Στις στροφές της Αλθέας, στη λεωφόρο Αθηνών–Σουνίου, το πρόβλημα δεν είναι ούτε καινούργιο ούτε άγνωστο.
Είναι ένα οδικό παράδοξο που επιβιώνει επί δεκαετίες: ένας δρόμος που διαπλατύνθηκε τμηματικά πριν από περίπου 46 χρόνια, αλλά στο συγκεκριμένο σημείο παρέμεινε στενός, απότομος και γεωμετρικά ασυνεχής, εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αποτελεί σκηνικό αλλεπάλληλων σοβαρών και θανατηφόρων τροχαίων.
Η ίδια η εικόνα του δρόμου είναι αποκαλυπτική. Η λεωφόρος διαθέτει δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση πριν από τις στροφές της Αλθέας, αλλά στο επίμαχο σημείο περιορίζεται ξαφνικά σε μία.
Σχεδόν ταυτόχρονα, η χάραξη γίνεται πιο απότομη και ο οδηγός καλείται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να προσαρμοστεί τόσο στη στένωση όσο και στην αλλαγή κατεύθυνσης.
Για κάποιον που γνωρίζει τον δρόμο, το σημείο είναι αναμενόμενο. Για κάποιον όμως που κινείται για πρώτη φορά εκεί —και ακόμη περισσότερο εάν έχει αναπτύξει υψηλή ταχύτητα— η απότομη αλλαγή μπορεί να εξελιχθεί σε παγίδα.
Μια στενωπός που έμεινε από άλλη εποχή
Η μεγάλη διαπλάτυνση της παραλιακής λεωφόρου πραγματοποιήθηκε τμηματικά στις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Ένα από τα βασικά ορόσημα ήταν το 1980, όταν ολοκληρώθηκαν σημαντικά έργα διαπλάτυνσης στην περιοχή της Λουμπάρδας και των γνωστών «Τρυπών του Καραμανλή».
Η Αθηνών–Σουνίου όμως δεν απέκτησε ποτέ ενιαία διατομή σε όλο το μήκος της.
Στην Αλθέα έμεινε ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά «κοψίματα» της παλιάς χάραξης: ο δρόμος φαρδαίνει πριν και μετά, αλλά στο συγκεκριμένο τμήμα παραμένει περιορισμένος σε μία λωρίδα ανά κατεύθυνση.
Και το σημαντικό είναι ότι αυτή η κατάσταση δεν θεωρείται οριστική ούτε από τον ίδιο τον πολεοδομικό σχεδιασμό.
Η διαπλάτυνση προβλέπεται ήδη από το 2016
Με την εγκεκριμένη πολεοδομική μελέτη της ΠΕ3 Αγίας Μαρίνας–Αλθέας, το 2016, προβλέφθηκε ρητά η διαπλάτυνση της λεωφόρου Αθηνών–Σουνίου και η αντίστοιχη ρυμοτόμηση των ανάντι ιδιοκτησιών.
Με απλά λόγια, το σχέδιο αναγνωρίζει ότι για να αποκτήσει η λεωφόρος το απαιτούμενο πλάτος στο συγκεκριμένο σημείο χρειάζεται να αποδοθεί επιπλέον γη από τις παρόδιες ιδιοκτησίες.
Άρα, η σημερινή στενωπός δεν είναι αποτέλεσμα ενός σύγχρονου σχεδιασμού που έκρινε ότι «μία λωρίδα αρκεί». Είναι περισσότερο ένα απομεινάρι μιας διαπλάτυνσης που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ στο συγκεκριμένο τμήμα.
Το 2021 ο Δήμος Κρωπίας μίλησε ανοιχτά για τροχαία και νεκρούς
Το πρόβλημα καταγράφηκε ακόμη πιο καθαρά το 2021. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Κρωπίας, ο δήμος επισήμανε ότι στο ύψος της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας η λεωφόρος, ενώ εκατέρωθεν διαθέτει δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση, περιορίζεται σε μία.
Στην ίδια απόφαση γίνεται αναφορά σε πολλά τροχαία ατυχήματα και σε απώλειες ανθρώπινων ζωών, ενώ τίθεται ρητά η ανάγκη να υπάρξει συνέχεια της χάραξης και δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση.
Αυτό είναι ίσως το πιο βαρύ στοιχείο της υπόθεσης. Διότι αποδεικνύει ότι η επικινδυνότητα δεν διαπιστώνεται εκ των υστέρων κάθε φορά που συμβαίνει ένα νέο δυστύχημα. Είναι γνωστή, καταγεγραμμένη και θεσμικά αναγνωρισμένη εδώ και χρόνια.
Γιατί λοιπόν δεν έγινε η διαπλάτυνση;
Η γραμμή πάνω σε έναν πολεοδομικό χάρτη δεν αρκεί. Για να αποκτήσει ο δρόμος πραγματικά το επιπλέον πλάτος πρέπει να ολοκληρωθεί η Πράξη Εφαρμογής της 3ης Γειτονιάς Αγίας Μαρίνας. Μέσα από αυτή καθορίζονται οριστικά οι ιδιοκτησίες, τα ρυμοτομούμενα τμήματα, οι εισφορές γης και οι κοινόχρηστοι χώροι.
