Μια δεύτερη δυνατότητα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποκτούν υποψήφιοι από έξι περιοχές της Ανατολικής Αττικής που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές μέσα στο 2025 και το 2026.

Η υπουργική απόφαση της 18ης Σεπτεμβρίου 2026 αφορά τους Δήμους Μαραθώνος, Σαρωνικού, Ραφήνας–Πικερμίου, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης και τη Δημοτική Ενότητα Κερατέας του Δήμου Λαυρεωτικής. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν αφορά τις Πανελλαδικές του 2027, αλλά όσους εξετάστηκαν ήδη τον Ιούνιο του 2026.

Δεν αυξάνονται τα μόρια – αυξάνονται οι διαθέσιμες θέσεις

Η ρύθμιση δεν χαρίζει μόρια, ούτε αλλάζει τις βαθμολογίες που έχουν ήδη πάρει οι υποψήφιοι. Ένας μαθητής που συγκέντρωσε, για παράδειγμα, 14.500 μόρια εξακολουθεί να έχει ακριβώς 14.500. Το όφελος είναι διαφορετικό: οι δικαιούχοι μπορούν να διεκδικήσουν πρόσθετες θέσεις, καθ’ υπέρβαση του κανονικού αριθμού εισακτέων, μέσω ενός ξεχωριστού ειδικού ποσοστού.

Με άλλα λόγια, ένας υποψήφιος που έμεινε εκτός της σχολής που είχε δηλώσει το καλοκαίρι μπορεί τώρα, υπό προϋποθέσεις, να αποκτήσει νέα δυνατότητα εισαγωγής μέσω της ειδικής κατηγορίας.

Το ποσοστό θα υπολογιστεί βάσει του αριθμού των πληγέντων υποψηφίων σε σχέση με το σύνολο των συμμετεχόντων στις Πανελλαδικές 2026 και δεν μπορεί να υπερβαίνει το 2% ανά κατηγορία Λυκείου και υποψηφίων. Το ακριβές ποσοστό και η ημερομηνία υποβολής των δικαιολογητικών θα καθοριστούν με νεότερη υπουργική απόφαση.

Γιατί η απόφαση βγήκε τόσο αργά

Η ημερομηνία έκδοσης της απόφασης, στις 18 Σεπτεμβρίου, δημιουργεί εύλογα το ερώτημα γιατί η σχετική ρύθμιση ήρθε μήνες μετά τις Πανελλαδικές και αφού είχαν ήδη ανακοινωθεί οι επιτυχόντες.

Η ίδια η υπουργική απόφαση δεν εξηγεί ρητά την καθυστέρηση. Ωστόσο, από τις ημερομηνίες των εγγράφων που επικαλείται προκύπτει ότι το Υπουργείο συγκέντρωνε μέχρι σχεδόν την τελευταία στιγμή αιτήματα από πληγείσες περιοχές όλης της χώρας.

Χαρακτηριστικά, στο ίδιο κείμενο υπάρχουν αιτήματα δημάρχων της Χαλκιδικής με ημερομηνία 16 Σεπτεμβρίου 2026, μόλις δύο ημέρες πριν από την απόφαση. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι περιλαμβάνεται έγγραφο του Δημάρχου Μεγαρέων με ημερομηνία 18 Σεπτεμβρίου 2026, δηλαδή την ίδια ημέρα με την έκδοση της υπουργικής απόφασης.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι το υπουργείο επέλεξε να συγκεντρώσει σε μία ενιαία πανελλαδική απόφαση τις πληγείσες περιοχές, τις πράξεις της Πολιτικής Προστασίας και τα σχετικά αιτήματα και να προχωρήσει στη συνέχεια στη συμπληρωματική διαδικασία εισαγωγής.

Εξάλλου, η απόφαση της 18ης Σεπτεμβρίου δεν ολοκληρώνει ακόμη τη διαδικασία. Ορίζει ποιοι είναι οι δικαιούχοι, αλλά παραπέμπει σε νεότερη υπουργική απόφαση τον καθορισμό του ακριβούς ειδικού ποσοστού και της προθεσμίας κατάθεσης των δικαιολογητικών.

Ποιες καταστροφές βρίσκονται πίσω από τη ρύθμιση

Στο προοίμιο της απόφασης καταγράφονται δώδεκα πράξεις της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, με τις οποίες οι πληγείσες περιοχές κηρύχθηκαν ή παρέμειναν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Πρόκειται για συνέπειες από δασικές πυρκαγιές και έντονα καιρικά φαινόμενα που εκδηλώθηκαν από το καλοκαίρι του 2025 έως και την άνοιξη του 2026. Στην Ανατολική Αττική, οι περιπτώσεις δεν είναι όλες ίδιες.

