Εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ πληρώνουν κάθε χρόνο οι δήμοι της Ανατολικής Αττικής για ηλεκτρικό ρεύμα, με σχολεία, αντλιοστάσια, οδοφωτισμό, γήπεδα και δημοτικά κτίρια να επιβαρύνουν σημαντικά τους προϋπολογισμούς τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το συνολικό ενεργειακό κόστος έχει φτάσει ή και ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο ευρώ ετησίως.
Νέες δυνατότητες για τον περιορισμό αυτής της δαπάνης δημιουργεί το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, που θεσπίστηκε με Υπουργική Απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το πλαίσιο προβλέπει ειδικά για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης τη δυνατότητα αξιοποίησης αυτοκατανάλωσης και εικονικού συμψηφισμού για σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, οδοφωτισμό, ύδρευση και αποχέτευση.
Το ερώτημα πλέον είναι συγκεκριμένο: πόσο κοστίζει μια δημοτική φωτοβολταϊκή επένδυση, σε πόσα χρόνια μπορεί να αποσβεστεί και πόσο μπορεί τελικά να μειώσει τους σημερινούς λογαριασμούς.
Παιανία, Λαυρεωτική και Μαρκόπουλο δείχνουν το μέγεθος
Στον Δήμο Παιανίας, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας είχε φτάσει το 2022 στα 1.086.606,90 ευρώ, έναντι 668.123 ευρώ το 2019. Η διαφορά δείχνει πόσο έντονα μπορεί να επηρεαστεί ένας δημοτικός προϋπολογισμός από τις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας.
Στον Δήμο Λαυρεωτικής, στον προϋπολογισμό του 2026 προβλέπονται περίπου 844.000 ευρώ για έξοδα ηλεκτρικού ρεύματος.
Στο Μαρκόπουλο, η αντίστοιχη ετήσια επιβάρυνση ανήλθε στα 652.859,83 ευρώ το 2023 και στα 665.947,98 ευρώ το 2024.
Πρόκειται για ποσά που καθιστούν σαφές ότι ακόμη και μια μείωση κατά 20% ή 30% μπορεί να αφήσει σημαντικούς πόρους διαθέσιμους για άλλες δημοτικές ανάγκες.
Ένα πάρκο μπορεί να καλύπτει πολλές παροχές
Η σημαντικότερη αλλαγή για τους δήμους είναι ότι δεν χρειάζεται να υπάρχει φωτοβολταϊκό σε κάθε σχολείο, γήπεδο ή αντλιοστάσιο ξεχωριστά. Μέσω του virtual net billing, ένας σταθμός παραγωγής μπορεί να συνδέεται οικονομικά με πολλές διαφορετικές δημοτικές καταναλώσεις.
Έτσι, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο σε κατάλληλο δημοτικό ακίνητο μπορεί να συμβάλλει στη μείωση λογαριασμών από σχολεία, δημοτικά κτίρια, αθλητικά κέντρα, οδοφωτισμό και εγκαταστάσεις ύδρευσης ή αποχέτευσης. Το ίδιο το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι το όφελος θα αποτυπώνεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας ως έκπτωση.
Πόσο κοστίζει ένα φωτοβολταϊκό πάρκο
Μία ενιαία τιμή δεν υπάρχει. Το κόστος εξαρτάται από την ισχύ, το διαθέσιμο οικόπεδο, τη μορφολογία του εδάφους, την απόσταση από το δίκτυο, τις απαιτήσεις σύνδεσης, πιθανό υποσταθμό και το εάν θα προστεθούν μπαταρίες.
Ως τάξη μεγέθους, ένα φωτοβολταϊκό έργο περίπου 1 MW χωρίς μεγάλη μονάδα αποθήκευσης μπορεί να απαιτήσει επένδυση περίπου 800.000 έως 1,5 εκατ. ευρώ. Η τελική δαπάνη, όμως, μπορεί να προσδιοριστεί μόνο ύστερα από τεχνική μελέτη και την έκδοση συγκεκριμένων όρων σύνδεσης.
