Η είδηση του θανάτου του Νίκου Αυγερινού, που έγινε γνωστή από τον αδελφό του, Θανάση Αυγερινό, πρώην αντιπεριφερειάρχη Ανατολικής Αττικής, κλείνει έναν κύκλο ζωής άρρηκτα δεμένο με το Κορωπί, τη φαρμακευτική δημιουργία και την αναζήτηση νέων δρόμων στον χώρο των γαληνικών σκευασμάτων, της φυτοθεραπείας, της ομοιοπαθητικής και της κοσμητολογίας.

Πίσω από το γνωστό επίθετο και τη σημερινή παρουσία της οικογένειας Αυγερινού στον χώρο του φαρμακείου και των καλλυντικών, υπάρχει μια ιστορία που ξεκινά δεκαετίες πριν, σε πολύ διαφορετικές συνθήκες.

Μια ιστορία που έχει ως αφετηρία ένα αυτοσχέδιο εργαστήριο στο Κορωπί και έναν έφηβο με ασυνήθιστη για την ηλικία του περιέργεια για τη χημεία και τις συνθέσεις.

Από τα πειράματα της εφηβείας στο εργαστήριο του Κορωπίου

Ο Νίκος Αυγερινός είχε αφηγηθεί ο ίδιος, σε συνέντευξή του στον «Φαρμακευτικό Κόσμο» το 2007, ότι η ενασχόλησή του με τις ουσίες και τα παρασκευάσματα άρχισε όταν ήταν περίπου 15 ετών.

Σε μια γωνιά του οικογενειακού σπιτιού, μέσα σε ένα πρόχειρο ντουλάπι που του είχε παραχωρήσει η μητέρα του, φύλαγε τα υλικά του και επιχειρούσε τις πρώτες αναμείξεις. Σε ένα από αυτά τα πειράματα, μάλιστα, είχε παρασκευάσει κατά λάθος αμμωνία, γεμίζοντας τον χώρο με έντονους ατμούς.

Ήταν το πρώτο, σχεδόν παιδικό, εργαστήριο ενός ανθρώπου που λίγα χρόνια αργότερα θα έκανε την περιέργεια επάγγελμα.

Αρχικά ήθελε να γίνει χημικός. Όπως είχε εξιστορήσει, στις πρώτες του εξετάσεις δεν κατάφερε να εισαχθεί στη σχολή που επιθυμούσε, εξαιτίας της επίδοσής του στην Έκθεση. Τη δεύτερη φορά προετοιμάστηκε καλύτερα και τελικά βρέθηκε στη Φαρμακευτική Σχολή Αθηνών.

Η επιλογή αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς ο ίδιος θεωρούσε ότι στη Φαρμακευτική συναντιούνταν δύο κόσμοι που τον γοήτευαν: η Χημεία και η Ιατρική.

Πριν ακόμη ολοκληρώσει τις σπουδές του, όμως, είχε ήδη κάνει ένα μεγάλο βήμα. Το 1964 δημιούργησε στο Κορωπί νόμιμο εργαστήριο παρασκευής φυτικών καλλυντικών, με άδεια του τότε Υπουργείου Βιομηχανίας και έγκριση των αρμόδιων αρχών.

Η οικογενειακή ιστορία αναφέρει ότι επρόκειτο για το πρώτο επίσημο εργαστήριο αυτού του είδους στην Ελλάδα. Ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός χρειάζεται ασφαλώς ιστορική επιφύλαξη ως προς την απόλυτη πρωτιά, όμως το βέβαιο είναι ότι ο Αυγερινός είχε στραφεί στα φυτικά καλλυντικά σε μια εποχή κατά την οποία ο συγκεκριμένος χώρος απείχε πολύ από τη σημερινή του ανάπτυξη.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του συνέχισε να παρασκευάζει κρέμες και άλλα προϊόντα στο Κορωπί, τα οποία διέθετε σε γνωστούς και συμφοιτητές του.

Το φαρμακείο του 1973 και η επιστροφή στη γαληνική παράδοση

Τον Ιούνιο του 1973 άνοιξε το φαρμακείο του στο Κορωπί. Από εκείνο το σημείο και μετά η επαγγελματική του διαδρομή συνδέθηκε ακόμη πιο στενά με την πόλη. Για πολλούς κατοίκους το Φαρμακείο Αυγερινός έγινε επί δεκαετίες ένα σταθερό σημείο αναφοράς, όμως για τον ίδιο το φαρμακείο δεν περιοριζόταν στη διάθεση έτοιμων φαρμάκων.

Το εργαστήριο παρέμενε στην καρδιά της δουλειάς του. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τα γαληνικά σκευάσματα, δηλαδή τις εξατομικευμένες φαρμακευτικές παρασκευές που δημιουργούνται μέσα στο εργαστήριο του φαρμακείου, αλλά και με φυτικά προϊόντα, ομοιοπαθητικά σκευάσματα, αιθέρια έλαια και καλλυντικές συνθέσεις.

Το 2007, ο «Φαρμακευτικός Κόσμος», παρουσιάζοντας το έργο του, τον χαρακτήριζε ως έναν από τους ανθρώπους που συνέβαλαν στη διατήρηση και τη σύγχρονη ανάπτυξη της γαληνικής παρασκευής, σε μια περίοδο κατά την οποία το βιομηχανικά παραγόμενο φάρμακο είχε πλέον κυριαρχήσει.

