Τι ακριβώς είναι ο θυμός; Ο θυμός είναι ένα υγιές συναίσθημα, αρκεί να μη μας ελέγχει και να εκφράζεται επικοδομητικά.
O Thomas Jefferson είχε προτείνει «όταν είμαστε θυμωμένοι να μετράμε μέχρι το 10, ενώ όταν είμαστε πολύ θυμωμένοι να μετράμε ως το 100». Ακόμη και στις μέρες μας η συμβουλή αυτή βρίσκει δόκιμο έδαφος.Η έκφρασή του, όμως, δε σημαίνει πάντα εκτόνωση, μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση και να βλάψει τους γύρω μας. Ενώ, αν δεν εκφραστεί, μπορεί να οδηγήσει το άτομο στο να εκφράζει λάθος συμπεριφορά σε λάθος στιγμή (είμαι επικριτικός, κυνικός) ή να οδηγήσει ακόμη και σε κατάθλιψη και κατά πολλούς και σε αυτοάνοσα νοσήματα.
Παρόλα αυτά, όταν ο θυμός δεν εκφράζεται σημαίνει επίθεση κατά του ίδιου μας του εαυτού. Και φυσικά, όπως και όλα τα συναισθήματα, έτσι και ο θυμός συνοδεύεται από οργανικές αλλαγές. Όταν θυμώνουμε ανεβαίνει ο ρυθμός της καρδιάς, όπως και τα επίπεδα των ορμονών (αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη). Πρέπει λοιπόν να δούμε τον θυμό ως προς τα αίτιά του, την έκφρασή του (εκφράζεται προς τα έξω ή όχι), αλλά και τον τρόπο έκφρασης του (όρια θυμού).
Οι αιτίες τους θυμού προέρχονται είτε από εξωτερικά ερεθίσματα (θυμώνω γιατί με τράκαραν), είτε εσωτερικά (έχω θυμό συσσωρευμένο από την παιδική ηλικία, θυμώνω λόγω κάποιων αναμνήσεων, από φόβο). Παίρνοντας μία απόσταση από το συναίσθημα του θυμού, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε την αιτιολογία, αλλά και αν ο τρόπος που τον εκφράζουμε συνάδει με τη σημασία της κατάστασης.
Πριν λοιπόν εκφράσουμε τον θυμό μας, προσπαθούμε να ηρεμήσουμε και να σκεφτούμε. Όταν ηρεμήσουμε, μπορούμε πλέον να εκφράσουμε το θυμό μας ανώδυνα (και ως προς εμάς, αλλά και ως προς τους άλλους) κι έτσι να πάρουμε και τις σωστές αποφάσεις που δε θα μας άφηνε ο θυμός να πάρουμε. Όταν εκφράσουμε τον θυμό, μαθαίνουμε να χρησιμοποιούμε λέξεις που δεν είναι απόλυτες. Αντί για «πάντα ανεύθυνος ήσουνα» μπορούμε να πούμε «ένοιωσα ότι δε σκέφτηκες τις συνέπειες». Λέξεις όπως «ποτέ», «πάντα» κλπ., θα μπορούσαν να αντικατασταθούν, ώστε να δείξουν τη θέλησή σας για επίλυση των θεμάτων και όχι απλά ένα δικό σας ξέσπασμα.
Ας δώσουμε όμως και λίγο χρόνο στον εαυτό μας πριν οδηγηθούμε σε εκρήξεις θυμού. Η άσκηση, ο διαλογισμός, η ξεκούραση μπορούν να προλάβουν πολλές «αδικαιολόγητες» εκρήξεις θυμού.
Κατανοώντας το δικό μας θυμό, θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε, σε κάποιο βαθμό, και τον θυμό του άλλου. Αναγνωρίζοντας τον θυμό του άλλου, βοηθάμε κι εμάς να μην «απαντήσουμε» με θυμό. Αποδεχόμαστε, λοιπόν, το συναίσθημα του θυμού και το αξιολογούμε, ενώ αν νοιώσουμε ότι μας ελέγχει, επηρεάζει την καθημερινότητα μας, τις σχέσεις με τους γύρω μας και τον ίδιο μας τον εαυτό, απευθυνόμαστε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.
Όταν οι εκρήξεις θυμού γίνουν η καθημερινότητα μας, με τον χρόνο θα επηρεαστεί και η σωματική μας υγεία. Μπαίνουμε σ΄ έναν φαύλο κύκλο, που δύσκολα αναγνωρίζεται η αιτία και το σύμπτωμα.
