Σημαντικές διευκρινίσεις για τη νέα ρύθμιση που αφορά τους δανειολήπτες με ενεργά δάνεια ενταγμένα στον νόμο Κατσέλη έδωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παρουσιάζοντας αναλυτικά παραδείγματα και απαντήσεις στα βασικά ερωτήματα που έχουν προκύψει μετά τη νομοθετική παρέμβαση η οποία ακολουθεί την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου.
Η ουσία της ρύθμισης είναι ότι χιλιάδες συνεπείς δανειολήπτες θα δουν σημαντική μείωση τόσο στις μηνιαίες δόσεις όσο και στο συνολικό ποσό που θα καταβάλουν μέχρι την πλήρη εξόφληση του δανείου τους, ενώ παράλληλα αναγνωρίζονται αναδρομικά ποσά που πλήρωσαν επιπλέον τα προηγούμενα χρόνια.
Τι αλλάζει στον υπολογισμό των τόκων
Μέχρι σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις δανείων που είχαν ρυθμιστεί μέσω του νόμου Κατσέλη, οι τόκοι υπολογίζονταν επί ολόκληρου του υπολοίπου της οφειλής.
Με τη νέα ρύθμιση, ο τόκος θα υπολογίζεται μόνο επί της μηνιαίας δόσης και μόνο για το χρονικό διάστημα του ενός μήνα που μεσολαβεί μέχρι την επόμενη πληρωμή.
Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος κάθε δόσης θα κατευθύνεται πλέον στην αποπληρωμή του κεφαλαίου και όχι στους τόκους.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η αλλαγή αυτή εφαρμόζει καθολικά την απόφαση του Αρείου Πάγου, ώστε οι δανειολήπτες να μη χρειαστεί να προσφύγουν ξανά στα δικαστήρια για να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους.
Το παράδειγμα που δείχνει το μέγεθος της διαφοράς
Το υπουργείο παρουσιάζει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα δανειολήπτη με υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ τον Ιανουάριο του 2024.
Με το προηγούμενο σύστημα υπολογισμού, η μηνιαία δόση ανερχόταν στα 731 ευρώ για 300 μήνες. Από αυτά, μεγάλο μέρος κατευθυνόταν στην πληρωμή τόκων.
Με τη νέα μέθοδο, η δόση περιορίζεται στα 483 ευρώ, εκ των οποίων τα 482 ευρώ αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου και μόλις 1 ευρώ τόκο.
Η διαφορά είναι εντυπωσιακή και στο συνολικό κόστος. Ενώ με το παλαιό σύστημα οι συνολικοί τόκοι θα έφθαναν τα 74.852 ευρώ, με το νέο καθεστώς περιορίζονται σε περίπου 400 ευρώ.
Αναδρομικά οφέλη για τους συνεπείς
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της νέας ρύθμισης είναι η αναδρομική εφαρμογή της.
Όσοι έχουν ενεργή ρύθμιση και πληρώνουν κανονικά τις δόσεις τους, δεν θα χάσουν τα χρήματα που κατέβαλαν επιπλέον τα προηγούμενα χρόνια λόγω του διαφορετικού τρόπου υπολογισμού των τόκων.
Τα ποσά αυτά θα υπολογιστούν και θα συμψηφιστούν με το υπόλοιπο της οφειλής, μειώνοντας είτε τον αριθμό των δόσεων που απομένουν είτε το ύψος της τελευταίας δόσης.
Στο παράδειγμα του υπουργείου, δανειολήπτης που πλήρωνε επί 30 μήνες τη δόση των 731 ευρώ έχει καταβάλει περίπου 7.440 ευρώ περισσότερα από όσα θα πλήρωνε με το νέο σύστημα. Το ποσό αυτό αφαιρείται από το υπόλοιπο της οφειλής, με αποτέλεσμα το δάνειο να εξοφληθεί περίπου 15 μήνες νωρίτερα.
Ποιοι δεν καλύπτονται από την αναδρομικότητα
Η αναδρομική εφαρμογή αφορά μόνο όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις και παραμένουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
Δεν επεκτείνεται σε υποθέσεις που έχουν ήδη κλείσει ή σε δανειολήπτες που έχουν εκπέσει από τη ρύθμιση λόγω μη καταβολής δόσεων.
Το υπουργείο εξηγεί ότι η επανεξέταση χιλιάδων παλαιών και ολοκληρωμένων υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική αβεβαιότητα, ενώ στις περιπτώσεις έκπτωσης από τη ρύθμιση δεν τίθεται θέμα επιστροφής ποσών που δεν καταβλήθηκαν ποτέ.
Τι ισχύει για τον εξωδικαστικό μηχανισμό
Η νέα ρύθμιση αφορά αποκλειστικά τις ενεργές υποθέσεις του νόμου Κατσέλη.
Όσοι έχουν ενταχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών ή στον νόμο 4605/2019 δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές, καθώς στις περιπτώσεις αυτές ο τρόπος υπολογισμού των δόσεων προβλέπεται ήδη ρητά από τη νομοθεσία και τις συμβάσεις που έχουν υπογραφεί.
Γιατί χρειάστηκε νέα νομοθετική παρέμβαση
Παρότι ο Άρειος Πάγος είχε ήδη δώσει τη βασική κατεύθυνση με την απόφασή του, παρέμεναν σημαντικά ζητήματα ερμηνείας, κυρίως για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων και για το αν θα έπρεπε να υπάρξει αναδρομική εφαρμογή.
Με τη νομοθετική ρύθμιση, η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει οριστικά κάθε ασάφεια και να διασφαλίσει ότι οι νέοι κανόνες θα εφαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο για όλους τους δικαιούχους.
Για τους δανειολήπτες που παραμένουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, το αποτέλεσμα συνοψίζεται σε τρεις λέξεις: μικρότερες δόσεις, λιγότεροι τόκοι και ταχύτερη αποπληρωμή του δανείου.
