Σε μια περίοδο όπου οι Άγιοι Τόποι και ο Πανάγιος Τάφος βρίσκονται στη σκιά των πολεμικών συγκρούσεων και μακριά από τα πλήθη των προσκυνητών, μια ξεχωριστή εκδήλωση στην Παιανία έφερε –έστω και νοερά– το εμβληματικό αυτό μνημείο πιο κοντά στο κοινό.
Το βράδυ του Σαββάτου, στην κατάμεστη Αίθουσα Συνιδιοκτησίας, όσοι παρευρέθηκαν είχαν την ευκαιρία να «μεταφερθούν» στον τόπο όπου, σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, τάφηκε και αναστήθηκε ο Ιησούς Χριστός.
Αφορμή στάθηκε η εκδήλωση του Δήμου Παιανίας με θέμα το έργο αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου, ενός μνημείου με ιστορία περίπου 1.700 ετών, που συνδέεται με τον Μέγας Κωνσταντίνος.
Από την πρωτοβουλία στην αποκατάσταση
Κεντρική ομιλήτρια ήταν η ομότιμη καθηγήτρια του Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και επικεφαλής της διεπιστημονικής ομάδας του έργου, Αντωνία Μοροπούλου, η οποία περιέγραψε με ζωντάνια τις προκλήσεις που αντιμετώπισε η ομάδα της.
Το έργο, που ξεκίνησε το 2015 με πρωτοβουλία του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλου Γ΄, υλοποιήθηκε σε μια περιοχή με έντονες γεωπολιτικές εντάσεις, ακόμη και υπό την απειλή βομβιστικών επιθέσεων.
Η σημασία του μνημείου και το μήνυμα της πίστης
Στον χαιρετισμό του, ο δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης ανέδειξε τη διαχρονική σημασία του Παναγίου Τάφου ως «αιώνιου συμβόλου της πίστης», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για έναν τόπο που ξεπερνά τα όρια μιας θρησκείας και αποτελεί σημείο αναφοράς για εκατομμύρια πιστούς παγκοσμίως.
Όπως σημείωσε, το έργο του ΕΜΠ συνέβαλε καθοριστικά στη διάσωση του μνημείου, διασφαλίζοντας τη μεταβίβασή του στις επόμενες γενιές.
Η στιγμή που «άνοιξε» ο Τάφος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αποκαλύψεις της Αντωνίας Μοροπούλου για τη διαδικασία αποκατάστασης.
Το έργο ολοκληρώθηκε το 2017, με την τοποθέτηση Σταυρού για πρώτη φορά μετά το 1244, αντιγράφοντας τον Σταυρό των Κομνηνών.
Ωστόσο, η πιο συγκλονιστική στιγμή ήταν, όπως περιέγραψε, το άνοιγμα του Παναγίου Τάφου στις 26 Οκτωβρίου 2017.
Η μετακίνηση της μαρμάρινης πλάκας, με υψηλό κίνδυνο αστοχίας, συνοδεύτηκε –σύμφωνα με την ίδια– από έντονα φαινόμενα, όπως η έκλυση αρωμάτων και μια ανεξήγητη «ενεργειακή» διαταραχή που επηρέασε ακόμη και τον εξοπλισμό των επιστημόνων.
Παράλληλα, επιστημονικές αναλύσεις, όπως η εξέταση του μικροβιώματος, ενίσχυσαν την ιστορική τεκμηρίωση ότι ο χώρος ταυτίζεται με τον αρχικό εντοπισμό του Τάφου από τον Μέγα Κωνσταντίνο.
Από την πλευρά της Περιφέρειας Αττικής, ο αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Αττικής Δημήτρης Δαμάσκος συνεχάρη τους διοργανωτές, τονίζοντας τον ρόλο της επιστήμης στη διαφύλαξη της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς.
Επισήμανε επίσης τη στήριξη της Περιφέρειας, υπό τον Νίκος Χαρδαλιάς, σε δράσεις που συνδέουν την ανάπτυξη με τον πολιτισμό και την ιστορική μνήμη.
Σημαντικό είναι ότι μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, η επισκεψιμότητα του μνημείου αυξήθηκε εντυπωσιακά, από 12 σε 50 εκατομμύρια επισκέπτες, γεγονός που καταδεικνύει τη διεθνή ακτινοβολία του.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής και συνδιοργανώθηκε με το ΕΜΠ και την πρότυπη διεπιστημονική δράση «Το Εύλογον».
Τον τόνο της βραδιάς συμπλήρωσε το Τμήμα Παραδοσιακού Τραγουδιού του Λυκείου των Ελληνίδων Παιανίας, το οποίο απέδωσε πασχαλινούς ύμνους, ενισχύοντας τη βιωματική διάσταση της εμπειρίας.
Μέσα από την εκδήλωση, η Παιανία έγινε για λίγες ώρες ένα συμβολικό «παράθυρο» προς τον Πανάγιο Τάφο, αναδεικνύοντας τη δύναμη της γνώσης, της πίστης και της συνεργασίας στη διατήρηση της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
