Η αναφορά του υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα στο ευρωπαϊκό έργο «Decarbonizing the Greek Comprehensive Ports» (DECOMPRES), κατά την απάντησή του στη Βουλή στην ερώτηση του βουλευτή Ανατολικής Αττικής της ΝΔ Γιώργου Βλάχου για την κατάσταση στο λιμάνι της Ραφήνας, έφερε στο προσκήνιο ένα εύλογο ερώτημα: μπορεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των κατοίκων για τον θόρυβο και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη λειτουργία του λιμανιού;

Η απάντηση είναι ότι συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση ενός μέρους του προβλήματος, αλλά δεν αποτελεί συνολική λύση.

Τι είναι το DECOMPRES

Το DECOMPRES είναι ένα μεγάλο ευρωπαϊκό έργο που χρηματοδοτείται κατά 85% από τον μηχανισμό Connecting Europe Facility (CEF) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφορά τέσσερα ελληνικά λιμάνια: τη Ραφήνα, το Λαύριο, την Καβάλα και την Κέρκυρα.

Βασικός στόχος του είναι η απανθρακοποίηση των λιμένων, δηλαδή η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και γενικότερα των ατμοσφαιρικών ρύπων που παράγουν τα πλοία όταν παραμένουν στο λιμάνι.

Με απλά λόγια, προβλέπει τη δημιουργία των απαραίτητων υποδομών ώστε τα πλοία, όταν είναι δεμένα στις προβλήτες, να μπορούν να ηλεκτροδοτούνται απευθείας από το δίκτυο της ξηράς, χωρίς να χρειάζεται να λειτουργούν τις βοηθητικές μηχανές ή τις ηλεκτρογεννήτριές τους.

Η τεχνολογία αυτή είναι γνωστή διεθνώς ως shore power ή cold ironing και εφαρμόζεται ήδη σε αρκετά μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια.

Ο θόρυβος μειώνεται, αλλά όχι σε όλες τις περιπτώσεις

Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη του έργου είναι ότι, όταν ένα πλοίο συνδέεται με το ηλεκτρικό δίκτυο της στεριάς, μπορεί να σβήσει τις βοηθητικές μηχανές του, οι οποίες σήμερα λειτουργούν αδιάκοπα για να τροφοδοτούν με ηλεκτρική ενέργεια τον φωτισμό, τον κλιματισμό, τα ψυγεία, τις αντλίες και τα υπόλοιπα συστήματα του πλοίου.

Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται αισθητά ο συνεχής μηχανικός θόρυβος, οι κραδασμοί, οι εκπομπές καυσαερίων και συνολικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παραμονής του πλοίου στο λιμάνι.

Ωστόσο, το όφελος αυτό αφορά μόνο τα πλοία που βρίσκονται δεμένα στις προβλήτες και μπορούν να συνδεθούν στις νέες εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης.

Δεν καλύπτει τα πλοία που βρίσκονται αρόδου, δηλαδή εκτός προβλήτας, σε αναμονή για να προσεγγίσουν το λιμάνι.

Τα πλοία αυτά εξακολουθούν να λειτουργούν τις βοηθητικές μηχανές τους, καθώς δεν έχουν δυνατότητα ηλεκτροδότησης από τη στεριά, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να παράγουν θόρυβο και καυσαέρια.

Επομένως, η αναφορά του υφυπουργού ότι το έργο συμβάλλει στη μείωση του θορύβου είναι τεχνικά ορθή, όμως αφορά μόνο ένα μέρος του προβλήματος.

Δεν απαντά στις ανησυχίες για το Master Plan

Παρά τη σημαντική περιβαλλοντική του διάσταση, το DECOMPRES δεν αντιμετωπίζει τα ευρύτερα ζητήματα που απασχολούν τη Ραφήνα και τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο της κοινοβουλευτικής παρέμβασης του Γιώργου Βλάχου.

Το έργο δεν επηρεάζει τον θόρυβο που προκαλείται κατά τους ελιγμούς πρόσδεσης και απόπλου των πλοίων, ούτε τον θόρυβο από τα πλοία που βρίσκονται αρόδου.

Παράλληλα, δεν αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις από την αυξημένη κυκλοφορία αυτοκινήτων και φορτηγών προς και από το λιμάνι, ούτε τα κυκλοφοριακά προβλήματα που ενδέχεται να ενταθούν από την υλοποίηση του σχεδιαζόμενου Master Plan.

Με άλλα λόγια, το DECOMPRES αφορά κυρίως τη λειτουργία των πλοίων όταν αυτά παραμένουν ελλιμενισμένα στις προβλήτες και όχι τη συνολική λειτουργία του λιμένα ή τις ευρύτερες επιπτώσεις της ενδεχόμενης αύξησης της λιμενικής δραστηριότητας.

Ένα σημαντικό βήμα, αλλά όχι η οριστική λύση

Το DECOMPRES αποτελεί αναμφίβολα μια σημαντική περιβαλλοντική επένδυση, καθώς φέρνει στα ελληνικά λιμάνια μια τεχνολογία που χρησιμοποιείται ήδη διεθνώς για τη μείωση των εκπομπών ρύπων και του θορύβου κατά τον ελλιμενισμό των πλοίων.

Για τη Ραφήνα, μπορεί να βελτιώσει αισθητά τις συνθήκες όταν τα πλοία βρίσκονται δεμένα στις προβλήτες.

Δεν μπορεί όμως να θεωρηθεί η συνολική απάντηση στις ανησυχίες των κατοίκων για το μέλλον του λιμανιού.

Τα ζητήματα της κυκλοφορίας, της χωρητικότητας του λιμένα, του θορύβου από τα πλοία που βρίσκονται αρόδου και των συνολικών επιπτώσεων του Master Plan παραμένουν ανοικτά και απαιτούν ξεχωριστό σχεδιασμό και αντίστοιχες λύσεις.

Διαβάστε επίσης: Λιμάνι Ραφήνας: Ο Βλάχος ζήτησε απαντήσεις στη Βουλή, το υπουργείο απάντησε... με τη διαδικασία (Βίντεο)