Μια πρώτη ανακοίνωση με θεσμικό μανδύα και μια δεύτερη που θυμίζει πολιτική έκρηξη.
Ο Χάρης Ζαγουρής, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, πέρασε από την επίκληση του κύρους του ΕΕΤΕ σε μια ολομέτωπη επίθεση κατά του δημάρχου Λαυρεωτικής, Δημήτρη Λουκά, ανοίγοντας ταυτόχρονα τόσα μέτωπα ώστε το αρχικό ζήτημα –το γλυπτό και η χωροθέτησή του– σχεδόν χάνεται από το κάδρο.
Από τη μία ανακοίνωση στην άλλη, όμως, δεν άλλαξε απλώς το ύφος. Άλλαξε ολόκληρη η τακτική Ζαγουρή, με ανακολουθίες που είναι δύσκολο να περάσουν απαρατήρητες.
Στην πρώτη δήλωσή του (μετά τη δημοσιοποίηση της επιστολής του ΕΕΤΕ προς τον δήμαρχο Λαυρεωτικής), ο ανεξάρτητος δημοτικός σύμβουλος είχε επιλέξει μια απολύτως συγκεκριμένη γραμμή: υιοθέτησε πλήρως την παρέμβαση του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, χαρακτήρισε τις επισημάνσεις του «απολύτως ορθές» και κατηγόρησε τη δημοτική αρχή για έλλειψη διαφάνειας, μη τήρηση διαδικασιών και ασέβεια στην ιστορική μνήμη.
Το πολιτικό σχήμα ήταν απλό: το ΕΕΤΕ έχει δίκιο, ο δήμος έχει κάνει λάθος και πρέπει να το διορθώσει. Μετά όμως την απάντηση του Δημήτρη Λουκά, η γραμμή Ζαγουρή αλλάζει αισθητά. Και εδώ ακριβώς αρχίζουν οι ανακολουθίες.
Από το γλυπτό… στα 25 χρόνια Λουκά
Η δεύτερη ανακοίνωση (μετά την εμπεριστατωμένη απάντηση Λουκά στο Επιμελητήριο) δεν περιορίζεται στην υπεράσπιση των θέσεων του ΕΕΤΕ ούτε επιχειρεί να αποδομήσει σημείο προς σημείο όσα απάντησε ο δήμαρχος.
Αντίθετα, ανοίγει σχεδόν όλα τα μέτωπα ταυτόχρονα. Μπαίνουν στη συζήτηση οι χαρακτηρισμοί περί «ακροδεξιών», η Λαϊκή Συσπείρωση, οι δημότες, η πολιτική διαδρομή του δημάρχου, η Μακρόνησος, οι εργατικοί αγώνες του Λαυρίου, η υποτιθέμενη «ιδιοκτησιακή αντίληψη» της δημοτικής αρχής και, τελικά, τα 25 χρόνια παρουσίας του Δημήτρη Λουκά.
Το κείμενο κορυφώνεται μάλιστα με τα απολύτως πολιτικά συνθήματα: «Κουράσατε. Διχάσατε. Τέλος». Η ανακολουθία είναι εμφανής: μια αντιπαράθεση που ξεκίνησε με επίκεντρο τη χωροθέτηση ενός γλυπτού και τις επισημάνσεις του ΕΕΤΕ καταλήγει σε συνολικό πολιτικό κατηγορητήριο 25 ετών κατά του δημάρχου.
Και ξαφνικά… η Δημοτική Επιτροπή
Υπάρχει όμως και δεύτερη ανακολουθία. Στην πρώτη ανακοίνωση ο Χάρης Ζαγουρής μιλούσε γενικά για «τήρηση των διαδικασιών», χωρίς να προσδιορίζει ποια ακριβώς διαδικασία θεωρούσε ότι παραβιάστηκε. Στη δεύτερη παρέμβαση εμφανίζεται πλέον ένα νέο επιχείρημα: εάν υπήρξε απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής για την αποδοχή της δωρεάς.
