Η συζήτηση για τη νέα αρχιτεκτονική του εκλογικού συστήματος δεν περιορίζεται στον αριθμό των βουλευτών.

Το πραγματικό ενδιαφέρον μετατοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο θα «κοπεί» ο χάρτης, ιδίως σε περιοχές όπως η Ανατολική Αττική, όπου η γεωγραφία, ο πληθυσμός και οι τοπικές ισορροπίες δημιουργούν ένα σύνθετο παζλ.

Με δεδομένο ότι η περιφέρεια αναμένεται να εκλέγει περίπου 8 έως 11 βουλευτές, οι μονοεδρικές που θα προκύψουν εκτιμάται ότι θα είναι από 5 έως 7.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες θα είναι, αλλά πώς θα διαμορφωθούν. Και εκεί αρχίζουν τα σενάρια.

Το σενάριο της «γεωγραφικής λογικής»

Η πιο «καθαρή» εκδοχή είναι αυτή που ακολουθεί τη γεωγραφία. Σε ένα τέτοιο μοντέλο, η Ανατολική Αττική χωρίζεται σε ενότητες με σαφή ταυτότητα: Μεσόγεια, βόρεια ζώνη, παραλιακό μέτωπο.

Οι Αχαρνές εμφανίζονται ως αυτόνομος πόλος, λόγω μεγέθους. Στα βόρεια, Διόνυσος, Ωρωπός και τμήματα του Μαραθώνα συγκροτούν μια ενότητα με κοινά χαρακτηριστικά. Στην ανατολική ακτογραμμή, Μαραθώνας, Νέα Μάκρη και Ραφήνα σχηματίζουν ένα διακριτό σύνολο, ενώ στο εσωτερικό τα Μεσόγεια οργανώνονται γύρω από την Παλλήνη, την Παιανία, τα Σπάτα και το Κορωπί.

Πιο νότια, το Μαρκόπουλο με το Πόρτο Ράφτη και τη Λαυρεωτική συγκροτούν ένα ενιαίο τόξο, ενώ η Βάρη, η Βούλα και η Βουλιαγμένη μαζί με τον Σαρωνικό διαμορφώνουν τη δική τους παραλιακή ενότητα.

Είναι ένα σενάριο που «διαβάζεται» εύκολα και πολιτικά, καθώς κάθε μονοεδρική έχει εσωτερική συνοχή.

Όταν η αριθμητική υπερισχύει της γεωγραφίας

Υπάρχει όμως και η πιο τεχνοκρατική εκδοχή, όπου η επιτροπή δίνει προτεραιότητα στην πληθυσμιακή ισορροπία. Σε αυτή την περίπτωση, οι γραμμές γίνονται πιο σύνθετες και λιγότερο «φυσικές».

Οι Αχαρνές μπορεί να συνδυαστούν με τμήματα του Διονύσου, ενώ ο ίδιος ο Διόνυσος να μοιραστεί με τον Ωρωπό. Η Παλλήνη μπορεί να συνδεθεί με τη Ραφήνα, το Πικέρμι να λειτουργήσει ως ενδιάμεσος κρίκος προς τον Μαραθώνα, και το Κορωπί να βρεθεί ακόμη και «κομμένο» σε δύο διαφορετικές ενότητες.

Στο νότιο τμήμα, δεν αποκλείεται να δούμε μια ευρύτερη μονοεδρική που θα ενώνει Λαυρεωτική, Σαρωνικό και Βάρη – Βούλα – Βουλιαγμένη, προκειμένου να επιτευχθεί αριθμητική ισορροπία.

Είναι ένα σενάριο λιγότερο «καθαρό» γεωγραφικά, αλλά πιο αυστηρό ως προς την ισοδυναμία της ψήφου.

Το σενάριο των λίγων αλλά μεγάλων μονοεδρικών

Αν τελικά επιλεγεί Βουλή 200 εδρών με ισχυρή παρουσία μονοεδρικών, τότε ο αριθμός τους στην Ανατολική Αττική μπορεί να περιοριστεί σε πέντε. Σε αυτή την περίπτωση, αλλάζει συνολικά η φιλοσοφία του χάρτη.

Οι ενότητες γίνονται μεγαλύτερες και πολιτικά πιο «βαριές». Οι Αχαρνές μπορεί να συνδυαστούν με τον Διόνυσο, ο Ωρωπός με τον Μαραθώνα και τη Νέα Μάκρη, ενώ η Παλλήνη μπορεί να ενωθεί με τη Ραφήνα και το Πικέρμι.

Τα Μεσόγεια συγκεντρώνονται σε μία ευρεία ενότητα και το ίδιο συμβαίνει με το νότιο παραλιακό τόξο, από τη Λαυρεωτική έως τη Βάρη και τη Βουλιαγμένη.

Εδώ η εκλογική μάχη αποκτά διαφορετικά χαρακτηριστικά, καθώς κάθε μονοεδρική καλύπτει μεγάλο και ετερογενές πληθυσμό.

Η «διαίρεση» Μεσογείων και παραλιακού μετώπου

Ένα ακόμη σενάριο που εμφανίζεται με πολιτική λογική είναι η διάκριση ανάμεσα στον εσωτερικό άξονα των Μεσογείων και το παραλιακό μέτωπο.

Σε αυτή την εκδοχή, τα Μεσόγεια –Παλλήνη, Παιανία, Σπάτα, Κορωπί– συγκροτούν έναν ισχυρό πυρήνα, ενώ η ακτογραμμή «σπάει» σε δύο ζώνες: μία βόρεια, με Ραφήνα, Μαραθώνα και Νέα Μάκρη, και μία νότια, με Σαρωνικό και Βάρη – Βούλα – Βουλιαγμένη. Οι Αχαρνές και ο Διόνυσος λειτουργούν ως ξεχωριστοί ή ημι-αυτόνομοι πόλοι στο βόρειο τμήμα.

Πρόκειται για μια προσέγγιση που αποτυπώνει και τις κοινωνικές διαφοροποιήσεις της περιοχής.

Τα σταθερά σημεία μέσα στην αβεβαιότητα

Παρά τις διαφορετικές εκδοχές, ορισμένα στοιχεία εμφανίζονται σταθερά. Οι Αχαρνές δύσκολα θα «χαθούν» μέσα σε ευρύτερες συνθέσεις. Ο άξονας της Παλλήνης και των Μεσογείων θα αποτελέσει βασικό εκλογικό πυρήνα. Και το παραλιακό μέτωπο, από τη Ραφήνα έως τη Βουλιαγμένη, θα αποκτήσει, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, διακριτή παρουσία.

Από εκεί και πέρα, οι τελικές γραμμές δεν θα είναι απλώς τεχνική υπόθεση. Θα είναι βαθιά πολιτική επιλογή. Γιατί σε αυτές τις γραμμές δεν αποτυπώνεται μόνο η γεωγραφία, αλλά και οι συσχετισμοί δύναμης της επόμενης ημέρας.