Οι παρεμβάσεις των δημάρχων της Ανατολικής Αττικής κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ οδήγησαν την κυβέρνηση σε ορισμένες νομοτεχνικές διορθώσεις.
Οι αλλαγές αυτές αφορούν κυρίως τη διαδικασία αποτίμησης της δημοτικής περιουσίας, την αντιμετώπιση ενδεχόμενης αρνητικής αποτίμησης και τη μεταβατική διαχείριση των οφειλών των καταναλωτών.
Ωστόσο, δεν άλλαξαν τον πυρήνα του νομοσχεδίου, δηλαδή την υποχρεωτική μεταφορά της διαχείρισης των δικτύων ύδρευσης στην ΕΥΔΑΠ για τους δήμους της Ανατολικής Αττικής.
Την εικόνα αυτή επιβεβαίωσε ουσιαστικά ο ίδιος ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια της Βουλής αποκάλυψε ότι «τα περισσότερα από τα αιτήματα» που κατέθεσαν οι δήμαρχοι της Ανατολικής Αττικής κατά την ακρόαση των φορέων έγιναν δεκτά και ενσωματώθηκαν με νομοτεχνικές βελτιώσεις.
Η κοινή γραμμή των δημάρχων
Στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής εκπροσώπησαν οι δήμαρχοι Σπάτων - Αρτέμιδας Δημήτρης Μάρκου και Κρωπίας Δημήτρης Κιούσης.
Η στρατηγική που ακολούθησαν είχε ένα σαφές χαρακτηριστικό. Δεν αμφισβήτησαν ευθέως τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου ούτε ζήτησαν την εξαίρεση των δήμων της Ανατολικής Αττικής από τη μεταφορά των δικτύων.
Αντίθετα, επικέντρωσαν την επιχειρηματολογία τους σε συγκεκριμένες αλλαγές που αφορούσαν τον τρόπο εφαρμογής του νέου πλαισίου.
Οι βασικές διεκδικήσεις αφορούσαν τη δίκαιη αποτίμηση της δημοτικής περιουσίας, την προστασία των έργων που χρηματοδοτήθηκαν με δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους, την αποφυγή οικονομικών επιβαρύνσεων για τους δήμους, καθώς και τη διασφάλιση ότι οι πολίτες δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με αιφνίδιες διακοπές υδροδότησης λόγω παλαιών οφειλών.
Οι αλλαγές που ενσωματώθηκαν
Από τις δηλώσεις του υπουργού προκύπτει ότι η κυβέρνηση αποδέχθηκε αρκετές από αυτές τις επισημάνσεις.
Η πρώτη αφορά τη διαδικασία αποτίμησης της δημοτικής περιουσίας. Ο Σταύρος Παπασταύρου ανακοίνωσε ότι προστίθενται ασφαλιστικές δικλίδες ώστε η αποτίμηση των δικτύων, των γεωτρήσεων, των δεξαμενών, των αντλιοστασίων και γενικότερα των υποδομών που μεταφέρονται στην ΕΥΔΑΠ να γίνει με πιο αντικειμενικό τρόπο.
Παράλληλα, έκανε γνωστό ότι βελτιώνεται και το πλαίσιο με το οποίο θα πραγματοποιείται η αποτίμηση, απαντώντας στις επιφυλάξεις που είχαν εκφράσει οι δήμοι για τον τρόπο εφαρμογής των κατευθύνσεων της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.
Η δεύτερη αλλαγή αφορά την περίπτωση αρνητικής αποτίμησης. Πρόκειται για ένα από τα βασικά ζητήματα που είχαν θέσει οι δήμοι, καθώς υπήρχε ο φόβος να προκύψουν οικονομικές επιβαρύνσεις εάν οι υποχρεώσεις ενός δημοτικού παρόχου ξεπερνούσαν την αξία της περιουσίας του. Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι προστίθεται ειδική πρόβλεψη και για αυτή την περίπτωση.
Η τρίτη αλλαγή αφορά τους ίδιους τους καταναλωτές. Σύμφωνα με τον υπουργό, προβλέπεται μεταβατικό στάδιο για τη διαχείριση των παλαιών οφειλών, καθώς και διευκολύνσεις στην αποπληρωμή τους, ώστε η αλλαγή του φορέα διαχείρισης να μη συνοδευτεί από άμεσες διακοπές υδροδότησης.
Το Κορωπί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα
Ο δήμαρχος Κρωπίας Δημήτρης Κιούσης επέλεξε να στηρίξει τη θέση της ΠΕΔΑ παρουσιάζοντας το Κορωπί ως παράδειγμα δήμου που, όπως υποστήριξε, δεν έχει λόγο να απολέσει τη διαχείριση του δικτύου του.
