Το Λαύριο μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι πολύ περισσότερο από ένα ισχυρότερο λιμάνι. Μπορεί να αποτελέσει έναν από τους βασικούς πυλώνες πάνω στους οποίους θα στηριχθεί η Ανατολική Αττική των επόμενων δεκαετιών.

Αυτή τη λογική αναπτύσσει σε άρθρο του ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής της Νέας Δημοκρατίας και πρώην υφυπουργός Μεταφορών, Βασίλης Οικονόμου, παρουσιάζοντας την πρότασή του για την «Πολυκεντρική Ανατολική Αττική 2040».

Στον σχεδιασμό του, το λιμάνι του Λαυρίου αποκτά ρόλο «Νοτιοανατολικής Θαλάσσιας Πύλης», σε άμεση σύνδεση με τα Μεσόγεια, το Αεροδρόμιο, το οδικό και –κυρίως– το σιδηροδρομικό δίκτυο.

Κεντρική θέση κατέχει η επέκταση του Προαστιακού έως το Λαύριο, μαζί με ένα ευρύτερο πλέγμα αστικών συγκοινωνιών, ώστε η ανάπτυξη να μη μείνει εγκλωβισμένη μέσα στα όρια του λιμανιού αλλά να περάσει στην Κερατέα, τον Άγιο Κωνσταντίνο και συνολικά στη Λαυρεωτική.

Το άρθρο που ακολουθεί περιγράφει ένα μοντέλο ανάπτυξης που επιχειρεί να συνδέσει υποδομές, μεταφορές, τουρισμό, παραγωγή και τοπική οικονομία σε ένα ενιαίο σχέδιο.

Το άρθρο

Ακολουθεί το άρθρο του Βασίλη Οικονόμου με τίτλο «Το Λιμάνι του Λαυρίου: η Νοτιοανατολική Θαλάσσια Πύλη της Πολυκεντρικής Ανατολικής Αττικής 2040»:

Η Ανατολική Αττική διαθέτει ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα: δύο σημαντικά λιμάνια, το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, τα Μεσόγεια ως δυναμικό παραγωγικό και επιχειρηματικό χώρο και μια μοναδική γεωγραφική θέση προς το Αιγαίο.

Για χρόνια, όμως, αντιμετωπίζουμε αυτά τα μεγάλα πλεονεκτήματα περισσότερο ως ξεχωριστές νησίδες παρά ως μέρη ενός ενιαίου αναπτυξιακού συστήματος.

Αυτό πρέπει να αλλάξει. Το Λαύριο βρίσκεται σε κομβικό σημείο μιας νέας γεωγραφίας. Δεν είναι απλώς μια ιστορική πόλη με ένα λιμάνι. Μπορεί να αποτελέσει το νοτιοανατολικό άκρο ενός ισχυρού αναπτυξιακού άξονα που θα συνδέει τη Λαυρεωτική, τα Μεσόγεια και το Αεροδρόμιο με τη θάλασσα και το Αιγαίο.

Γι' αυτό, στο σχέδιο που προτείνω για την Πολυκεντρική Ανατολική Αττική 2040, ο ρόλος του πρέπει να είναι ξεκάθαρος: Το Λιμάνι του Λαυρίου ως Νοτιοανατολική Θαλάσσια Πύλη της Ανατολικής Αττικής.

Όχι ένα λιμάνι απομονωμένο στο άκρο της Αττικής. Αλλά ένα λιμάνι ενταγμένο σε ένα δίκτυο πόλεων, μεταφορών, παραγωγής, πολιτισμού και τουρισμού.
Το Λαύριο έχει ήδη ισχυρή ταυτότητα. Το μεγάλο πλεονέκτημα του Λαυρίου είναι ότι δεν χρειάζεται να εφεύρουμε μια αναπτυξιακή ταυτότητα. Την έχει ήδη.

Η βιομηχανική και μεταλλευτική ιστορία, η λιμενική δραστηριότητα, η ναυτιλία, ο πολιτισμός, το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο, η γειτνίαση με το Σούνιο και η άμεση σχέση με το Αιγαίο δημιουργούν ένα σύνολο συγκριτικών πλεονεκτημάτων που δύσκολα συναντάται αλλού στην Αττική.

