Η πρόσφατη εμφάνιση μεγάλου καρχαρία στα νερά της Αναβύσσου, αλλά και η προγενέστερη καταγραφή του στην περιοχή της νησίδας Πάτροκλος, έφεραν στο προσκήνιο ένα θαλάσσιο είδος που προκαλεί πάντα εντύπωση, όχι μόνο λόγω του μεγέθους του αλλά και εξαιτίας των μοναδικών χαρακτηριστικών του.
Αν και δεν υπάρχει επίσημη επιστημονική ταυτοποίηση, οι εικόνες που έχουν δημοσιοποιηθεί παραπέμπουν σε βραχυπτερύγιο μάκο (Isurus oxyrinchus), έναν από τους πιο εντυπωσιακούς καρχαρίες που συναντώνται στη Μεσόγειο.
Ο «πρωταθλητής» της ταχύτητας
Ο μάκο θεωρείται ο ταχύτερος καρχαρίας στον κόσμο. Μπορεί να αναπτύξει ταχύτητες που ξεπερνούν τα 70 χιλιόμετρα την ώρα, γεγονός που τον καθιστά έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό κυνηγό.
Το σώμα του είναι σχεδιασμένο για ταχύτητα. Διαθέτει ατρακτοειδές σχήμα, ισχυρή ουρά και ιδιαίτερα ανεπτυγμένο μυϊκό σύστημα, στοιχεία που του επιτρέπουν να καταδιώκει με επιτυχία γρήγορα ψάρια όπως ο τόνος και ο ξιφίας.
Δεν είναι λίγες οι φορές που έχει παρατηρηθεί να πραγματοποιεί θεαματικά άλματα έξω από το νερό, φαινόμενο που τον καθιστά ιδιαίτερα εντυπωσιακό ακόμη και για έμπειρους ναυτικούς και αλιείς.
Ένας κορυφαίος θηρευτής της Μεσογείου
Ο βραχυπτερύγιος μάκο βρίσκεται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας των ανοιχτών θαλασσών. Τρέφεται κυρίως με μεγάλα ψάρια και κεφαλόποδα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Παρότι πολλοί συνδέουν τους καρχαρίες αποκλειστικά με τον κίνδυνο, οι θαλάσσιοι βιολόγοι επισημαίνουν ότι η παρουσία κορυφαίων θηρευτών αποτελεί ένδειξη υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Η εμφάνιση ενός τέτοιου ζώου στον Σαρωνικό δεν σημαίνει ότι «εισέβαλε» σε μια ξένη περιοχή. Αντίθετα, πρόκειται για είδος που ζει φυσιολογικά στη Μεσόγειο και κατά διαστήματα καταγράφεται και στις ελληνικές θάλασσες.
Επικίνδυνος ή απλώς παρεξηγημένος;
Παρά την επιβλητική του εμφάνιση, ο μάκο δεν συγκαταλέγεται στα είδη που συναντούν συχνά ανθρώπους. Ζει κυρίως σε ανοιχτές θάλασσες και οι εμφανίσεις του κοντά στις ακτές είναι περιορισμένες.
Σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν καταγραφεί ελάχιστα περιστατικά επιθέσεων σε ανθρώπους, τα περισσότερα από τα οποία αφορούσαν αλιείς ή περιπτώσεις κατά τις οποίες το ζώο είχε παγιδευτεί σε αγκίστρια και αντιδρούσε αμυντικά.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η παρουσία του κοντά σε ακτές δεν αποτελεί λόγο πανικού, αλλά αφορμή για ψύχραιμη παρατήρηση και σεβασμό προς ένα άγριο θαλάσσιο είδος.
Ένα είδος που χρειάζεται προστασία
Παρά τη δύναμη και τις εντυπωσιακές δυνατότητές του, ο μάκο συγκαταλέγεται σήμερα στα απειλούμενα είδη.
Η υπεραλίευση και η τυχαία παγίδευσή του σε αλιευτικά εργαλεία έχουν μειώσει σημαντικά τους πληθυσμούς του σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Γι' αυτό και κάθε καταγραφή του στις ελληνικές θάλασσες παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι πιο ισχυροί θηρευτές των ωκεανών χρειάζονται προστασία για να συνεχίσουν να αποτελούν μέρος της θαλάσσιας ζωής της Μεσογείου.
