Έναν μήνα μετά την έναρξη του νέου πολέμου κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου 2026, η πιο ασφαλής απάντηση στο ερώτημα «ποιος κερδίζει;» είναι μάλλον η πιο αντιδημοφιλής: κανείς δεν έχει κερδίσει μέχρι στιγμής, αλλά ούτε και κανείς έχει ηττηθεί αποφασιστικά.
Η στρατιωτική εικόνα δείχνει ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν επιφέρει σοβαρά πλήγματα σε ιρανικές υποδομές, όμως η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί επαρκή ικανότητα αντεπίθεσης και, κυρίως, να επηρεάζει το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον μέσω των θαλάσσιων οδών και της ενέργειας.
Στο διπλωματικό πεδίο, όλοι μιλούν για αποκλιμάκωση, αλλά κανένα από τα βασικά μέρη δεν έχει ακόμη μετακινηθεί αρκετά ώστε να καταστεί εφικτός ένας πολιτικός συμβιβασμός.
Στρατιωτικά πλήγματα χωρίς στρατηγικό «τελείωμα»
Η δυτική και ισραηλινή ανάγνωση του πρώτου μήνα είναι ότι η αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία έχει κατορθώσει να φθείρει αισθητά το ιρανικό πυραυλικό οικοδόμημα, χωρίς όμως να το παραλύσει.
Διεθνείς αναλύσεις καταγράφουν σοβαρές ζημιές σε θέσεις εκτόξευσης και σε βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής, ενώ οι ίδιες οι εκτιμήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ μιλούν για μείωση στον ρυθμό των εκτοξεύσεων.
Την ίδια ώρα, όμως, αναγνωρίζεται ότι το ιρανικό πρόγραμμα παραμένει λειτουργικό, ακριβώς επειδή στηρίζεται σε αποκεντρωμένες, κινητές και υπόγειες δομές που δύσκολα εξουδετερώνονται πλήρως από αέρος.
Η ιρανική «αντοχή» ως αφήγημα και ως πραγματικότητα
Από την άλλη πλευρά, τα ιρανικά μέσα και οι αναλύσεις που εκφράζουν τη γραμμή της Τεχεράνης προβάλλουν την ανθεκτικότητα αυτή ως απόδειξη ότι το Ιράν δεν χάνει.
Υποστηρίζουν ότι η στρατηγική φθοράς λειτουργεί υπέρ τους και ότι η πίεση μεταφέρεται πλέον στους αντιπάλους μέσω περιφερειακών πληγμάτων και της έντασης στις θαλάσσιες οδούς.
Παρότι αυτή η ανάγνωση έχει σαφή πολιτική στόχευση, ακόμη και δυτικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η Τεχεράνη έχει καταφέρει να διατηρήσει υψηλό το κόστος του πολέμου για τους αντιπάλους της.
Ένας πόλεμος χωρίς καθαρή υπεροχή
Το στρατιωτικό ισοζύγιο του πρώτου μήνα δείχνει μια ιδιότυπη ισορροπία. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διαθέτουν την τεχνολογική και αεροπορική υπεροχή και μπορούν να πλήττουν στόχους βαθιά στο ιρανικό έδαφος.
Το Ιράν, όμως, δεν χρειάζεται να κυριαρχήσει συμβατικά για να επιβιώσει στρατηγικά.
Αρκεί να αντέχει, να συνεχίζει να προκαλεί πλήγματα και να διατηρεί ενεργά πολλαπλά μέτωπα στην ευρύτερη περιοχή, από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τον Λίβανο και την Υεμένη.
Η οικονομία και τα στενά του Ορμούζ ως «όπλο»
Στο θαλάσσιο και οικονομικό πεδίο, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη. Διεθνή μέσα περιγράφουν το Στενό του Ορμούζ ως βασικό μοχλό πίεσης, με τη ναυσιπλοΐα να περιορίζεται, τις τιμές της ενέργειας να αυξάνονται και τις αγορές να παραμένουν νευρικές.
Για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αυτό αποτελεί ίσως το πιο δύσκολο σημείο: ακόμη και με στρατιωτικά πλήγματα, δεν έχουν αποτρέψει την ικανότητα του Ιράν να προκαλεί δυσανάλογο οικονομικό αντίκτυπο.
Διπλωματική κινητικότητα, αλλά χωρίς αποτέλεσμα
Στο διπλωματικό επίπεδο, καταγράφεται έντονη κινητικότητα, χωρίς όμως απτά αποτελέσματα.
Προτάσεις για αποκλιμάκωση, περιφερειακές πρωτοβουλίες και διαμεσολαβήσεις δείχνουν ότι όλοι αναγνωρίζουν τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης.
Ωστόσο, οι θέσεις των εμπλεκομένων παραμένουν μακριά, με το Ιράν να απορρίπτει όρους που θεωρεί μονόπλευρους και τη Δύση να επιμένει σε πιέσεις χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Τα όρια της στρατιωτικής πίεσης
Για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, το βασικό πρόβλημα είναι ότι η στρατιωτική πίεση δεν έχει μεταφραστεί σε πολιτική υποχώρηση της Τεχεράνης.
Οι αρχικοί στόχοι για ταχεία αποδυνάμωση ή εξαναγκασμό δεν έχουν επιτευχθεί, ενώ η προοπτική περαιτέρω κλιμάκωσης εγκυμονεί κινδύνους ευρύτερης εμπλοκής.
Αυτό δημιουργεί ένα στρατηγικό δίλημμα ανάμεσα σε έναν ατελή συμβιβασμό και σε μια πιο επικίνδυνη συνέχιση της σύγκρουσης.
Ούτε νίκη, ούτε ήττα – μόνο φθορά
Από την πλευρά του, το Ιράν δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι κερδίζει καθαρά. Έχει υποστεί σημαντικές ζημιές και παραμένει εκτεθειμένο σε συνεχή πλήγματα, ενώ η αβεβαιότητα για περαιτέρω κλιμάκωση είναι διαρκής.
Η αντοχή του δεν ισοδυναμεί με στρατηγική επικράτηση, αλλά με αποφυγή ήττας.
Το τελικό συμπέρασμα του πρώτου μήνα
Το συνολικό συμπέρασμα από τις αναλύσεις διεθνών μέσων είναι ότι ο πόλεμος έχει οδηγηθεί σε ένα αιματηρό και δαπανηρό αδιέξοδο.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν έχουν επιβάλει πολιτική λύση μέσω της στρατιωτικής ισχύος, ενώ το Ιράν δεν έχει μετατρέψει την ανθεκτικότητά του σε καθαρή νίκη.
Οι πραγματικοί χαμένοι είναι ήδη οι άμαχοι, οι περιφερειακές οικονομίες και η σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.
Έναν μήνα μετά, ο μόνος «νικητής» που μπορεί να διακριθεί είναι η ίδια η δυναμική της κλιμάκωσης, που δείχνει να αυτοτροφοδοτείται χωρίς εύκολη διέξοδο.
