Τον Ιούλιο του 1960 μια ομάδα ερευνητών (McCredie, Vanderpool, Cornelius Vermeule, Arthur Steinberg, The photographic Library of German Institute of Athens) διεξήγαγαν μια επιτόπια έρευνα στη νησίδα Ράφτη που βρίσκεται στην είσοδο του κόλπου Πόρτο Ράφτη. Αξιολόγησαν και κατέγραψαν το άγαλμα που βρίσκεται στη κορυφή της νησίδας.
Πρόκειται για το άγαλμα μιας γυναίκας, χωρίς κεφάλι και χέρια, φοράει ένα χιτώνα με τη μορφή ενός πέπλου και κάθεται σε ένα τετράγωνο πέτρινο θρόνο ο οποίος τελειώνει σε ένα ολίγο ανομοιογενή βράχο.
Το δεξί της χέρι είναι υψωμένο και απλωμένο ενώ το αριστερό της αναπαύεται πάνω στον αριστερό της μηρό ή λίγο ψηλότερα.
Το αριστερό της πόδι σύρεται προς τα πίσω, προβάλλοντας το αριστερό της γόνατο. Το δεξιό της πόδι αναπαύεται, με τεντωμένα τα άκρα του. Και τα δυο πόδια λείπουν από το γόνατο και κάτω. Ίχνη του δεξιού ποδιού ανιχνεύονται και πάνω στο βράχο. Το ιμάτιο πέφτει στο πίσω μέρος με ελαφρές ζικ-ζακ πτυχές. Επίσης απλώνεται πάνω από το δεξί απλωμένο βραχίονα, γύρω από τον ώμο από δεξιά προς αριστερά, κατευθύνεται προς τα κάτω αριστερά και πάνω από το αριστερό πόδι, καταλήγοντας στο βράχο.
Το κεφάλι και το πάνω μέρος του λαιμού σμιλεύτηκαν χωριστά και μετά τοποθετήθηκαν. Το άγαλμα μπορεί κάποτε να είχε αποκολληθεί από την βάση του και παρουσιάζει φθορές στο κάτω μέρος. Αυτό είναι ασύμμετρο και βλέποντας από πίσω αποκλίνει.
Η βάση είχε ενισχυθεί με λιθοδομή και σήμερα συγκρατείται από ένα ζευγάρι σιδερένιων ελασμάτων που διέρχονται μπροστά και πίσω. Το μάρμαρο του αγάλματος και της βάσης είναι πεντελικό, αλλά η επεξεργασία του διαφέρει με τη βάση να είναι περισσότερο ακατέργαστη από το κύριο άγαλμα.
Ενδείξεις στη βάση του αγάλματος δείχνουν την αντικατάσταση μερικών μικρών τμημάτων της σε διαφορετική θέση από την αρχική, όταν επισκευάστηκε σε νεότερα χρόνια.
Αναφορές περιηγητών δείχνουν τα κομμάτια αυτά να βρίσκονται στο έδαφος στις αρχές του 19ου αιώνα.
Το άγαλμα έχει ύψος 2,35 μέτρα. Το πλάτος στο κάθισμα είναι 1,40 μέτρα και στο πίσω μέρος της βάσης 1,77 μέτρα. Η βάση έχει ύψος 2,00 μέτρα.
Από τον ρυθμό της κατασκευής είναι εύκολο να συμπεράνουμε ότι το άγαλμα λαξεύτηκε στο 2ο αιώνα μετά Χριστό. Η τεχνική κοπής και επεξεργασίας του μαρμάρου υποδηλώνουν τον αιώνα αυτό.
Η τεχνική του χιτώνα όπως πέφτει προς τα κάτω προσομοιάζει με ανάλογα στοιχεία του αγάλματος του Αδριανού που στήθηκε στο μέσον της Αθηναϊκής Αγοράς και χρησιμεύει σαν μια πρώτη αναφορά.
Η σύνθεση και επεξεργασία του γενικά, με την καθήμενη μορφή και τα διακοσμητικά στοιχεία του αγάλματος, θυμίζουν συγκριτικά σημεία με το μνημείο του Φιλοπάππου στην Αθήνα, λαμβάνοντας υπόψη βέβαια ότι το τεράστιο άγαλμα του Πόρτο Ράφτη όπου οι ακραίες καιρικές συνθήκες, ιδιαίτερα μπροστά προς την μεριά της θάλασσας, έκαναν να δείχνει τη λάξευση του ατελέστερη.
Αν αγνοήσουμε την φθορά, το άγαλμα έχει πολλά σημεία αισθητικής δύναμης και ρωμαλέας ομορφιάς. Η στάση ακόμη αναδεικνύει ένα αίσθημα τυπικής μεγαλοπρέπειας και βλέποντας το από τη δεξιά πλευρά δείχνει μια ρυθμική αίσθηση καθώς το πέπλο προχωράει από το σώμα στο πέτρινο κάθισμα και στην συνέχεια στο βράχο, έχοντας πολλές και βαθιές πτυχώσεις.
