Ένα πρόγραμμα που παρουσιάστηκε προεκλογικά ως ο οδικός χάρτης για την Παλλήνη του 2030, απέκτησε στη συνέχεια και θεσμική σύνδεση με το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, αλλά τελικά ένα σημαντικό μέρος αυτής της συνεργασίας δεν πέρασε ποτέ στο στάδιο της εφαρμογής.
Και αυτή τη φορά δεν πρόκειται απλώς για καταγγελία της αντιπολίτευσης. Η ίδια η διοίκηση Αηδόνη έχει αναγνωρίσει δημόσια ότι επέλεξε να μην προχωρήσει τις συγκεκριμένες δράσεις, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «πολιτική επιλογή ιεράρχησης προτεραιοτήτων».
Από το «Παλλήνη 2030» στο Μνημόνιο
Το «Παλλήνη 2030» αποτέλεσε βασικό στοιχείο της προεκλογικής παρουσίας του Χρήστου Αηδόνη το 2023. Η νέα διοίκηση εξακολουθεί ακόμη και σήμερα, μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα του δήμου, να δηλώνει ως στόχο την υλοποίηση του προεκλογικού της προγράμματος.
Η σύνδεση με την επιστημονική κοινότητα απέκτησε συγκεκριμένη μορφή τον Ιούλιο του 2024. Τότε το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε κατά πλειοψηφία Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Παλλήνης και του Εργαστηρίου Βιοοικονομίας, Κυκλικής Οικονομίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Η κίνηση εκείνη δημιουργούσε την προσδοκία ότι η επιστημονική συνεργασία θα αποκτούσε πρακτικό περιεχόμενο, ιδιαίτερα στους τομείς της κυκλικής οικονομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Δύο χρόνια μετά, διαφορετική εικόνα
Η εικόνα άλλαξε το καλοκαίρι του 2026. Στις 28 Ιουνίου, ο δήμαρχος Χρήστος Αηδόνης τοποθετήθηκε επισήμως για την πορεία της συνεργασίας. Και η διατύπωσή του είναι καθοριστική για την αποτίμηση όσων ακολούθησαν.
Όπως ανέφερε, η υλοποίηση των προτάσεων προϋπέθετε «σημαντική οικονομική συμμετοχή του δήμου» και, μετά την αξιολόγηση των δεδομένων, η δημοτική αρχή αποφάσισε ότι η συγκεκριμένη πρόταση «δεν αποτελούσε προτεραιότητα για υλοποίηση».
Με άλλα λόγια, το ζήτημα δεν παρουσιάστηκε από τον ίδιο τον δήμαρχο ως κάποια γραφειοκρατική καθυστέρηση που εκκρεμεί ούτε ως συνεργασία που βρίσκεται ακόμη σε αναμονή. Παρουσιάστηκε ως συνειδητή πολιτική επιλογή.
Και οι προτάσεις για ψηφιακό μετασχηματισμό
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει η συνέχεια της επίσημης δήλωσης. Ο κ. Αηδόνης γνωστοποίησε ότι είχαν κατατεθεί και προτάσεις εκτός του Μνημονίου, κυρίως για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δήμου και την ανάπτυξη Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS).
Ούτε αυτές όμως υλοποιήθηκαν μέσω της συγκεκριμένης συνεργασίας. Η εξήγηση της δημοτικής αρχής ήταν ότι αντίστοιχα έργα είχαν ήδη συμβασιοποιηθεί ή βρίσκονταν σε διαδικασία δημοπράτησης και επομένως θα υπήρχαν επικαλύψεις και πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.
Η εξήγηση αυτή αποτελεί τη θέση της διοίκησης. Δεν αναιρεί, πάντως, το βασικό γεγονός: η συνεργασία που είχε αποκτήσει θεσμική μορφή το 2024 δεν οδήγησε στις συγκεκριμένες δράσεις που είχαν συζητηθεί.
