασύνδεση με τις ήδη περιορισμένες τοπικές υπηρεσίες.
Σε μια περιοχή όπου οι ανάγκες αυξάνονται ταχύτερα από τις υποδομές, το αν οι νέες μονάδες θα λειτουργήσουν ως πραγματικοί πυλώνες στήριξης ή θα μείνουν σε επίπεδο εξαγγελίας, θα κριθεί στην εφαρμογή.