Το λιμάνι εξυπηρετεί ακτοπλοϊκές και άλλες λιμενικές δραστηριότητες, συγχρόνως αναπτύσσει την κρουαζιέρα ενώ η αξιοποίησή του έχει αποτελέσει τα τελευταία χρόνια αντικείμενο σχεδιασμού από την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, δεν μπορεί να περιορίζεται στο ποιος και πώς θα διαχειρίζεται το λιμάνι. Το πραγματικό πολιτικό ερώτημα είναι: Ποιο Λαύριο, ποια Λαυρεωτική και ποια Ανατολική Αττική θέλουμε να δημιουργήσουμε γύρω από το λιμάνι μέχρι το 2040; Το λιμάνι πρέπει να αναπτυχθεί μαζί με τη Λαυρεωτική.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι «όσο μεγαλύτερο λιμάνι, τόσο καλύτερα».
Η ανάπτυξη μιας μεγάλης υποδομής έχει πραγματική αξία όταν δημιουργεί ανάπτυξη γύρω της. Περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας. Νέες επιχειρήσεις. Καλύτερες συγκοινωνίες. Ενίσχυση του τουρισμού. Ανάδειξη της πολιτιστικής και βιομηχανικής κληρονομιάς. Εκπαίδευση και δεξιότητες συνδεδεμένες με τη ναυτιλία, τις λιμενικές υπηρεσίες, την τεχνολογία και τις νέες παραγωγικές δραστηριότητες. Και όλα αυτά με προστασία του φυσικού και παράκτιου περιβάλλοντος.

Γι' αυτό η βασική μου θέση είναι καθαρή: Πρώτα σχεδιάζουμε. Μετά αναπτύσσουμε. Δεν θέλουμε μια περιοχή που απλώς φιλοξενεί ένα μεγαλύτερο λιμάνι. Θέλουμε ένα λιμάνι που κάνει ισχυρότερη ολόκληρη τη Λαυρεωτική. Η Κερατέα και ο Άγιος Κωνσταντίνος πρέπει να είναι μέσα στο σχέδιο. Αυτό είναι κρίσιμο. Όταν μιλάμε για τον στρατηγικό πόλο, το Λιμάνι του Λαυρίου, δεν μιλάμε μόνο για τα γεωγραφικά όρια της πόλης. Μιλάμε για έναν πόλο που πρέπει να δημιουργεί αναπτυξιακό αποτέλεσμα σε Λαύριο, Κερατέα, Άγιο Κωνσταντίνο, σε ολόκληρη τη Λαυρεωτική. Η Κερατέα έχει τη δική της ιστορική, παραγωγική και κοινωνική ταυτότητα. Ο Άγιος Κωνσταντίνος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της μεταλλευτικής ιστορίας της περιοχής. Οι οικισμοί και το παραλιακό μέτωπο της Λαυρεωτικής συμπληρώνουν έναν τόπο με εξαιρετικές δυνατότητες.

Η πολυκεντρικότητα δεν σημαίνει ότι συγκεντρώνουμε τα πάντα στο Λαύριο.
Σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε έναν ισχυρό στρατηγικό πόλο για να διαχέουμε ευκαιρίες σε ολόκληρη την περιοχή. Το μεγάλο κενό που σήμερα φαίνεται στην ανάπτυξη του Λιμανιού είναι το τρένο. Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο ζήτημα. Δεν μπορείς να σχεδιάζεις ένα ισχυρότερο λιμάνι και ταυτόχρονα να θεωρείς δεδομένο ότι η πρόσβαση θα εξακολουθήσει να βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο οδικό δίκτυο.

Η επέκταση του Προαστιακού προς το Λαύριο έχει συζητηθεί και σχεδιαστεί εδώ και χρόνια. Αυτό το έργο πρέπει να αποκτήσει νέα πολιτική προτεραιότητα. Όχι ως ένα ακόμη τοπικό συγκοινωνιακό αίτημα. Αλλά ως βασικό κομμάτι της αναπτυξιακής αρχιτεκτονικής της Ανατολικής Αττικής. Γιατί το τρένο προς το Λαύριο μπορεί να κάνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από το να μειώσει τον χρόνο μιας διαδρομής. Μπορεί να συνδέσει το λιμάνι με τη Λαυρεωτική, τα Μεσόγεια, το Αεροδρόμιο και το μητροπολιτικό σιδηροδρομικό δίκτυο.

