Μια παράταξη που αντιλαμβάνεται ότι εισέρχεται σε πιο δύσκολη πολιτική περίοδο, με αυξημένη κοινωνική πίεση, κυβερνητική φθορά και τον κίνδυνο διαρροών στα δεξιά της, επιχείρησε να εμφανιστεί στο 16ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας ως δύναμη σταθερότητας, ενότητας και πολιτικής αντοχής.

Οι παρεμβάσεις κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησης και του κόμματος είχαν κοινό παρονομαστή την υπεράσπιση του κυβερνητικού έργου, αλλά ταυτόχρονα και την έμμεση παραδοχή ότι η επόμενη εκλογική μάχη θα είναι σαφώς δυσκολότερη από εκείνη του 2023.

Το αφήγημα της «σταθερής Ελλάδας»

Σχεδόν όλοι οι υπουργοί και τα στελέχη που ανέβηκαν στο βήμα επέλεξαν να οικοδομήσουν ένα κοινό πολιτικό αφήγημα: ότι η ΝΔ παρέλαβε το 2019 μια χώρα κρίσης και αβεβαιότητας και σήμερα έχει δημιουργήσει συνθήκες οικονομικής σταθερότητας, γεωπολιτικής ισχύος και θεσμικού εκσυγχρονισμού.

Οι αναφορές στην επενδυτική βαθμίδα, στην ψηφιοποίηση του κράτους, στις ξένες επενδύσεις, στις διεθνείς συμμαχίες και στην ενίσχυση της άμυνας είχαν στόχο να ενισχύσουν την εικόνα μιας κυβέρνησης που συνεχίζει να παράγει αποτέλεσμα παρά τη φθορά της πολυετούς διακυβέρνησης.

Ο Δημήτρης Κιρμικίρογλου, ο Νίκος Παπαθανάσης, ο Δημήτρης Παπαστεργίου και ο Άκης Σκέρτσος κινήθηκαν ιδιαίτερα σε αυτή τη γραμμή, προβάλλοντας την εικόνα ενός «σύγχρονου κράτους» που λειτουργεί αποτελεσματικά και απομακρύνεται από τις παθογένειες της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.

Ειδικά οι αναφορές του κ. Σκέρτσου στο «επιτελικό κράτος» και οι συνεχείς αναφορές στην ψηφιοποίηση μέσω gov.gr είχαν σαφή στόχο να απαντήσουν στην κοινωνική αμφισβήτηση που έχει προκαλέσει η διαχείριση κρίσεων τα τελευταία χρόνια.

Η παραδοχή ότι η επόμενη περίοδος θα είναι δύσκολη

Παρά την προσπάθεια καλλιέργειας αισιοδοξίας, αρκετές παρεμβάσεις έκρυβαν εμφανή ανησυχία για τη συνέχεια.

Το κλίμα του συνεδρίου δεν θύμιζε θριαμβευτική παράταξη που θεωρεί δεδομένη την κυριαρχία της, αλλά περισσότερο έναν πολιτικό οργανισμό που γνωρίζει ότι μπαίνει σε φάση μεγαλύτερης κοινωνικής και πολιτικής πίεσης.

Η πιο χαρακτηριστική τοποθέτηση ήταν εκείνη του Τάκη Θεοδωρικάκου, ο οποίος παραδέχθηκε ανοιχτά ότι «η μάχη που θα δώσουμε δεν θα είναι εύκολη, θα είναι η πιο δύσκολη που έχουμε περάσει όλα αυτά τα τελευταία χρόνια».

Η φράση αυτή αποτύπωσε ίσως πιο καθαρά από κάθε άλλη την αγωνία του κυβερνητικού στρατοπέδου για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Αντίστοιχα, η Νίκη Κεραμέως μίλησε για μια πολιτική που «δεν έγιναν όλα τέλεια», ενώ ο Δημήτρης Αβραμόπουλος προχώρησε ακόμη περισσότερο, αναφερόμενος ανοιχτά σε «λάθη και αστοχίες» και στην ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα.

Η παρέμβασή του είχε ιδιαίτερη σημασία καθώς αποτέλεσε από τις ελάχιστες στιγμές έμμεσης αυτοκριτικής στο συνέδριο.

Η ανάγκη επανασυσπείρωσης της κομματικής βάσης

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στην εσωτερική συσπείρωση της παράταξης. Πολλές ομιλίες απευθύνονταν όχι τόσο στο ευρύτερο εκλογικό σώμα όσο στον παραδοσιακό κομματικό πυρήνα της ΝΔ.

Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης μίλησε σχεδόν αποκλειστικά για τον «απλό ΝΔκράτη», τον ΟΝΝΕΔίτη και τον κομματικό που αισθάνεται «δαχτυλοδεικτούμενος» επειδή εκφράζει δημόσια τη στήριξή του στη ΝΔ.

