Η σύλληψη ενός 21χρονου στη Θεσσαλονίκη το 2025, τον οποίο οι αμερικανικές αρχές θεωρούν βασικό στέλεχος της υποομάδας «764 Inferno», και η πρόσφατη προφυλάκιση ενός 17χρονου από το Γάζι Ηρακλείου, ο οποίος φέρεται να είχε ενεργό ρόλο στο ίδιο δίκτυο, φέρνουν την Ελλάδα στο επίκεντρο μιας διεθνούς έρευνας για ένα από τα πλέον ανησυχητικά φαινόμενα διαδικτυακής εκμετάλλευσης ανηλίκων των τελευταίων ετών.

Πρόκειται για το δίκτυο «764», μια αποκεντρωμένη διαδικτυακή κοινότητα που οι αμερικανικές αρχές χαρακτηρίζουν ως δίκτυο «μηδενιστικού βίαιου εξτρεμισμού», το οποίο δρα σε πολλές χώρες και έχει ως βασικό πεδίο δράσης το διαδίκτυο και ειδικότερα πλατφόρμες που χρησιμοποιούν καθημερινά παιδιά και έφηβοι.

Πώς γεννήθηκε το «764»

Οι πρώτες αναφορές στο «764» εμφανίζονται το 2021 στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, η ονομασία προέρχεται από ταχυδρομικό κώδικα περιοχής του Τέξας, ενώ η αρχική ομάδα αναπτύχθηκε μέσα από κοινότητες του Discord, του Telegram, αλλά και διαδικτυακών παιχνιδιών όπως το Minecraft και το Roblox.

Παρότι αρκετά από τα αρχικά στελέχη του δικτύου συνελήφθησαν, οι αρχές εκτιμούν ότι η οργάνωση δεν εξαφανίστηκε ποτέ.

Αντίθετα, διασπάστηκε σε μικρότερες ομάδες και υποδίκτυα που συνεχίζουν να λειτουργούν διεθνώς, διατηρώντας κοινές πρακτικές, κοινή κουλτούρα και συχνά κοινά πρόσωπα.

Ο τρόπος δράσης

Το στοιχείο που προκαλεί τον μεγαλύτερο προβληματισμό είναι ότι το «764» δεν λειτουργεί όπως οι παραδοσιακές εγκληματικές οργανώσεις.

Τα μέλη του συνήθως προσεγγίζουν ανήλικους μέσα από εφαρμογές συνομιλίας, κοινωνικά δίκτυα, gaming πλατφόρμες και διαδικτυακές κοινότητες.

Αναζητούν παιδιά που εμφανίζουν μοναξιά, ψυχολογική ευαλωτότητα ή ανάγκη κοινωνικής αποδοχής και σταδιακά προσπαθούν να αποκτήσουν έλεγχο πάνω τους.

Οι μέθοδοι που καταγράφουν οι αρχές περιλαμβάνουν εκβιασμούς, απειλές, ψυχολογική χειραγώγηση και εξαναγκασμό σε αποστολή προσωπικού υλικού.

Το υλικό αυτό χρησιμοποιείται στη συνέχεια ως μέσο πίεσης προκειμένου τα θύματα να παραμένουν υπό τον έλεγχο των δραστών. Σε πολλές υποθέσεις διεθνώς, τα θύματα φέρονται να ωθήθηκαν σε αυτοτραυματισμούς ή άλλες αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.

Το FBI έχει προειδοποιήσει ότι τα μέλη του δικτύου στοχοποιούν κυρίως παιδιά ηλικίας από 10 έως 17 ετών, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον δείχνουν για ανηλίκους που αντιμετωπίζουν ψυχολογικές δυσκολίες ή κοινωνική απομόνωση.

Η ελληνική διάσταση

Η πρώτη μεγάλη ελληνική σύνδεση καταγράφηκε στη Θεσσαλονίκη το 2025, όταν συνελήφθη ο 21χρονος που καταζητούνταν από τις αμερικανικές αρχές.

Η υπόθεση απέκτησε διεθνή διάσταση, καθώς οι ΗΠΑ ζήτησαν την έκδοσή του, υποστηρίζοντας ότι είχε ηγετικό ρόλο σε υποομάδα του δικτύου που δραστηριοποιούνταν στην εκμετάλλευση ανηλίκων.

Λίγους μήνες αργότερα, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος προχώρησε σε νέα επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη δύο 17χρονων στην Ελλάδα.

Ο ένας εξ αυτών, από το Γάζι Ηρακλείου, κρίθηκε προφυλακιστέος, με τη δικογραφία να περιγράφει ενεργό συμμετοχή στη δράση του δικτύου.

Οι δύο αυτές υποθέσεις δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον απλώς χώρα διέλευσης ή σύλληψης διεθνώς καταζητούμενων προσώπων, αλλά εμφανίζεται πλέον και ως χώρα στην οποία εντοπίζονται άτομα που φέρονται να συμμετέχουν σε τέτοιου είδους διαδικτυακά δίκτυα.

Τι σχέση έχει με την Αν. Αττική

Μπορεί μέχρι στιγμής να μην υπάρχει γνωστή υπόθεση που να συνδέει άμεσα το «764» με την Ανατολικής Αττικής, όμως το ζήτημα αφορά άμεσα την περιοχή.

Η Ανατολική Αττική διαθέτει δεκάδες σχολικές μονάδες, χιλιάδες εφήβους που χρησιμοποιούν καθημερινά κοινωνικά δίκτυα, εφαρμογές επικοινωνίας και διαδικτυακά παιχνίδια, ενώ αποτελεί μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες περιοχές της χώρας σε νεανικό πληθυσμό.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι συλλήψεις σε Θεσσαλονίκη και Κρήτη θέτουν εύλογα ερωτήματα:

• Είναι ενημερωμένοι οι γονείς στην Ανατολική Αττική για την ύπαρξη τέτοιων δικτύων;
• Έχουν πραγματοποιηθεί σχετικές ενημερώσεις σε σχολεία της περιοχής;
• Γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί και οι σύλλογοι γονέων τα σημάδια διαδικτυακής χειραγώγησης ανηλίκων;
• Υπάρχουν καταγγελίες ή περιστατικά που δεν έχουν λάβει δημοσιότητα;

Ακριβώς επειδή το «764» δρα αποκλειστικά μέσα από οθόνες κινητών τηλεφώνων, υπολογιστών και παιχνιδομηχανών, καμία περιοχή δεν μπορεί να θεωρείται εκτός κινδύνου.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα που προκύπτει από τις πρόσφατες ελληνικές υποθέσεις: ότι μια απειλή η οποία μέχρι πρόσφατα έμοιαζε μακρινή και αμιγώς αμερικανική, έχει πλέον αποκτήσει σαφή ελληνική διάσταση και καθιστά επιτακτική την ενημέρωση γονέων, εκπαιδευτικών και ανηλίκων.