Σε «τελικό στάδιο» βρίσκεται – σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών – η σύνταξη του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Όμως, πίσω από τις επίσημες διατυπώσεις και τα χαμόγελα της σύσκεψης μεταξύ του υπουργού Θεόδωρου Λιβάνιου και των Περιφερειαρχών, το κλίμα μόνο ειδυλλιακό δεν είναι.

Η Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) χαρακτήρισε τη διαδικασία «ιστορική στιγμή», καθώς – όπως υπενθυμίζει – οι Περιφέρειες εδώ και 16 χρόνια λειτουργούν χωρίς δικό τους αυτοτελή Κώδικα, βασιζόμενες σε διάσπαρτες ρυθμίσεις και πρόχειρες νομικές πατέντες.

Με απλά λόγια, ο θεσμός που διαχειρίζεται δισεκατομμύρια ευρώ και κρίσιμα έργα λειτουργεί επί χρόνια με θεσμικό «κουρέλι». Και όμως, η κυβέρνηση πανηγυρίζει για «μεταρρύθμιση».

Το πραγματικό μήνυμα της ΕΝΠΕ: «Φτάνει πια με τις αρμοδιότητες χωρίς λεφτά»

Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά τη δήλωση του προέδρου της ΕΝΠΕ, Γιώργου Χατζημάρκου, γίνεται σαφές ότι πρόκειται για μια κομψή αλλά καθαρή προειδοποίηση προς το υπουργείο Εσωτερικών.

Όταν τονίζει ότι «κρίσιμος όρος επιτυχίας είναι η αντιστοίχιση αρμοδιοτήτων με πόρους και προσωπικό», στην πραγματικότητα λέει κάτι πολύ πιο απλό: Η κυβέρνηση φορτώνει τις Περιφέρειες με ευθύνες, αλλά δεν τους δίνει ούτε τα λεφτά ούτε το προσωπικό για να τις φέρουν εις πέρας.

Και στη συνέχεια; Όταν τα έργα καθυστερούν, όταν οι υπηρεσίες υπολειτουργούν, όταν οι πολίτες αγανακτούν, η κυβέρνηση δείχνει τις Περιφέρειες ως αποδιοπομπαίο τράγο.

«Μεταρρύθμιση» ή άλλη μια αλλαγή για τα δελτία Τύπου;

Η αναφορά ότι ο νέος Κώδικας πρέπει να είναι «πραγματικό βήμα εκσυγχρονισμού» δεν είναι τυχαία. Μεταφράζεται σε απλά ελληνικά ως εξής: Μην μας φέρετε άλλη μια νομοθετική κατασκευή βιτρίνας, που θα αλλάξει τίτλους αλλά όχι την πραγματικότητα.

Διότι μέχρι σήμερα, οι περισσότερες παρεμβάσεις στο χώρο της Αυτοδιοίκησης συνοδεύτηκαν από μεγάλα λόγια και μικρό αντίκρισμα.

Πολυνομία, γραφειοκρατία, αλληλοεπικαλύψεις, υποστελέχωση και συνεχής εξάρτηση από το κεντρικό κράτος παραμένουν ο κανόνας.

Η ΕΝΠΕ ζητά ρόλο – όχι ρόλο κομπάρσου

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η φράση ότι η Ένωση θα συμμετέχει «ενεργά, θεσμικά και τεκμηριωμένα» στη σύνταξη του Κώδικα.

Πρόκειται για σαφή υπαινιγμό ότι μέχρι σήμερα οι αποφάσεις λαμβάνονται κυρίως στο Υπουργείο και η Αυτοδιοίκηση καλείται απλώς να τις επικυρώσει.

Με άλλα λόγια, οι Περιφέρειες λένε ξεκάθαρα: Δεν θα δεχτούμε έναν Κώδικα γραμμένο ερήμην μας.

Το διακύβευμα πίσω από τις λέξεις

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα ψηφιστεί νέος Κώδικας. Αυτό λίγο-πολύ θεωρείται δεδομένο.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι: Θα συνοδευτεί από χρήματα, προσωπικό και πραγματικές αρμοδιότητες ή θα είναι άλλη μια ωραιοποιημένη μεταρρύθμιση χωρίς αντίκρισμα;

Γιατί αν ισχύσει το δεύτερο, τότε η κυβέρνηση δεν θα έχει απλώς αποτύχει να ενισχύσει την Αυτοδιοίκηση — θα έχει καταφέρει κάτι χειρότερο: να μεταφέρει περισσότερα βάρη προς τα κάτω, κρατώντας τον έλεγχο και την εξουσία προς τα πάνω.