Το φαρμακείο είχε στο μεταξύ εξελιχθεί σε έναν χώρο πολύ μεγαλύτερο από το συνηθισμένο πρότυπο της εποχής. Σε παρουσίαση εκείνης της περιόδου περιγραφόταν ως τριώροφο κτίριο περίπου 500 τετραγωνικών μέτρων, με οργανωμένο χημείο και παρασκευαστήριο.

Η εικόνα αυτή έμοιαζε να συμπυκνώνει ολόκληρη τη διαδρομή του: το μικρό ντουλάπι των εφηβικών πειραμάτων είχε μετατραπεί, δεκαετίες αργότερα, σε ένα ολοκληρωμένο εργαστήριο.

Η προσωπική ιστορία πίσω από τη Fucus

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές ιστορίες της ζωής του συνδέθηκε όχι με κάποια επιχειρηματική απόφαση, αλλά με ένα οικογενειακό ατύχημα.

Το 1979 η μικρή κόρη του, Χριστίνα, υπέστη σοβαρό έγκαυμα. Ο Νίκος Αυγερινός επέστρεψε τότε στο εργαστήριό του αναζητώντας μια σύνθεση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την περιποίηση του τραύματος.

Δούλεψε με κερί μέλισσας, βαλσαμέλαιο και εκχυλίσματα φυτικής και θαλάσσιας προέλευσης. Από εκείνη την προσπάθεια γεννήθηκε η Fucus, μια κρέμα που πήρε το όνομά της από το Fucus vesiculosus και η οποία στη συνέχεια συνδέθηκε στενά με το φαρμακείο και την οικογενειακή δραστηριότητα.

Η ιστορία της Fucus δείχνει ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε βιογραφικό στοιχείο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε ο Αυγερινός: ο φαρμακοποιός, ο πατέρας και ο άνθρωπος του εργαστηρίου δεν ήταν διαφορετικές πλευρές της ζωής του, αλλά μέρος της ίδιας διαδρομής.

Η σκυτάλη στη δεύτερη γενιά

Με το πέρασμα των χρόνων στο φαρμακείο μπήκε και η επόμενη γενιά. Η κόρη του Χριστίνα ακολούθησε επίσης τη Φαρμακευτική, ενώ μαζί με τον αδελφό της Θοδωρή συνέχισε την οικογενειακή δραστηριότητα. Η ίδια έχει αναφερθεί δημόσια στον πατέρα της ως μέντορά της και στον άνθρωπο από τον οποίο έμαθε τη λογική των συνθέσεων, των πρώτων υλών και της συνεχούς αναζήτησης.

Από το 2000 άρχισε να αναπτύσσει δικές της δημιουργίες και το 2013 ιδρύθηκε η Avgerinos Cosmetics, μεταφέροντας σε διαφορετική κλίμακα μια τεχνογνωσία που είχε γεννηθεί δεκαετίες νωρίτερα στο Κορωπί.

Ακολούθησαν καταστήματα και ανάπτυξη της εμπορικής παρουσίας της εταιρείας, στην Ελλάδα αλλά και πέρα από τα ελληνικά σύνορα.

Έτσι δημιουργείται μια σχεδόν κινηματογραφική συνέχεια έξι και πλέον δεκαετιών: από τον έφηβο που ανακάτευε ουσίες στο σπίτι του, στο εργαστήριο του 1964, στο φαρμακείο του 1973 και τελικά σε μια οικογενειακή δραστηριότητα που συνέχισε μετά από εκείνον.

Ο Νίκος Αυγερινός δεν υπήρξε απλώς ένας παλιός φαρμακοποιός του Κορωπίου. Ήταν ένας άνθρωπος που αντιμετώπιζε το φαρμακείο και ως εργαστήριο, που επέμενε στην παρασκευή όταν η βιομηχανοποίηση του φαρμάκου είχε ήδη αλλάξει ριζικά το επάγγελμα και που αναζητούσε διαρκώς νέες συνθέσεις, από τα φαρμακευτικά και φυτικά σκευάσματα έως την κοσμητολογία.

Ακόμη και στον ελεύθερο χρόνο του, σύμφωνα με όσα είχε διηγηθεί, δεν εγκατέλειπε το πείραμα: δοκίμαζε αποστάξεις και παρασκευές ποτών, από ούζο μέχρι ουίσκι από καλαμπόκι.

Ίσως γι’ αυτό η καλύτερη περιγραφή της διαδρομής του να βρίσκεται όχι στα καταστήματα που δημιουργήθηκαν αργότερα ούτε στα προϊόντα που φέρουν σήμερα το οικογενειακό όνομα, αλλά στην πρώτη εικόνα αυτής της ιστορίας: σε ένα σπίτι στο Κορωπί, πριν από περισσότερα από 60 χρόνια, όπου ένας 15χρονος είχε μετατρέψει ένα απλό ντουλάπι σε εργαστήριο.

Με την ανακοίνωση του θανάτου του, αυτή η διαδρομή περνά πλέον στην ιστορία της πόλης στην οποία ξεκίνησε και στην οποία ο Νίκος Αυγερινός άφησε για δεκαετίες το δικό του, ιδιαίτερο αποτύπωμα.