Εδώ αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο η πρότασή μου για «Τρένο Παντού». Στον βορρά έχουμε τον Βόρειο Προαστιακό, με τον άξονα:
Αχαρνές, Άγιος Στέφανος / Κρυονέρι – Πύλη Κτήματος Τατοΐου, Αυλώνας/Ωρωπός. Στη Νοτιοανατολική Αττική χρειαζόμαστε τον δεύτερο μεγάλο άξονα: τον Νοτιανατολικό Προαστιακό: Κορωπί, Μαρκόπουλο, Καλύβια, Κερατέα, Λιμάνι Λαυρίου. Και μέσω Κορωπίου η σύνδεση με Σπάτα/Αεροδρόμιο, Αθήνα και το υπόλοιπο σιδηροδρομικό δίκτυο. Αυτό δεν θα είναι απλώς μια νέα γραμμή, θα είναι ένας νέος αναπτυξιακός διάδρομος.

Και γύρω από τον σιδηροδρομικό κορμό χρειάζεται «Αστική Συγκοινωνία Παντού», ώστε Λαύριο, Κερατέα, Άγιος Κωνσταντίνος, παράκτιοι οικισμοί και οι υπόλοιπες περιοχές της Λαυρεωτικής να αποκτήσουν πραγματική πρόσβαση στο δίκτυο. Το τρένο δεν χρειάζεται να περνά από κάθε γειτονιά. Το δίκτυο όμως πρέπει να φτάνει σε κάθε πολίτη. Και αυτό θα το κάνει η «Αστική Συγκοινωνία Παντού».

Αν κοιτάξουμε τον χάρτη με αυτή τη λογική, εμφανίζεται ένας εξαιρετικά ενδιαφέρων άξονας: Λιμάνι Λαυρίου, Μεσόγεια, Διεθνές Αεροδρόμιο/Σπάτα Τρεις διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές οικονομικές λειτουργίες.
Το Λαύριο είναι η θαλάσσια πύλη. Τα Μεσόγεια – Παιανία, Κορωπί, Μαρκόπουλο, Καλύβια – αποτελούν μεγάλο χώρο κατοικίας, παραγωγής και επιχειρηματικότητας. Τα Σπάτα και το Διεθνές Αεροδρόμιο αποτελούν τη διεθνή πύλη της Ανατολικής Αττικής και της Ελλάδος.

Αν αυτά συνδεθούν με σύγχρονες δημόσιες μεταφορές, δεν έχουμε απλώς καλύτερη συγκοινωνία. Δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για έναν νέο παραγωγικό και μεταφορικό διάδρομο της Ανατολικής Αττικής που θα στηρίζεται σε δύο λιμάνια και το Διεθνές Αεροδρόμιο.

Και εδώ αρχίζει να φαίνεται η συνολική εικόνα της Πολυκεντρικής Ανατολικής Αττικής 2040. Στα ανατολικά θα έχουμε το: Λιμάνι της Ραφήνας – Ανατολική Θαλάσσια Πύλη. Στα νοτιοανατολικά θα έχουμε το: Λιμάνι του Λαύριο – Νοτιοανατολική Θαλάσσια Πύλη. Ανάμεσά τους θα έχουμε το: Αεροδρόμιο/Σπάτα – Διεθνής Πύλη. Και στην ενδοχώρα θα έχουμε τα: Μεσόγεια – παραγωγικός και επιχειρηματικός πόλος.

Αυτό είναι ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα. Δύο λιμάνια. Ένα διεθνές αεροδρόμιο. Ένας ισχυρός παραγωγικός χώρος. Οι υποδομές υπάρχουν ή σχεδιάζονται. Το ζητούμενο είναι πλέον να τις κάνουμε να λειτουργήσουν ως σύστημα.

