Στο επίκεντρο μιας μεγάλης υπόθεσης οικονομικής απάτης, με διακίνηση εκατομμυρίων ευρώ, βρίσκεται και η Ανατολική Αττική, καθώς διευθυντής τραπεζικού υποκαταστήματος της περιοχής περιλαμβάνεται μεταξύ των 15 συλληφθέντων για συμμετοχή σε οργανωμένο κύκλωμα φοροδιαφυγής.
Η υπόθεση, που αποκαλύφθηκε από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), αφορά οκτώ εταιρείες που φέρονται να χρησιμοποίησαν πλαστά ως προς το περιεχόμενό τους τιμολόγια, προκειμένου να αποφύγουν την καταβολή φόρων και να εισπράξουν παράνομα επιστροφές εκατομμυρίων ευρώ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ανατολική Αττική παρουσιάζει ο ρόλος του συλληφθέντος τραπεζικού στελέχους, το οποίο, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ΑΑΔΕ της Πέμπτης 19 Νοεμβρίου, φέρεται να διευκόλυνε αναλήψεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ σε μετρητά, έναντι εξαιρετικά υψηλών αμοιβών.
Το ακριβές υποκατάστημα, η τράπεζα στην οποία ανήκει και ο δήμος της Ανατολικής Αττικής όπου βρίσκεται δεν έχουν μέχρι στιγμής δημοσιοποιηθεί. Δεν έχει επίσης διευκρινιστεί εάν κάποια από τις οκτώ εμπλεκόμενες εταιρείες έχει έδρα ή αναπτύσσει δραστηριότητα στην περιοχή.
Αμοιβές πάνω από 100.000 ευρώ για κάθε ανάληψη
Το εντυπωσιακότερο στοιχείο της υπόθεσης αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα χρήματα που εισπράττονταν παράνομα από το Δημόσιο μετατρέπονταν σε μετρητά.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, δύο διευθυντές τραπεζικών υποκαταστημάτων, ένας στη Δυτική Ελλάδα και ένας στην Ανατολική Αττική, φέρονται να διευκόλυναν τους διαχειριστές των εταιρειών να πραγματοποιούν αναλήψεις ιδιαίτερα μεγάλων ποσών.
Η αμοιβή για τις διευκολύνσεις αυτές, σύμφωνα πάντα με την επίσημη ενημέρωση, ξεπερνούσε τις 100.000 ευρώ ανά ανάληψη, ποσό που αποτυπώνει το μέγεθος του οικονομικού οφέλους το οποίο φέρεται να αποκόμιζαν οι εμπλεκόμενοι.
Οι αναλήψεις αφορούσαν χρήματα που είχαν προηγουμένως εισπραχθεί από τις εταιρείες ως επιστροφές φόρων, χωρίς αυτές να τις δικαιούνται.
Για να διαπιστωθεί ο ακριβής ρόλος των δύο στελεχών, οι ελεγκτές συνεργάστηκαν με την υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου της ίδιας της τράπεζας, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνταν οι επίμαχες συναλλαγές.
Η συνεργασία αυτή αποτελεί σημαντικό στοιχείο της έρευνας, καθώς δείχνει ότι οι ελεγκτικές Αρχές δεν περιορίστηκαν στις φορολογικές δηλώσεις, αλλά προχώρησαν και στη διερεύνηση της διαδρομής των χρημάτων.
Πώς λειτουργούσε η απάτη των εκατομμυρίων
Ο μηχανισμός που είχε δημιουργηθεί στηριζόταν σε μια σχετικά απλή ιδέα, η οποία όμως εφαρμοζόταν μέσα από ένα σύνθετο δίκτυο εταιρειών και τραπεζικών συναλλαγών.
Επιχειρήσεις εμφανίζονταν να αγοράζουν ή να πωλούν προϊόντα και υπηρεσίες, εκδίδοντας τιμολόγια για συναλλαγές που στην πραγματικότητα δεν είχαν πραγματοποιηθεί όπως δηλώνονταν.
Με τον τρόπο αυτό μπορούσαν να εμφανίζουν μεγαλύτερες δαπάνες, μειώνοντας τον φόρο που όφειλαν να πληρώσουν, ενώ παράλληλα δημιουργούσαν τις προϋποθέσεις για να ζητούν επιστροφές ΦΠΑ τις οποίες δεν δικαιούνταν.