Η τοποθέτησή του έδειξε ότι το κυβερνητικό στρατόπεδο αντιλαμβάνεται σημάδια κόπωσης και αποστασιοποίησης ακόμη και μέσα στον στενό κομματικό μηχανισμό και επιδιώκει να επαναφέρει το αίσθημα πολιτικής ταυτότητας και «οικογένειας».

Η λέξη «ενότητα» κυριάρχησε σε πολλές παρεμβάσεις, από τον κ. Θεοδωρικάκο μέχρι τον κ. Παπασταύρου και την κα Μενδώνη. Δεν ήταν απλώς οργανωτική αναφορά αλλά πολιτικό μήνυμα απέναντι στον φόβο εσωτερικών ρωγμών και δεξιών διαρροών.

Η δεξιά ατζέντα και τα μηνύματα προς τα δεξιά της ΝΔ

Σημαντικό μέρος του συνεδρίου είχε και έντονο ιδεολογικό πρόσημο προς τα δεξιά της παράταξης. Ο Θάνος Πλεύρης κινήθηκε σε ιδιαίτερα σκληρή γραμμή για τη μετανάστευση, την ασφάλεια και την εθνική ταυτότητα, μιλώντας για τις αξίες «του έθνους, της θρησκείας και της οικογένειας» και απορρίπτοντας κάθε λογική χαλαρής μεταναστευτικής πολιτικής.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης επένδυσε πολιτικά στην ατζέντα «νόμος και τάξη», παρουσιάζοντας στοιχεία για τη μείωση της εγκληματικότητας, την εξάρθρωση εγκληματικών οργανώσεων και την αντιμετώπιση των καταλήψεων στα πανεπιστήμια.

Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν απευθύνονταν μόνο στο κεντρώο ακροατήριο αλλά κυρίως σε πιο συντηρητικούς ψηφοφόρους που ενδέχεται να αισθάνονται απομακρυσμένοι από τη σημερινή ΝΔ.

Οι έμμεσες αλλά σαφείς αιχμές για τον Αντώνη Σαμαρά

Αν και κανείς δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στον Αντώνη Σαμαρά, το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος στα δεξιά της ΝΔ βρισκόταν εμφανώς στο παρασκήνιο πολλών τοποθετήσεων.

Η πιο σαφής αναφορά ήρθε από τον Τάκη Θεοδωρικάκο, όταν σημείωσε ότι «δεν έχει το δικαίωμα να λείψει κανείς», ειδικά πρόσωπα «που έχουν ιστορική σχέση με αυτή τη μεγάλη λαϊκή παράταξη», ενώ πρόσθεσε ότι «κανένα πρόβλημα δεν λύνεται με την απουσία» και ότι «τα πολιτικά διαζύγια δεν πήγαν ποτέ καλά με αυτή την παράταξη».

Η τοποθέτηση θεωρήθηκε ευθεία έκκληση προς τον πρώην πρωθυπουργό να μη διαρρήξει οριστικά τις σχέσεις του με τη ΝΔ.

Αντίστοιχα, και ο Θάνος Πλεύρης έστειλε μήνυμα προς τα δεξιά της ΝΔ όταν κάλεσε όσους αυτοπροσδιορίζονται ως «πιο δεξιοί» να ανοίξουν δημόσια συζήτηση για τη μεταναστευτική πολιτική και την ασφάλεια, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη εφαρμόζει ήδη τη σκληρότερη πολιτική των τελευταίων δεκαετιών.

Αισιοδοξία χωρίς εφησυχασμό

Παρά τις προειδοποιήσεις και τις έμμεσες παραδοχές φθοράς, το κυβερνητικό στρατόπεδο προσπάθησε να εκπέμψει τελικά μήνυμα αυτοπεποίθησης.

Η φράση περί «τρίτης τετραετίας» επανήλθε πολλές φορές, ενώ αρκετοί υπουργοί επέμειναν ότι η ΝΔ παραμένει η μοναδική πολιτική δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί σταθερότητα, ανάπτυξη και ισχυρή διεθνή παρουσία της χώρας.

Ωστόσο, το συνολικό αποτύπωμα του συνεδρίου έδειξε μια παράταξη που δεν αισθάνεται πλέον πολιτικά άτρωτη.

Πίσω από την επίδειξη κυβερνητικού έργου, τις αναφορές στην «Ελλάδα του 2030» και τη ρητορική περί σταθερότητας, διακρινόταν καθαρά η αγωνία για την επόμενη ημέρα: η κοινωνική δυσαρέσκεια, η κόπωση από τη μακρά παραμονή στην εξουσία και ο φόβος διαρροών προς τα δεξιά είναι παράγοντες που το Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζει ότι θα καθορίσουν το πολιτικό σκηνικό της επόμενης περιόδου.

Διαβάστε επίσης: 16ο Συνέδριο ΝΔ: Η σκιά Σαμαρά, τα νέα κόμματα και ο πόλεμος κουπονιών