Το Λαύριο δεν πρέπει να γίνει τόπος διέλευσης. Υπάρχει όμως μία ακόμη πολιτική προϋπόθεση. Δεν αρκεί να φτάσει περισσότερος κόσμος στο λιμάνι. Θέλουμε μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας που θα δημιουργεί το λιμάνι να μένει στον τόπο. Ο επισκέπτης να γνωρίσει το Λαύριο. Να επισκέπτεται την Κερατέα. Να γνωρίσει τη μεταλλευτική ιστορία του Αγίου Κωνσταντίνου. Να συνδέει το ταξίδι του με το Σούνιο και το πολιτιστικό και φυσικό απόθεμα ολόκληρης της Λαυρεωτικής.

Το λιμάνι πρέπει να γίνει πολλαπλασιαστής της τοπικής οικονομίας. Γιατί η αξία μιας μεγάλης υποδομής δεν μετριέται μόνο από το πόσους επιβάτες διακινεί.
Μετριέται και από πόσες ευκαιρίες δημιουργεί γύρω της. Από το Κρυονέρι και τη Ραφήνα στο Λαύριο. Αρχίζει έτσι να συγκροτείται μία κοινή πολιτική φιλοσοφία. Στο Κρυονέρι, ο νέος Προαστιακός Σταθμός γίνεται η Πύλη του Κτήματος Τατοΐου. Στη Ραφήνα, το λιμάνι γίνεται η Ανατολική Θαλάσσια Πύλη. Στο Λαύριο, το λιμάνι γίνεται η Νοτιοανατολική Θαλάσσια Πύλη. Στα Σπάτα, το Αεροδρόμιο αποτελεί τη Διεθνή Πύλη.

Δεν είναι τέσσερις διαφορετικοί πόλοι. Είναι τέσσερις εφαρμογές της ίδιας αρχής: Κάθε μεγάλη υποδομή πρέπει να αποκτά συγκεκριμένο ρόλο μέσα σε ένα ενιαίο σχέδιο για τον τόπο. Αυτή είναι η ουσία της πολυκεντρικότητας. Δεν προτείνω μια Ανατολική Αττική όπου κάθε περιοχή διεκδικεί αποσπασματικά το δικό της έργο.

Προτείνω ένα δίκτυο στρατηγικών πόλων με διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές ταυτότητες. Με το «Τρένο Παντού» ως βασικό συγκοινωνιακό κορμό. Με την «Αστική Συγκοινωνία Παντού» για να φτάνει το δίκτυο στις πόλεις, στις γειτονιές και στους οικισμούς. Με το Νοσοκομείο Ανατολικής Αττικής ως μεγάλη κοινωνική υποδομή. Με εκπαίδευση και δεξιότητες συνδεδεμένες με τις πραγματικές ανάγκες της τοπικής οικονομίας. Με περισσότερες δυνατότητες εργασίας κοντά στην κατοικία. Και με έναν σταθερό κανόνα: Πρώτα οι υποδομές. Μετά η ανάπτυξη.

Το Λαύριο διαθέτει ήδη την ιστορία. Διαθέτει το λιμάνι. Διαθέτει την πολιτιστική και παραγωγική ταυτότητα. Διαθέτει τη γεωγραφική θέση. Αυτό που χρειάζεται είναι σύνδεση, υποδομές και σχέδιο. Το λιμάνι δεν πρέπει να αναπτυχθεί μόνο του. Πρέπει να αναπτυχθεί μαζί με το Λαύριο, την Κερατέα, τον Άγιο Κωνσταντίνο, ολόκληρη τη Λαυρεωτική και συνολικά την Ανατολική Αττική. Γιατί η αξία μιας μεγάλης υποδομής δεν μετριέται μόνο από την κίνηση που διαχειρίζεται, αλλά από την ανάπτυξη, τις θέσεις εργασίας και τις ευκαιρίες που δημιουργεί στον τόπο που τη φιλοξενεί.

Δύο λιμάνια. Ένα αεροδρόμιο. Ισχυροί στρατηγικοί πόλοι. Τρένο Παντού. Αστική Συγκοινωνία Παντού. Πολυκεντρική Ανατολική Αττική 2040. Ανάπτυξη με σχέδιο, κοντά στον πολίτη. Αυτή είναι η πρότασή μου βαδίζοντας προς τις εκλογές του 2027 και πιστεύοντας ακράδαντα ότι μόνο μια Κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη θα μπορέσει να την ενστερνιστεί και να την υλοποιήσει.