Με λόγο ρεαλιστικό, αλλά και σαφή πολιτική στόχευση, ο δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης ανέδειξε τις πραγματικές προκλήσεις της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, μιλώντας στο επιστημονικό συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης» στη Θεσσαλονίκη.
Σε μια συζήτηση που συχνά μένει σε θεωρητικό επίπεδο, ο ίδιος επέλεξε να περιγράψει την κατάσταση όπως πραγματικά είναι: χωρίς «μαγικά ραβδιά» και εύκολες λύσεις.
Μια ειλικρινής αποτύπωση της πραγματικότητας
Ο δήμαρχος Παιανίας δεν ωραιοποίησε την εικόνα των ελληνικών πόλεων. Αντίθετα, μίλησε για έναν αστικό σχεδιασμό που εδώ και δεκαετίες ευνοεί το αυτοκίνητο εις βάρος του πεζού.
Στενά και κακοσχεδιασμένα πεζοδρόμια, δυσκολίες για άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους και μαθητές, αλλά και μια γενικευμένη έλλειψη λειτουργικών υποδομών συνθέτουν –όπως περιέγραψε– μια καθημερινότητα που όλοι αναγνωρίζουμε. Επί δεκαετίες, όπως τόνισε, γίνεται λόγος για τις ίδιες ομάδες πολιτών χωρίς να δίνονται πρακτικές λύσεις.
Και δεν δίστασε να αγγίξει το πιο «ευαίσθητο» σημείο: το κόστος. Όχι μόνο το οικονομικό, αλλά και το πολιτικό.
Όπως σημείωσε, κάθε παρέμβαση που περιορίζει την κυκλοφορία των ΙΧ συναντά αντιδράσεις, δημιουργώντας ένα διαχρονικό αδιέξοδο.
Παρόλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι ο ίδιος στηρίζει τέτοιες επιλογές, αναγνωρίζοντας πως αποτελούν αναγκαία συνθήκη για τη βελτίωση της καθημερινότητας στις πόλεις.
Από τη θεωρία στην πράξη με σχέδιο
Σε αντίθεση με μια γενικόλογη προσέγγιση, ο κ. Μάδης παρουσίασε μια πιο συγκεκριμένη κατεύθυνση για το πώς μπορεί να προχωρήσει η αλλαγή.
Έδωσε έμφαση στην ανάγκη για ουσιαστικά χρηματοδοτικά εργαλεία που θα επιτρέψουν στους δήμους να υλοποιήσουν παρεμβάσεις και όχι απλώς να τις σχεδιάζουν.
Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη μετασχηματισμού του μοντέλου μεταφορών, ώστε να πάψει να είναι προσανατολισμένο στο αυτοκίνητο και να γίνει ανθρωποκεντρικό.
Όπως εξήγησε, αυτό δεν μπορεί να συμβεί αποσπασματικά, αλλά απαιτεί συνδυασμένο σχεδιασμό χωροταξίας και συγκοινωνιών, ώστε οι πόλεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων τους.
Το παράδειγμα της Παιανίας
Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του στον ίδιο τον Δήμο Παιανίας, όπου –όπως ανακοίνωσε– βρίσκεται στην τελική ευθεία η έναρξη δημοτικής συγκοινωνίας με σύγχρονα οχήματα μηδενικών εκπομπών.
Η πρωτοβουλία αυτή δεν περιορίζεται στην κάλυψη μεταφορικών αναγκών, αλλά στοχεύει και σε μια σταδιακή αλλαγή κουλτούρας γύρω από τη χρήση του ΙΧ.
Ο ίδιος, ωστόσο, ανέδειξε και τα όρια των τοπικών παρεμβάσεων, θέτοντας το ερώτημα πώς μπορούν να εξυπηρετηθούν αποτελεσματικά οι πολίτες ευρύτερων περιοχών χωρίς ένα ολοκληρωμένο δίκτυο υποδομών σε επίπεδο λεκανοπεδίου.
Στοιχεία που δείχνουν το πρόβλημα
Για να αποτυπώσει το μέγεθος της πρόκλησης, ο δήμαρχος Παιανίας παρέθεσε συγκεκριμένα δεδομένα που αποκαλύπτουν τη στρέβλωση του σημερινού μοντέλου μετακίνησης.
Όπως ανέφερε, η μετακίνηση ενός ατόμου με ΙΧ απαιτεί πολλαπλάσιο χώρο σε σχέση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά το αστικό περιβάλλον.
Την ίδια στιγμή, τα λεωφορεία αποτελούν ένα ελάχιστο ποσοστό της κυκλοφορίας, ενώ η μέση ταχύτητα μετακίνησης στο λεκανοπέδιο έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για στοιχεία που, όπως υπογράμμισε, δείχνουν ότι το υφιστάμενο μοντέλο έχει φτάσει στα όριά του.
Μια συνολική πρόταση για τις πόλεις του μέλλοντος
Ο Ισίδωρος Μάδης προχώρησε και σε μια συνολική αποτύπωση του στόχου που, κατά τη γνώμη του, πρέπει να τεθεί. Μίλησε για πόλεις με λιγότερα αυτοκίνητα και χαμηλότερες ταχύτητες, όπου η δημόσια συγκοινωνία θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία του περπατήματος και του ποδηλάτου, της μείωσης των εκπομπών και της ενίσχυσης μιας πιο υπεύθυνης στάσης των πολιτών απέναντι στο περιβάλλον. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η ποιότητα ζωής και η δημιουργία πιο ανθρώπινων πόλεων.
Ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης στην «πρώτη γραμμή»
Συμμετέχοντας και στο πάνελ «Οι Δήμοι στην Πρώτη Γραμμή Διακυβέρνησης», ο δήμαρχος Παιανίας ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην υλοποίηση αυτών των αλλαγών.
Όπως τόνισε, η βιώσιμη αστική κινητικότητα δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα των πολιτών, την ασφάλεια, το κόστος μετακίνησης και τις περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Για να γίνει πράξη, απαιτείται συντονισμός, συνεργασία και επαρκής χρηματοδότηση, αλλά και μια ουσιαστική αλλαγή νοοτροπίας σε όλα τα επίπεδα.
Σε μια περίοδο που η συζήτηση για τις πόλεις του αύριο παραμένει συχνά θεωρητική, η παρέμβαση του Ισίδωρου Μάδη ξεχωρίζει για τον ρεαλισμό και την πρακτική της στόχευση.
Όχι γιατί υπόσχεται εύκολες λύσεις, αλλά γιατί θέτει με σαφήνεια τις προϋποθέσεις για να υπάρξουν πραγματικές αλλαγές.
