Ένα πρωτοφανές black out στις επικοινωνίες του FIR Αθηνών μετέτρεψε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου τον ελληνικό εναέριο χώρο σε πεδίο επιχειρησιακής αποδιοργάνωσης, αφήνοντας χιλιάδες επιβάτες εγκλωβισμένους στα αεροδρόμια και αποκαλύπτοντας, με τον πιο ηχηρό τρόπο, τη διαχρονική εγκατάλειψη κρίσιμων υποδομών από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.

Από τις 09:00 το πρωί, χάθηκαν αιφνίδια όλες οι βασικές ραδιοσυχνότητες επικοινωνίας του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας στο Ελληνικό, της μεγαλύτερης και κρισιμότερης μονάδας ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της χώρας.

Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: αεροσκάφη καθηλώθηκαν στο έδαφος, προσγειώσεις και απογειώσεις ανεστάλησαν, ενώ πτήσεις που βρίσκονταν ήδη στον αέρα αναγκάστηκαν να καθοδηγηθούν «χειροκίνητα», με εναλλακτικά και πρόχειρα μέσα.

ΟΤΕ: «Τα κυκλώματα λειτουργούν – δεν φταίμε εμείς»

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο Όμιλος ΟΤΕ έσπευσε να αποσαφηνίσει ότι δεν φέρει καμία ευθύνη για το χάος.

Σε διαδοχικές ανακοινώσεις, τόνισε πως «τα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας είναι πλήρως λειτουργικά» και ότι δεν σχετίζεται με κανένα άλλο σύστημα της ΥΠΑ.

Με απλά λόγια, ο βασικός πάροχος υποδομών έδειξε ξεκάθαρα προς το εσωτερικό της κρατικής μηχανής.

«Πανάρχαιος εξοπλισμός – κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη»

Ακόμη πιο αποκαλυπτικές ήταν οι δηλώσεις του προέδρου της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, Παναγιώτη Ψαρρού.

Μιλώντας στην ΕΡΤ, περιέγραψε μια εικόνα συστημικής φθοράς και προειδοποιήσεων που αγνοήθηκαν.

Όπως τόνισε, δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση για τα αίτια της βλάβης, ωστόσο «δεν θα προκαλούσε καμία έκπληξη αν αποδειχθεί ότι ευθύνεται η παλαιότητα των συστημάτων».

Οι ελεγκτές, όπως είπε, είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένα. Πέρυσι, αντίστοιχο περιστατικό στο αεροδρόμιο της Αθήνας αποδόθηκε σε ένα απλό ανταλλακτικό που η ΥΠΑ δεν είχε φροντίσει να προμηθευτεί εγκαίρως.

«Τα συστήματα χαλάνε το ένα μετά το άλλο. Παραβιάζουμε κάθε έννοια ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Έχουμε ήδη καταδικαστεί μία φορά και έρχεται και δεύτερη παραπομπή», υπογράμμισε, ζητώντας –για ακόμη μία φορά– την απόδοση ευθυνών.

Χάος στα αεροδρόμια, σιωπή στην ευθύνη

Στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, μέχρι τις 12:50 είχαν επιστρέψει σε θέσεις στάθμευσης οκτώ αναχωρήσεις, τρεις αφίξεις οδηγήθηκαν σε άλλα αεροδρόμια, τέσσερις πτήσεις ακυρώθηκαν και συνολικά 75 πτήσεις καθυστέρησαν.

Αντίστοιχη εικόνα καταγράφηκε σε Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Χανιά, Ιωάννινα και Κέρκυρα, με επιβάτες να κάνουν λόγο για ώρες αναμονής, συνωστισμό και πλήρη έλλειψη αξιόπιστης ενημέρωσης.

Οι αεροπορικές εταιρείες, όπως η Aegean και η Skyexpress, περιορίστηκαν σε ανακοινώσεις κατανόησης προς τους επιβάτες, ξεκαθαρίζοντας ότι το πρόβλημα αφορά αποκλειστικά τα συστήματα της ΥΠΑ και τη δραστική μείωση της χωρητικότητας στον ελληνικό εναέριο χώρο.

Τελευταία εξέλιξη: Αποκαταστάθηκε η βλάβη-σοκ στο FIR Αθηνών - Καταγγελίες για θεσμική αδράνεια

Ανακοινώσεις χωρίς απαντήσεις

Η ΥΠΑ, σε αλλεπάλληλες ανακοινώσεις, επανέλαβε σχεδόν μονότονα ότι «το τεχνικό θέμα συνεχίζει να είναι υπό διερεύνηση» και ότι υπάρχει συντονισμός με εξωτερικούς φορείς και το EUROCONTROL.

Παράλληλα, εξέδωσε NOTAM και περιόρισε δραστικά την κυκλοφορία, χωρίς ωστόσο να δώσει σαφή απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα: πώς είναι δυνατόν το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας μιας χώρας να καταρρέει μέσα σε λίγα λεπτά;

Το πραγματικό πρόβλημα

Πίσω από τις τεχνικές διατυπώσεις και τις αλληλοκαλύψεις, το black out της Κυριακής ανέδειξε κάτι βαθύτερο: μια κρατική αδράνεια που διαρκεί χρόνια.

Εξοπλισμός παρωχημένος, προμήθειες που καθυστερούν, ευρωπαϊκές προειδοποιήσεις που αγνοούνται και, τελικά, κανείς που να αναλαμβάνει πολιτική ή διοικητική ευθύνη όταν το σύστημα καταρρέει.

Το FIR Αθηνών άρχισε να επανέρχεται σταδιακά σε μερική λειτουργία, όμως το ερώτημα παραμένει αναπάντητο: πόσα ακόμη «ατυχή περιστατικά» χρειάζονται μέχρι να αντιμετωπιστεί σοβαρά η ασφάλεια και η αξιοπιστία του ελληνικού εναέριου χώρου;

Γιατί, όπως αποδείχθηκε για ακόμη μία φορά, το πρόβλημα δεν ήταν απλώς τεχνικό – ήταν βαθιά θεσμικό.