Για παράδειγμα, μια εταιρεία μπορούσε να εμφανίζεται ότι είχε αγοράσει υπηρεσίες αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί αντίστοιχη πραγματική συναλλαγή. Το σχετικό τιμολόγιο μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί για την τεχνητή μείωση των φορολογικών της υποχρεώσεων.
Στην υπόθεση που ερευνά η ΑΑΔΕ, οι έλεγχοι αποκάλυψαν, σύμφωνα με την ανακοίνωση, φορολογικές επιβαρύνσεις άνω των 28 εκατομμυρίων ευρώ, από τις οποίες περίπου 13 εκατομμύρια αφορούν φόρο εισοδήματος και 15 εκατομμύρια ΦΠΑ.
Παράλληλα, οι εμπλεκόμενες εταιρείες είχαν εισπράξει επιστροφές φόρων συνολικού ύψους 4,8 εκατομμυρίων ευρώ, χωρίς να τις δικαιούνται.
Τα ποσά των 28 εκατομμυρίων ευρώ έχουν ήδη καταλογιστεί από τη φορολογική διοίκηση, γεγονός που σημαίνει ότι έχουν βεβαιωθεί οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα χρήματα έχουν ήδη εισπραχθεί από το Δημόσιο.
Άνεργοι και ιδιοκτήτες καφενείων ως επικεφαλής εταιρειών
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της υπόθεσης ήταν η χρησιμοποίηση προσώπων που εμφανίζονταν στα χαρτιά ως ιδιοκτήτες ή διαχειριστές επιχειρήσεων, χωρίς το οικονομικό και επαγγελματικό τους προφίλ να δικαιολογεί τέτοια δραστηριότητα.
Μεταξύ αυτών βρίσκονταν άνεργοι, ιδιοκτήτες μικρών καφενείων και άλλα πρόσωπα χωρίς εμφανή προηγούμενη επιχειρηματική παρουσία.
Πρόκειται για τους λεγόμενους «αχυρανθρώπους», δηλαδή πρόσωπα που εμφανίζονται ως υπεύθυνοι μιας επιχείρησης, ενώ η πραγματική διαχείρισή της ενδέχεται να ασκείται από άλλους.
Η χρησιμοποίησή τους μπορεί να δυσκολεύει τον εντοπισμό των πραγματικών οργανωτών, καθώς οι εταιρικές και φορολογικές υποχρεώσεις εμφανίζονται στο όνομα των τυπικών διαχειριστών.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι ελεγκτές εντόπισαν επαναλαμβανόμενες παρουσίες των ίδιων προσώπων σε διαφορετικές εταιρείες, αλλά και κοινά στοιχεία σε τραπεζικούς λογαριασμούς και οικονομικές συναλλαγές.
Το καφενείο που λειτουργούσε ως φορολογικό «στρατηγείο»
Ακόμη πιο ασυνήθιστος ήταν ο ρόλος ενός καφενείου στο κέντρο της Αθήνας, το οποίο, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, χρησιμοποιούνταν για την ηλεκτρονική υποβολή φορολογικών δηλώσεων.
Από τον συγκεκριμένο χώρο παρεχόταν η τεχνολογική υποστήριξη που χρειαζόταν το κύκλωμα για την πραγματοποίηση των υποβολών.
Μετά την ολοκλήρωση των δηλώσεων, η επιχείρηση μεταβιβάστηκε σε πρόσωπο που φέρεται να λειτουργούσε ως «αχυράνθρωπος», γεγονός που περιλαμβάνεται στα στοιχεία τα οποία εξετάζουν οι Αρχές.
Στην υπόθεση φέρονται να εμπλέκονται και λογιστές, τέσσερις από τους οποίους έχουν ήδη συλληφθεί.
Η συμμετοχή επαγγελματιών με γνώση των φορολογικών διαδικασιών αποτελεί ιδιαίτερα σοβαρή διάσταση της έρευνας, καθώς ο μηχανισμός απαιτούσε οργανωμένη διαχείριση δηλώσεων, παραστατικών και οικονομικών στοιχείων.
Πώς οι ελεγκτές ένωσαν τα κομμάτια του παζλ
Η αποκάλυψη του κυκλώματος δεν στηρίχθηκε μόνο σε παραδοσιακούς φορολογικούς ελέγχους, αλλά και στην αξιοποίηση εξελιγμένων μεθόδων ηλεκτρονικής ανάλυσης.