Το γεγονός ότι το άγαλμα δείχνει μια γυναίκα, δεν χωρεί αμφισβήτηση. Το στυλάρισμα του στήθους κάτω από το σπάσιμο του λαιμού παραμένει για να το δείχνει. Το αριστερό στήθος καλύπτεται από τις πτυχές του πέπλου, αλλά το δεξί στήθος φαίνεται καθαρά κάτω από το χιτώνα, ακριβώς κάτω από το σπάσιμο.
Επιπλέον κανένα άγαλμα άνδρα δεν έχει επιζήσει από τους Ελληνικούς και Ρωμαϊκούς χρόνους που να φοράει χιτώνα αυτής της μορφής και να κρέμεται χαλαρά με πολλές πτυχώσεις μέχρι τα γόνατα.
Οι πτυχώσεις σε οδηγούν σε αγάλματα γυναικείων θεών της τελευταίας περιόδου του Φειδία και πράγματι η συνολική αίσθηση του αγάλματος σε οδηγεί σε γλυπτά του δυτικού αετώματος του Παρθενώνα.
Ο τρόπος με τον οποίον, η Φειδιακή ελευθερία της αξιοπρέπειας και η χαριτωμένη ευγένεια μετασχηματίστηκε, σε μια μορφή προικισμένη με θεματική τυπικότητα μπορεί να παραλληλισθεί με διάφορες παγερές μορφές και προσωποποιήσεις της Ρωμαϊκής αυτοκρατορικής περιόδου. Αυτά τα ρωμαϊκά αγάλματα θα τα ξαναθυμηθούμε όταν θα συζητηθούν η αναγνώριση και η αξιολόγηση του Κολοσσού στο Πόρτο Ράφτη.
Πέρα από την επιστημονική πλευρά της ύπαρξης του συγκεκριμένου αγάλματος, αυτό περιβάλλεται και από έναν μύθο, αυτόν της μαρμαρωμένης πεντάμορφης.
Σύμφωνα με αυτόν πριν από πάρα πολλά χρόνια ζούσε στα Μεσόγεια μια πεντάμορφη κοπέλα.
Η ομορφιά της ήταν ξακουστή στα πέρατα της οικουμένης αλλά ακόμη και στους θεούς. Δυστυχώς τής έμελλε να πληρώσει πολύ ακριβά το τίμημα της ομορφιάς της.
Ένας νέος άντρας εκείνης της εποχής την πολιορκούσε επίμονα και έντονα. Την πίεζε τόσο πολύ και με τόσο άσχημο για εκείνη τρόπο που είχε κάνει τη ζωή της αφόρητη.
Για να απαλλαγεί από το μαρτύριο της επικαλέστηκε την βοήθεια των θεών. Οι θεοί για να τη λυτρώσουν αποφάσισαν να τη μαρμαρώσουν και η ομορφιά της να παραμείνει χαραγμένη στο πέρασμα τον χρόνων.
Η κοπέλα δέχτηκε την απόφαση των Θεών με μοναδικό όρο το άγαλμά της να βρίσκεται δίπλα στη θάλασσα που τόσο πολύ αγαπούσε.
Έτσι λοιπόν οι θεοί την μαρμάρωσαν και την τοποθέτησαν στο θρόνο της στη Νήσο Ράφτη να αγναντεύει το πέλαγος που τόσο αγαπούσε!
Τα επιστημονικά στοιχεία ελήφθησαν από ανάρτηση του koroniportorafti.blogspot.gr.
Η νήσος Ράφτη ή Κορώνη βρίσκεται σε απόσταση 2,5 μιλίων από την γλίστρα της Αγίας Μαρίνας.
Είναι ένα τριγωνικό νησάκι όπου η κάθε μια πλευρά του διαφέρει από τις άλλες σε βάθος και σε ενδιαφέρον.
Στην ανατολική του πλευρά σε βάθος 20 μέτρων συναντάμε μια σπηλιά γεμάτη με σφουγγάρια και σπειρογράφους.
Στη συνέχεια της βουτιάς μας συναντάμε έναν τεράστιο τοίχο που φθάνει έως και τα 40+ μέτρα.
Μεγάλα και μικρά ψάρια, σφουγγάρια, γυμνοβράγχια και σπειρογράφοι είναι πολλά από αυτά που θα συναντήσουμε εκεί.
Παρακολουθείστε παρακάτω το βίντεο που γυρίστηκε με drone, με αφορμή τον μύθο αυτό και πραγματικά αποτελεί ένα ποίημα και έναν ύμνο στην τέχνη αλλά και στον μύθο της μαρμαρωμένης πεντάμορφης:
