Μία ώρα μπροστά θα γυρίσουν τα ρολόγια τα ξημερώματα της Κυριακής 29 Μαρτίου 2026, καθώς στις 03:00 π.μ. οι δείκτες θα δείξουν 04:00 π.μ., σηματοδοτώντας τη λήξη της χειμερινής ώρας και την έναρξη της θερινής.
Η αλλαγή πραγματοποιείται βάσει της Οδηγίας 2000/84/ΕΚ, η οποία καθορίζει ενιαία για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τις ημερομηνίες εφαρμογής του μέτρου.
Από τον Φραγκλίνο στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο
Η πρακτική της αλλαγής ώρας έχει βαθιές ρίζες στον χρόνο. Η ιδέα αποδίδεται συχνά στον Αμερικανό πολιτικό, φυσικό και φιλόσοφο Βενιαμίν Φραγκλίνο, ο οποίος ήδη από τον 18ο αιώνα είχε προτείνει, με περισσότερο σατιρική διάθεση, την καλύτερη αξιοποίηση του ηλιακού φωτός.
Ωστόσο, η συστηματική εφαρμογή της θερινής ώρας ξεκίνησε πολύ αργότερα, κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν αρκετές χώρες επιχείρησαν να περιορίσουν την κατανάλωση ενέργειας.
Τα οφέλη και οι αμφισβητήσεις σήμερα
Από τότε, η εναλλαγή μεταξύ χειμερινής και θερινής ώρας καθιερώθηκε ως μέτρο εξοικονόμησης, με βασικό στόχο τη μεταφορά περισσότερου φυσικού φωτός στις απογευματινές ώρες.
Η λογική ήταν ότι, με μεγαλύτερη διάρκεια φωτός μετά το τέλος της εργασίας, μειώνεται η ανάγκη για τεχνητό φωτισμό, ενώ παράλληλα ενισχύεται η οικονομική δραστηριότητα, ιδίως σε τομείς όπως το εμπόριο και ο τουρισμός.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, τα οφέλη αυτά τίθενται υπό αμφισβήτηση. Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι η εξοικονόμηση ενέργειας είναι περιορισμένη, ενώ δεν λείπουν και οι επισημάνσεις για επιπτώσεις στην υγεία, κυρίως λόγω της διατάραξης του βιολογικού ρολογιού και του ύπνου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για την κατάργηση της αλλαγής ώρας έχει επανέλθει δυναμικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ήδη από το 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει τον τερματισμό της εναλλαγής, δίνοντας στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να επιλέξουν αν θα διατηρήσουν μόνιμα τη θερινή ή τη χειμερινή ώρα.
Παρά τη σημαντική υποστήριξη που κατέγραψε η πρόταση σε επίπεδο πολιτών, η διαδικασία παραμένει «παγωμένη», κυρίως λόγω της δυσκολίας εξεύρεσης κοινής γραμμής μεταξύ των χωρών, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στον συντονισμό των μεταφορών και της ενιαίας αγοράς.
Έτσι, προς το παρόν, η αλλαγή της ώρας παραμένει μέρος της καθημερινότητας των Ευρωπαίων, δύο φορές τον χρόνο.
Ωστόσο, η συνεχιζόμενη συζήτηση δείχνει ότι πρόκειται για ένα μέτρο που, αν και γεννήθηκε σε μια άλλη εποχή με διαφορετικές ανάγκες, ενδέχεται στο μέλλον να αποτελέσει παρελθόν.