Τι μπορεί να παράγει 1 MW
Με τις συνθήκες ηλιοφάνειας της Αττικής, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 1 MW μπορεί ως τάξη μεγέθους να παράγει περίπου 1,5 έως 1,6 εκατ. κιλοβατώρες ετησίως. Η πραγματική απόδοση εξαρτάται από τη θέση, τον προσανατολισμό, τον εξοπλισμό και τις τεχνικές απώλειες.
Αν η μέση οικονομική αξία της ενέργειας για τον δήμο κινηθεί ενδεικτικά μεταξύ 10 και 16 λεπτών ανά κιλοβατώρα, το ετήσιο οικονομικό όφελος θα μπορούσε να βρίσκεται περίπου μεταξύ 155.000 και 250.000 ευρώ.
Οι υπολογισμοί αυτοί είναι ενδεικτικοί και δεν αποτελούν πρόβλεψη για κάποιον συγκεκριμένο δήμο. Στο net billing η τελική εξοικονόμηση επηρεάζεται από τις ώρες κατανάλωσης, τις τιμές της αγοράς, τα τιμολόγια και την αξία της ενέργειας που διοχετεύεται στο δίκτυο.
Απόσβεση σε 5 έως 8 χρόνια;
Αν ένα έργο ισχύος 1 MW κοστίσει 1 εκατ. ευρώ και δημιουργεί οικονομικό όφελος περίπου 200.000 ευρώ ετησίως, η απλή απόσβεση προσεγγίζει τα πέντε χρόνια. Αν, αντίθετα, η επένδυση φτάσει τα 1,3 εκατ. ευρώ και το ετήσιο όφελος περιοριστεί στις 170.000 ευρώ, η απόσβεση πλησιάζει τα 7,5 χρόνια.
Έτσι, για ένα καλά σχεδιασμένο έργο χωρίς μεγάλη μονάδα αποθήκευσης, ένα ενδεικτικό εύρος απλής απόσβεσης μπορεί να βρίσκεται περίπου μεταξύ 5 και 8 ετών. Το διάστημα αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο χωρίς ξεχωριστή τεχνικοοικονομική μελέτη για κάθε δήμο.
Τι σημαίνει αυτό για την Αν. Αττική
Ένα ετήσιο όφελος 200.000 ευρώ αντιστοιχεί περίπου στο 24% της προβλεπόμενης δαπάνης ηλεκτρικού της Λαυρεωτικής. Σε σχέση με τα στοιχεία του 2022 για την Παιανία αντιστοιχεί περίπου στο 18%, ενώ στο Μαρκόπουλο, με βάση τη δαπάνη του 2024, προσεγγίζει το 30%.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τρεις δήμοι θα πετύχουν αυτομάτως αυτά τα ποσοστά. Δείχνει όμως το οικονομικό μέγεθος που μπορεί να έχει μια οργανωμένη επένδυση αυτοπαραγωγής σε δήμους που ήδη δαπανούν 600.000, 800.000 ή ακόμη και πάνω από 1 εκατ. ευρώ τον χρόνο για ρεύμα.
Και οι μπαταρίες
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει επίσης την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης, ακόμη και τον συνδυασμό τους με φωτοβολταϊκά.
Οι μπαταρίες μπορούν να αυξήσουν την αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας, κυρίως σε εγκαταστάσεις που λειτουργούν και τις ώρες χωρίς ηλιοφάνεια, όπως αντλιοστάσια. Αυξάνουν όμως σημαντικά το αρχικό κόστος, γι' αυτό και η χρησιμότητά τους πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά για κάθε περίπτωση.
Το επόμενο βήμα για τους δήμους
Το νέο πλαίσιο δεν υπόσχεται μηδενικούς λογαριασμούς, δίνει όμως στους δήμους τη δυνατότητα να μετατρέψουν μέρος μιας μόνιμης λειτουργικής δαπάνης σε επένδυση που μπορεί να αποδίδει για πολλά χρόνια.
Για Παιανία, Λαυρεωτική, Μαρκόπουλο και συνολικά την Ανατολική Αττική, το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι διαφορετικό: πόσα από τα χρήματα που φεύγουν κάθε χρόνο για ηλεκτρικό θα μπορούσαν στο μέλλον να παραμένουν στα δημοτικά ταμεία μέσω της παραγωγής δικής τους ενέργειας;
