Σε μια περίοδο όπου ο πολιτισμός δοκιμάζεται από τη χρηματοδοτική αστάθεια, η πρωτοβουλία του επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης του Δήμου Παλλήνης, Κωστή Σμέρου, έρχεται να αναδείξει ένα ζήτημα με ευρύτερες διαστάσεις: την επιβίωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Beyond Borders στο Καστελλόριζο.
Ο ίδιος προχώρησε σε δημόσια παρέμβαση, επισημαίνοντας ότι το φεστιβάλ – ένας θεσμός που ξεκινά από την Παλλήνη μέσω του Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών – βρίσκεται αντιμέτωπο με τον κίνδυνο διακοπής, εξαιτίας ενός «ασφυκτικού πλαισίου πλήρους χρηματοδοτικής αστάθειας».
Η κίνηση Σμέρου δεν περιορίζεται σε διαπιστώσεις. Αντιθέτως, αποκτά θεσμικό βάθος: ενεργοποίησε τόσο τον Δήμο Παλλήνης όσο και την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, επιδιώκοντας τη συγκρότηση ενός μετώπου στήριξης.
Ήδη, όπως γνωστοποίησε, επικοινώνησε με τον δήμαρχο Μεγίστης, Νικόλας Ασβέστης, με στόχο να αποτραπεί το ενδεχόμενο «σιγής» του φεστιβάλ.
Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ο Δήμος Παλλήνης να φιλοξενήσει δράσεις του θεσμού, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.
Το στίγμα της παρέμβασής του είναι σαφές: όταν ένα πολιτιστικό εγχείρημα με διεθνή απήχηση απειλείται, η αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να παραμένει παρατηρητής. Οφείλει να λειτουργεί ως καταλύτης συνεργειών.
Θεσμική κινητοποίηση με στόχο τη διάσωση
Σε δεύτερο επίπεδο, η αγωνία για το μέλλον του φεστιβάλ αποτυπώνεται και στην επιστολή της προέδρου και καλλιτεχνικής διευθύντριας του θεσμού, Ειρήνης Σαρίογλου, προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Με λόγο θεσμικό αλλά και αιχμηρό, θέτει το βασικό ερώτημα πολιτικής επιλογής: «Ο πολιτισμός στα σύνορα δεν είναι πολυτέλεια — είναι παρουσία».
Το Beyond Borders, όπως υπογραμμίζει, δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη φεστιβάλ, αλλά μια πράξη δημόσιας παρουσίας σε ένα ακριτικό σημείο της χώρας.
Η ίδια δεν αποδίδει τον κίνδυνο σε έλλειψη ιδεών ή δυναμικής, αλλά στην απουσία σταθερής στήριξης.
Και μετατρέπει το πρόβλημα σε πολιτικό διακύβευμα: αν η χώρα δεν μπορεί να διασφαλίσει τη συνέχεια ενός τέτοιου θεσμού στα σύνορά της, τότε το ζήτημα δεν είναι διαχειριστικό, αλλά βαθιά στρατηγικό.
Το ΙΔΙΣΜΕ και η πολιτιστική «γέφυρα» του Καστελλορίζου
Το Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών, με έδρα την Παλλήνη, αποτελεί τον βασικό φορέα πίσω από το φεστιβάλ. Με αποστολή τη διάσωση και ανάδειξη της νεότερης ιστορίας του ελληνισμού, έχει μετατρέψει το Beyond Borders σε μια διεθνή πλατφόρμα πολιτισμικής εξωστρέφειας.
Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου δεν είναι απλώς μια διοργάνωση προβολών.
Είναι ένας θεσμός που φέρνει στο ακριτικό νησί εκατοντάδες δημιουργούς από όλο τον κόσμο, γεφυρώνοντας την ιστορία με τη σύγχρονη οπτικοακουστική αφήγηση.
Από τις πρώτες δεκάδες συμμετοχών, έφτασε να συγκεντρώνει εκατοντάδες ταινίες από δεκάδες χώρες, επιβεβαιώνοντας τον διεθνή του χαρακτήρα.
Πέρα από τις προβολές, λειτουργεί και ως εκπαιδευτικός και κοινωνικός πυρήνας για το ίδιο το Καστελλόριζο, με δράσεις για τα παιδιά και την τοπική κοινωνία. Ένας θεσμός που, στην πράξη, επανατοποθετεί το νησί στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη.
Πολιτισμός ως πράξη παρουσίας
Και ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία της συζήτησης που ανοίγει σήμερα: ο πολιτισμός στα σύνορα δεν είναι μια συμβολική πολυτέλεια, αλλά μια διαρκής υπενθύμιση παρουσίας.
Και η διατήρησή του δεν είναι ζήτημα μόνο πολιτιστικής πολιτικής, αλλά επιλογή για το πώς αντιλαμβάνεται μια χώρα τον ίδιο της τον εαυτό.