Επισήμανε ότι ο δήμος εφαρμόζει τηλεμετρία από το 2013, έχει επενδύσει επί σειρά ετών στον εκσυγχρονισμό των υποδομών του, δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την ΕΥΔΑΠ και παρουσιάζει υψηλή εισπραξιμότητα.
Με βάση αυτά τα δεδομένα διερωτήθηκε ποια πρόσθετη αξία μπορεί να προσφέρει η ΕΥΔΑΠ σε έναν δήμο που ήδη λειτουργεί αποτελεσματικά.
Το επιχείρημα αυτό, όμως, δεν οδήγησε σε καμία διαφοροποίηση του νομοσχεδίου. Ούτε το Κορωπί ούτε κάποιος άλλος δήμος της Ανατολικής Αττικής εξαιρέθηκε από το νέο καθεστώς.
Τα όρια της διαπραγμάτευσης
Η κοινοβουλευτική διαδικασία ανέδειξε τελικά και τα όρια της στρατηγικής που επέλεξαν οι δήμαρχοι.
Η κυβέρνηση αποδείχθηκε διατεθειμένη να συζητήσει τον τρόπο εφαρμογής της μεταρρύθμισης, όχι όμως την ίδια τη μεταρρύθμιση. Αποδέχθηκε βελτιώσεις που αφορούν τη λειτουργία του νέου πλαισίου, χωρίς να μεταβάλει τον βασικό στόχο του νομοσχεδίου.
Από την άλλη πλευρά, οι δήμαρχοι επέλεξαν να διεκδικήσουν κυρίως ασφαλιστικές δικλίδες και νομοτεχνικές αλλαγές, αντί να αμφισβητήσουν ευθέως την υποχρεωτική μεταφορά των δικτύων ή να ζητήσουν την εξαίρεση των δήμων της Ανατολικής Αττικής. Έτσι, η διαπραγμάτευση περιορίστηκε αναπόφευκτα σε αυτό το επίπεδο.
Με άλλα λόγια, οι δήμοι μπήκαν στη διαπραγμάτευση ζητώντας καλύτερους όρους για τη μεταφορά των δικτύων και όχι την αποτροπή της μεταφοράς. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, είχε τη δυνατότητα να αποδεχθεί αρκετές από τις τεχνικές προτάσεις τους, χωρίς να χρειαστεί να επανεξετάσει τον πυρήνα του σχεδιασμού της.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι οι δήμαρχοι επιδίωξαν να καταγράψουν μια θεσμική αντίδραση και να αποσπάσουν συγκεκριμένες βελτιώσεις, ώστε η μεταφορά των δικτύων να μη γίνει χωρίς διαπραγμάτευση.
Οι νομοτεχνικές αλλαγές που ανακοίνωσε η κυβέρνηση τους επιτρέπουν να υποστηρίξουν ότι επιχείρησαν να εξαντλήσουν τα περιθώρια διαπραγμάτευσης πριν από τη μεταφορά των δικτύων.
Το γεγονός, πάντως, ότι δεν αμφισβήτησαν μέχρι τέλους τον πυρήνα του νομοσχεδίου είχε ως αποτέλεσμα η κυβέρνηση να αποδεχθεί ορισμένες διορθώσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα αμετάβλητο τον βασικό σχεδιασμό της.
Η ουσία δεν άλλαξε
Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι η μεταφορά των δικτύων ύδρευσης στην ΕΥΔΑΠ παραμένει υποχρεωτική για τους δήμους της Ανατολικής Αττικής.
Δεν προβλέφθηκε εξαίρεση για δήμους που υποστηρίζουν ότι διαθέτουν σύγχρονα και οικονομικά βιώσιμα δίκτυα, ούτε δόθηκε η δυνατότητα επιλογής παραμονής στο σημερινό καθεστώς.
Οι νομοτεχνικές βελτιώσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση αφορούν κυρίως τον τρόπο εφαρμογής της μεταρρύθμισης και όχι το αν αυτή θα εφαρμοστεί.
Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι οι δήμαρχοι της Ανατολικής Αττικής πέτυχαν να βελτιωθούν ορισμένες διατάξεις, δεν κατάφεραν όμως να μεταβάλουν την ουσία του νομοσχεδίου ή να ανατρέψουν τον κυβερνητικό σχεδιασμό για την υποχρεωτική μεταφορά των δικτύων ύδρευσης στην ΕΥΔΑΠ.
Διαβάστε σχετικά: Νομοσχέδιο ΕΥΔΑΠ: Η στρατηγική των δημάρχων (Δ. Μάρκου & Δ. Κιούση) και τα κενά της παρέμβασης