Το Μνημόνιο δεν ήταν σύμβαση
Υπάρχει βεβαίως μία κρίσιμη νομική διάκριση. Όπως σωστά επισήμανε και ο δήμαρχος, ένα Μνημόνιο Συνεργασίας δεν ισοδυναμεί με εκτελεστική σύμβαση και δεν δημιουργεί αυτομάτως δεσμευτικά παραδοτέα. Για να περάσει μια τέτοια συνεργασία στην πράξη απαιτούνται επόμενες αποφάσεις, χρηματοδότηση και, όπου χρειάζεται, οι αντίστοιχες συμβάσεις.
Αυτό όμως ακριβώς δημιουργεί και το πολιτικό ερώτημα: γιατί ένας σχεδιασμός που θεωρήθηκε αρκετά σημαντικός ώστε να παρουσιαστεί, να συζητηθεί και να οδηγήσει σε επίσημο Μνημόνιο, δεν έφθασε ποτέ στα επόμενα στάδια; Η απάντηση της διοίκησης είναι σαφής: άλλαξαν οι προτεραιότητες.
Από μία πανεπιστημιακή συνεργασία σε μία άλλη
Η δημοτική αρχή αντιπαραθέτει σε αυτή την εξέλιξη τη μεταγενέστερη συνεργασία της με το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου για τη δημιουργία πανεπιστημιακού παραρτήματος στην Παλλήνη.
Ο κ. Αηδόνης υποστηρίζει ότι μέσω της νέας συνεργασίας προωθούνται επίσης η βιώσιμη ανάπτυξη, η πράσινη μετάβαση, η κυκλική οικονομία, η επιχειρηματικότητα και η αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, χωρίς οικονομική επιβάρυνση του δήμου.
Ωστόσο, πρόκειται για διαφορετικό εγχείρημα. Δεν προκύπτει ότι έχει παρουσιαστεί επισήμως ως αντικατάσταση του «Παλλήνη 2030» ούτε ότι υπάρχει απόφαση με την οποία το αρχικό πρόγραμμα αναθεωρήθηκε και αντικαταστάθηκε από ένα νέο συνολικό σχέδιο.
Η παρέμβαση Σμέρου
Σε αυτό ακριβώς το σημείο παρεμβαίνει ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης Κωστής Σμέρος, θέτοντας δημόσια το ερώτημα «τι απέγινε το Παλλήνη 2030».
Ο κ. Σμέρος υπενθυμίζει ότι το πρόγραμμα παρουσιάστηκε προεκλογικά με αναφορές στην επιστημονική συνδρομή του Εργαστηρίου και ότι το 2024 ακολούθησε το επίσημο Μνημόνιο Συνεργασίας. Σημειώνει επίσης ότι οι δράσεις της συγκεκριμένης πανεπιστημιακής συνεργασίας δεν προχώρησαν και ζητεί να διευκρινιστεί εάν υπάρχει άλλο συνολικό σχέδιο που αντικατέστησε το «Παλλήνη 2030».
Στην ανακοίνωσή του απαριθμεί ως βασικές θεματικές του αρχικού σχεδιασμού τον Ψηφιακό Δήμο, την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, την κλιματική ουδετερότητα, την κυκλική οικονομία, την επιχειρηματικότητα, τη νέα γενιά, τις χρηματοδοτήσεις και τις συνεργασίες με επιστημονικούς φορείς.
Το σημείο στο οποίο τα διαθέσιμα στοιχεία πράγματι συναντούν την κριτική του είναι συγκεκριμένο: το Μνημόνιο του 2024 υπήρξε, οι προτεινόμενες δράσεις δεν προχώρησαν μέσω αυτής της συνεργασίας και η ίδια η δημοτική αρχή αναγνώρισε το 2026 ότι επέλεξε να μην τις καταστήσει προτεραιότητα.
Το ερώτημα που παραμένει συνεπώς δεν είναι αν η διοίκηση είχε δικαίωμα να αλλάξει προτεραιότητες. Είχε.
Το ζήτημα είναι ποιο τμήμα του σχεδίου με το οποίο ζήτησε την ψήφο των δημοτών εξακολουθεί σήμερα να αποτελεί ενεργό πρόγραμμα διοίκησης, ποιο εγκαταλείφθηκε και τι ακριβώς το αντικατέστησε.
