Για μια νέα εποχή αυξημένων ενεργειακών αναγκών φαίνεται πως προετοιμάζεται η Νοτιοανατολική Αττική, μετά την υπογραφή της σύμβασης για την κατασκευή του νέου Κέντρου Διανομής Κερατέας από τον ΔΕΔΔΗΕ και τον ΑΔΜΗΕ, με ανάδοχο την ΤΕΡΝΑ.

Αν και η ανακοίνωση συνοδεύεται από τεχνικούς όρους και ενεργειακή ορολογία, στην πραγματικότητα περιγράφει κάτι αρκετά απλό: το ηλεκτρικό δίκτυο της περιοχής δεν επαρκεί πλέον για όσα σχεδιάζονται να γίνουν τα επόμενα χρόνια.

Το νέο Κέντρο Διανομής θα λειτουργεί ως ένας μεγάλος «ενεργειακός κόμβος» που θα παίρνει ηλεκτρική ισχύ από το κεντρικό σύστημα και θα τη διοχετεύει με μεγαλύτερη ασφάλεια και σταθερότητα προς τις γύρω περιοχές.

Στόχος είναι να αποσυμφορηθούν οι υφιστάμενοι υποσταθμοί σε Μαρκόπουλο, Βάρη και Λαύριο, οι οποίοι ήδη σηκώνουν μεγάλο βάρος, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η παρέμβαση αφορά μια μεγάλη γεωγραφική ζώνη που περιλαμβάνει την Κερατέα, τα Καλύβια, το Λαγονήσι, το Πόρτο Ράφτη, το Λαύριο και τη βιομηχανική περιοχή της Κερατέας.

Γιατί χρειάζεται νέο ηλεκτρικό κέντρο

Η βασική αιτία είναι ότι η περιοχή αλλάζει. Δεν μιλάμε πλέον μόνο για περισσότερα σπίτια, τουριστικές κατοικίες ή αυξημένη χρήση κλιματιστικών.

Οι ανάγκες που έρχονται είναι πολύ μεγαλύτερες και συνδέονται με νέες επενδύσεις που απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην ανακοίνωση του ΔΕΔΔΗΕ γίνεται ειδική αναφορά στα νέα data centers που σχεδιάζονται στη Νοτιοανατολική Αττική.

Πρόκειται για μεγάλες εγκαταστάσεις αποθήκευσης και επεξεργασίας ψηφιακών δεδομένων, οι οποίες λειτουργούν αδιάκοπα όλο το 24ωρο και καταναλώνουν πολύ υψηλά φορτία ηλεκτρικής ισχύος.

Παράλληλα, αναφέρεται και το λεγόμενο «cold ironing» στο λιμάνι του Λαυρίου.

Πρόκειται για τη δυνατότητα τα πλοία να ηλεκτροδοτούνται από τη στεριά όταν βρίσκονται δεμένα στο λιμάνι, ώστε να κλείνουν τις μηχανές τους και να μειώνονται οι ρύποι.

Είναι μια πρακτική που προωθείται πλέον σε πολλά ευρωπαϊκά λιμάνια, αλλά απαιτεί πολύ ισχυρό ηλεκτρικό δίκτυο.

Τι αλλάζει πρακτικά για την περιοχή

Το έργο δεν αφορά μόνο τη μελλοντική ανάπτυξη, αλλά και την καθημερινή αξιοπιστία του δικτύου. Με απλά λόγια, στόχος είναι να μειωθούν οι πιθανότητες υπερφόρτωσης και διακοπών ρεύματος σε μια περιοχή που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται διαρκώς.

Για τον λόγο αυτό θα κατασκευαστεί και νέα διπλή καλωδιακή γραμμή που θα συνδέει το Κέντρο Διανομής με τους υποσταθμούς Λαυρίου και Μαρκοπούλου.

Η ύπαρξη δύο γραμμών σημαίνει ότι αν παρουσιαστεί πρόβλημα στη μία, θα μπορεί να συνεχίζει η τροφοδοσία από την άλλη, αυξάνοντας την ασφάλεια του συστήματος.

Την ίδια στιγμή, τέτοιου είδους έργα συχνά προκαλούν και ανησυχίες στις τοπικές κοινωνίες. Παρότι ένα Κέντρο Διανομής δεν αποτελεί μονάδα παραγωγής ρεύματος, παραμένει μια μεγάλη ηλεκτρική εγκατάσταση με μετασχηματιστές, καλωδιακές συνδέσεις και υποδομές υψηλής τάσης.

Οι συνηθέστερες επιφυλάξεις των κατοίκων αφορούν την οπτική επιβάρυνση, τον θόρυβο, πιθανές παρεμβάσεις σε γη και τις γενικότερες αλλαγές που μπορεί να φέρει στην περιοχή η αυξημένη ενεργειακή και επενδυτική δραστηριότητα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, εκφράζονται και ανησυχίες για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, παρότι οι διαχειριστές του δικτύου υποστηρίζουν ότι οι εγκαταστάσεις λειτουργούν εντός των προβλεπόμενων ορίων ασφαλείας.

Η «σιωπηλή» προετοιμασία για τη νέα εποχή

Πίσω από τέτοιου τύπου έργα κρύβεται συνήθως κάτι βαθύτερο από μια απλή τεχνική αναβάθμιση. Οι ενεργειακές υποδομές προηγούνται σχεδόν πάντα των μεγάλων επενδύσεων.

Το γεγονός ότι σχεδιάζεται μια τόσο σημαντική ενίσχυση του δικτύου δείχνει ότι η Νοτιοανατολική Αττική θεωρείται πλέον περιοχή με αυξημένη στρατηγική σημασία για τα επόμενα χρόνια — είτε λόγω τεχνολογικών εγκαταστάσεων, είτε λόγω λιμενικών δραστηριοτήτων, είτε λόγω συνολικής οικιστικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης.

Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο μήνυμα πίσω από την ανακοίνωση: ότι η περιοχή δεν αλλάζει μόνο ενεργειακά, αλλά ενδέχεται να αλλάζει συνολικά χαρακτήρα.

Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται το δεύτερο εξάμηνο του 2028. Μέχρι τότε, η Κερατέα αναμένεται να μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς ενεργειακούς κόμβους της Ανατολικής Αττικής.