Οι ελεγκτές των Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών, γνωστών ως ΔΕΟΣ, συνέκριναν δεδομένα από επιχειρήσεις, φυσικά πρόσωπα, τραπεζικούς λογαριασμούς και φορολογικές συναλλαγές.
Χρησιμοποίησαν, μεταξύ άλλων, μια μαθηματική μέθοδο που ονομάζεται δείκτης Jaccard και επιτρέπει να διαπιστώνεται πόσο μοιάζουν δύο σύνολα πληροφοριών.
Με απλά λόγια, το σύστημα μπορούσε να αναδείξει ότι εταιρείες που εμφανίζονταν ως ανεξάρτητες είχαν στην πραγματικότητα κοινά πρόσωπα, παρόμοιες συναλλαγές ή άλλες ύποπτες διασυνδέσεις.
Έτσι σχηματίστηκε σταδιακά η εικόνα ενός οργανωμένου δικτύου, με τις ίδιες εταιρείες και τα ίδια πρόσωπα να επανεμφανίζονται σε διαφορετικά σημεία της οικονομικής δραστηριότητας.
Τα αναπάντητα ερωτήματα για την Ανατολική Αττική
Παρά τις σημαντικές αποκαλύψεις, η ανακοίνωση της ΑΑΔΕ αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα που αφορούν ειδικά την Ανατολική Αττική.
Πέρα από την παρουσία διευθυντή τραπεζικού υποκαταστήματος της περιοχής μεταξύ των συλληφθέντων, δεν έχει γίνει γνωστό εάν το κύκλωμα διατηρούσε και άλλες διασυνδέσεις με την τοπική οικονομική δραστηριότητα.
Δεν έχει διευκρινιστεί εάν κάποιες από τις εμπλεκόμενες εταιρείες είχαν έδρα σε δήμο της Ανατολικής Αττικής, εάν πραγματοποιούσαν συναλλαγές με επιχειρήσεις της περιοχής ή εάν το συγκεκριμένο τραπεζικό υποκατάστημα χρησιμοποιούνταν συστηματικά για τις επίμαχες αναλήψεις.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποσαφηνιστεί ποιοι πραγματοποιούσαν τις αναλήψεις, πόσα χρήματα διακινήθηκαν μέσω του συγκεκριμένου καταστήματος και για πόσο χρονικό διάστημα εξελισσόταν η δραστηριότητα.
Πρόκειται για ζητήματα που δεν μπορούν να απαντηθούν μόνο από την ανακοίνωση της φορολογικής διοίκησης και ενδέχεται να φωτιστούν μέσα από την περαιτέρω δικαστική και ελεγκτική διερεύνηση.
Σε κάθε περίπτωση, η εμπλοκή στελέχους τραπεζικού υποκαταστήματος στην Ανατολική Αττική δεν συνεπάγεται ότι άλλοι εργαζόμενοι της τράπεζας ή τοπικές επιχειρήσεις είχαν γνώση ή συμμετοχή στις φερόμενες παράνομες δραστηριότητες.
Η έρευνα συνεχίζεται – Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εμπλεκομένων
Οι 15 συλλήψεις δεν σηματοδοτούν απαραίτητα και το τέλος της υπόθεσης.
Οι ελεγκτές έχουν πραγματοποιήσει έρευνες σε επαγγελματικούς χώρους και κατοικίες, με κατασχέσεις εγγράφων, ηλεκτρονικών μέσων αποθήκευσης και άλλων στοιχείων που αναμένεται να αξιοποιηθούν στη συνέχεια.
Η ΑΑΔΕ έχει καταστήσει σαφές ότι η έρευνα παραμένει ανοιχτή, με στόχο να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν επιπλέον πρόσωπα ή εταιρείες που συνδέονται με τον μηχανισμό φοροδιαφυγής.
Για την Ανατολική Αττική, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στο κατά πόσο η παρουσία του τραπεζικού στελέχους αποτελεί τη μοναδική σύνδεση της περιοχής με την υπόθεση ή εάν οι περαιτέρω έλεγχοι αναδείξουν και άλλες δραστηριότητες.
Μέχρι τότε, η υπόθεση αναδεικνύει όχι μόνο το μέγεθος μιας φερόμενης οργανωμένης οικονομικής απάτης, αλλά και την ανάγκη αποτελεσματικών ελέγχων εκεί όπου διακινούνται μεγάλα χρηματικά ποσά, με ιδιαίτερη σημασία για την προστασία των δημόσιων εσόδων.
