Στον Δήμο Μαρκοπούλου, η βάση ήταν η πλημμύρα της 21ης Ιανουαρίου 2026. Ο ίδιος ο Δήμος έχει καταγράψει ζημιές από τη συγκεκριμένη φυσική καταστροφή και ενεργοποίησε διαδικασίες αποζημιώσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Στον Δήμο Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης, η ίδια κακοκαιρία της 21ης Ιανουαρίου προκάλεσε πλημμύρες, κατολισθήσεις και σοβαρές ζημιές, οδηγώντας τον δήμο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Στον Δήμο Σαρωνικού, η απόφαση Α1007/12-3-2026 αφορά τις συνέπειες των έντονων βροχοπτώσεων και των πλημμυρών της 21ης Ιανουαρίου 2026.

Στον Δήμο Ραφήνας–Πικερμίου, η διοικητική βάση συνδέεται με τη μεγάλη πυρκαγιά της 3ης Ιουλίου 2025, η οποία οδήγησε σε εκκενώσεις, απεγκλωβισμούς και ζημιές σε κατοικίες.

Στον Δήμο Μαραθώνος, η ένταξη συνδέεται με τα έντονα πλημμυρικά φαινόμενα του Ιανουαρίου 2026, ενώ για τη Δημοτική Ενότητα Κερατέας του Δήμου Λαυρεωτικής με τη μεγάλη δασική πυρκαγιά του Αυγούστου 2025.

Οι δήμοι ζήτησαν να ενεργοποιηθεί η ρύθμιση

Οι φυσικές καταστροφές και οι αποφάσεις Πολιτικής Προστασίας δεν αρκούσαν από μόνες τους για να δοθεί το ειδικό ποσοστό.

Ακολούθησαν αιτήματα προς το υπουργείο Παιδείας. Στην ίδια την υπουργική απόφαση καταγράφονται οι επιστολές των δημάρχων Μαραθώνος, Σαρωνικού, Ραφήνας–Πικερμίου, Μαρκοπούλου, Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης και Λαυρεωτικής, με τις οποίες ζητήθηκε ειδικό ποσοστό για τους υποψηφίους που είχαν συμμετάσχει στις Πανελλαδικές του 2026.

Η αλληλουχία είναι συγκεκριμένη: πρώτα συνέβη η φυσική καταστροφή, στη συνέχεια η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ακολούθως οι δήμοι ζήτησαν από το υπουργείο να εφαρμοστεί η ειδική εκπαιδευτική πρόβλεψη.

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν

Δικαιούχοι είναι μαθητές της τελευταίας τάξης του σχολικού έτους 2025-2026 και απόφοιτοι που συμμετείχαν στις Πανελλαδικές του 2026 και είχαν υποβάλει αίτηση–δήλωση σε λύκειο των συγκεκριμένων περιοχών.

Η δυνατότητα επεκτείνεται και σε υποψηφίους που κατοικούσαν μόνιμα σε μία από τις πληγείσες περιοχές αλλά έδωσαν εξετάσεις μέσω σχολείου άλλου δήμου, αρκεί να αποδείξουν τη μόνιμη κατοικία τους.

Στα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται αίτηση–υπεύθυνη δήλωση, ο κωδικός υποψηφίου των Πανελλαδικών 2026 και σχετική βεβαίωση του σχολείου. Για όσους εξετάστηκαν μέσω σχολείου άλλης περιοχής προβλέπεται επιπλέον απόδειξη μόνιμης κατοικίας μέσω Ε1 ή στοιχείων του myschool.

Η ουσιαστική «δεύτερη ευκαιρία»

Το όφελος, λοιπόν, είναι σαφές αλλά πρέπει να αποδοθεί σωστά. Δεν χαρίζονται μόρια και δεν αλλάζουν οι βαθμολογίες. Οι υποψήφιοι αποκτούν πρόσβαση σε έναν επιπλέον αριθμό πανεπιστημιακών θέσεων, οι οποίες δεν υπήρχαν στην κανονική διαδικασία των βάσεων του καλοκαιριού.

Για κάποιον που έχασε μια σχολή για λίγες εκατοντάδες μόρια, αυτή η ειδική κατηγορία μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική. Η τελική έκταση του οφέλους, πάντως, θα φανεί μόνο όταν εκδοθεί η νεότερη υπουργική απόφαση που θα καθορίζει το ακριβές ποσοστό και τη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων.

Έτσι, οι καταστροφές που προκάλεσαν ζημιές στις τοπικές κοινωνίες οδηγούν τώρα, μήνες αργότερα, σε μια ειδική εκπαιδευτική πρόβλεψη: όχι καλύτερους βαθμούς, αλλά μία επιπλέον ευκαιρία εισαγωγής για τους υποψηφίους που έδωσαν Πανελλαδικές το 2026.