Και αυτή η Πράξη Εφαρμογής, παρά το γεγονός ότι η πολεοδομική μελέτη εγκρίθηκε ήδη από το 2016, εξακολουθεί να μην έχει ολοκληρωθεί.
Η διαδικασία πέρασε από αναρτήσεις, ενστάσεις, διορθώσεις, εξαιρέσεις ιδιοκτησιών και δικαστικές διαφορές. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Περιφέρειας Αττικής, η κρίση των ενστάσεων της δεύτερης ανάρτησης ολοκληρώθηκε και ο φάκελος επέστρεψε στον Δήμο Κρωπίας, από τον οποίο αναμένονται τα νέα και διορθωμένα στοιχεία.
Αυτό σημαίνει ότι ο δήμος δεν μπορεί να χρεωθεί ολόκληρη την πολυετή καθυστέρηση. Σήμερα όμως έχει σαφή διοικητική ευθύνη να ολοκληρώσει το δικό του σκέλος, ώστε η υπόθεση να προχωρήσει προς κύρωση.
Η επένδυση στο «Ήλιος» και η μεγάλη ευκαιρία
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία με την επαναφορά του σχεδίου αξιοποίησης του πρώην ξενοδοχείου «Ήλιος».
Η νέα ΜΠΕ του 2026 αφορά ένα μεγάλο πεντάστερο συγκρότημα εκατοντάδων κλινών, σε ακίνητα που βρίσκονται εκατέρωθεν της λεωφόρου.
Ένα τέτοιο έργο αναμένεται αναπόφευκτα να αυξήσει την κυκλοφορία στην περιοχή με ΙΧ, λεωφορεία, ταξί, εργαζομένους και οχήματα τροφοδοσίας.
Κι όμως, από τα έως σήμερα δημοσιοποιημένα στοιχεία της νέας ΜΠΕ δεν είναι εμφανές ότι προβλέπεται η πλήρης διαπλάτυνση της λεωφόρου στο επίμαχο σημείο ώστε να συνεχίζονται οι δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που δημιουργεί το μεγαλύτερο ερώτημα. Πώς είναι δυνατόν να σχεδιάζεται μια τόσο μεγάλη νέα επένδυση δίπλα σε ένα ήδη προβληματικό οδικό τμήμα χωρίς να είναι σαφές ότι ταυτόχρονα θα εξαλειφθεί μια στενωπός που έχει καταγραφεί θεσμικά ως επικίνδυνη;
Ένας δρόμος δεν «σκοτώνει» μόνος του
Βεβαίως, κανένα τροχαίο δεν μπορεί να αποδοθεί αυτομάτως στη χάραξη του δρόμου. Υπερβολική ταχύτητα, απροσεξία, λανθασμένοι χειρισμοί, κατάσταση οχήματος και δεκάδες άλλοι παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε μια σύγκρουση. Κάθε δυστύχημα έχει τις δικές του συνθήκες και αυτές διερευνώνται από την Τροχαία.
Όμως η οδική ασφάλεια βασίζεται ακριβώς στην παραδοχή ότι οι άνθρωποι κάνουν λάθη. Ένας ασφαλής δρόμος πρέπει να είναι σχεδιασμένος έτσι ώστε ένα ανθρώπινο λάθος να μην μετατρέπεται εύκολα σε θανατική καταδίκη.
Και στις στροφές της Αλθέας, ένας δρόμος που στενεύει απότομα, αλλάζει ταυτόχρονα κατεύθυνση και βρίσκεται σε έναν άξονα όπου αναπτύσσονται υψηλές ταχύτητες αφήνει ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης.
46 χρόνια μετά, το ερώτημα παραμένει
Το 2026, σχεδόν μισό αιώνα μετά τα μεγάλα έργα διαπλάτυνσης της παραλιακής, η Αλθέα εξακολουθεί να κουβαλά ένα κομμάτι της παλιάς χάραξης. Από το 2016 υπάρχει θεσμοθετημένη πρόβλεψη διαπλάτυνσης.
Από το 2021 υπάρχει επίσημη απόφαση που συνδέει τη στένωση με σοβαρά και θανατηφόρα τροχαία και ζητά δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση. Το 2026, όμως, η Πράξη Εφαρμογής παραμένει ανολοκλήρωτη και η στενωπός παραμένει στη θέση της.
Γι' αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν το σημείο είναι επικίνδυνο. Το ερώτημα είναι πόσα ακόμη τροχαία χρειάζονται μέχρι μια εδώ και χρόνια αναγνωρισμένη ανάγκη να μετατραπεί από γραμμή πάνω σε έναν πολεοδομικό χάρτη σε πραγματικό έργο πάνω στην άσφαλτο.