Πρόκειται για ζήτημα που δεν βρισκόταν στο επίκεντρο της αρχικής κριτικής και προστίθεται αφού έχει προηγηθεί η απάντηση του δημάρχου. Αυτή η αλλαγή πεδίου ενισχύει την εικόνα μιας τακτικής που μετακινείται ανάλογα με την εξέλιξη της αντιπαράθεσης. Όταν το αρχικό μέτωπο δεν αρκεί, ανοίγει και δεύτερο.
Από το ΕΕΤΕ στο «η κριτική έρχεται από παντού»
Ανακολουθία υπάρχει και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται πλέον η έκταση των αντιδράσεων.
Στην πρώτη δήλωση το βασικό στήριγμα της κριτικής ήταν η παρέμβαση του ΕΕΤΕ. Στη δεύτερη γίνεται πλέον λόγος για καταδίκη που προέρχεται «από όλο το πολιτικό και κοινωνικό φάσμα της Λαυρεωτικής» και για κριτική που «έρχεται από παντού». Πρόκειται για αισθητή διεύρυνση του αρχικού ισχυρισμού.
Το ότι αντέδρασαν συγκεκριμένοι πολιτικοί, παρατάξεις ή φορείς δεν αρκεί από μόνο του για να τεκμηριώσει εικόνα γενικευμένης κοινωνικής καταδίκης. Όταν λοιπόν μια συγκεκριμένη θεσμική παρέμβαση μετατρέπεται στη δεύτερη ανακοίνωση σε «όλοι εναντίον του δημάρχου», η ρητορική διόγκωση είναι προφανής.
Οι ανακολουθίες δείχνουν πολιτική πίεση
Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο, πάντως, είναι το συνολικό ύφος και η κλιμάκωση. Η πρώτη ανακοίνωση ήταν σύντομη, συγκεκριμένη και στηριζόταν σχεδόν αποκλειστικά στο κύρος του ΕΕΤΕ. Η δεύτερη είναι μακροσκελής, με κεφαλαία, αλλεπάλληλες ρητορικές ερωτήσεις, επαναλήψεις, προσωπικές αιχμές και μια κατάληξη που απέχει πολύ από το αρχικό αντικείμενο της διαφωνίας.
Οι ανακολουθίες αυτές δεν είναι απλώς λεπτομέρειες. Συνθέτουν μια καθαρή αλλαγή τακτικής: από το συγκεκριμένο στο γενικό, από το θεσμικό στο προσωπικό και από το επιχείρημα στο σύνθημα. Και αυτή ακριβώς η μετάβαση επιτρέπει την πολιτική ανάγνωση ότι η δεύτερη παρέμβαση περισσότερο μοιάζει με αντίδραση πίεσης και πολιτικής υπεραντίδρασης παρά με ψύχραιμη απάντηση επί της ουσίας.
Γιατί όσο περισσότερο απομακρύνεται η συζήτηση από το ίδιο το γλυπτό και τις αρχικές αιτιάσεις, τόσο περισσότερο πληθαίνουν οι χαρακτηρισμοί, τα νέα μέτωπα και οι συνολικές καταγγελίες.
Και όταν για να στηριχθεί μια αρχική τοποθέτηση χρειάζεται τελικά να επιστρατευθούν η Μακρόνησος, οι εργατικοί αγώνες, η Δημοτική Επιτροπή, οι «ακροδεξιοί» και ολόκληρη η 25ετής πορεία ενός δημάρχου, οι ανακολουθίες αρχίζουν να λένε περισσότερα από την ίδια την ανακοίνωση.
Η εικόνα που δημιουργείται δεν είναι πολιτικής βεβαιότητας. Είναι εικόνα πολιτικής πίεσης.
Διαβάστε σχετικά: Άγαλμα κοπέλας στο Λαύριο: Το αυτογκόλ που εξέθεσε ΕΕΤΕ και Ζαγουρή (Φωτός)
Λαύριο: Η μαρμάρινη γυναικεία μορφή και η ιστορία του δημιουργού της, Κλέωνα Καρκανίδη (Φωτός)
