Τις απίστευτες αντιπαραθέσεις Μαρκοπουλιωτών – Κορωπιωτών από τα μέσα έως και τα τέλη του 19ου αιώνα που κορυφώνονταν στις τότε δημοτικές εκλογές περιγράφει ο κορυφαίος λαογράφος και συγγραφέας και ερευνητής των Μεσογείων Γιάννης Πρόφης και παρουσιάζει το notioanatolika.gr

Όταν το 1835 έγινε πρώτος ελληνικός νόμος για τη δημιουργία των Δήμων, όσον αφορά τα Μεσόγεια, συστάθηκαν οι εξής Δήμοι: α) Ο Δήμος Αραφήνος, με έδρα το Μαρκόπουλο, που περιλάμβανε τον Κουρσαλά (νυν Κορωπί), Μαρκόπουλο, Βραώνες, Σπάτα, Βάρη, Ραφήνα, Νταού κ.λ.π. και β) ο Δήμος Μυρρινούντος, με έδρα το Λιόπεσι.

(Η ονομασία του δεύτερου Δήμου ήταν προφανώς εσφαλμένη, αφού όπως είναι γνωστό, η αρχαία Μυρρινούντα (αρβ. Mërrënda) βρίσκεται στο Μαρκόπουλο). Μετά 8 μήνες (3. 8. 1836), η έδρα (πρωτεύουσα) του Δήμου Αραφήνος φεύγει από το Μαρκόπουλο και μεταφέρεται στον Κουρσαλά (Κορωπί).

Αντίδραση των κατοίκων του Μαρκοπούλου σ' αυτή την απόφαση δεν αναφέρεται. Μετά 5 χρόνια από την ίδρυση των δύο πιο πάνω Δήμων (30. 8. 1840), αυτοί καταργούνται και συγχωνεύονται σε ένα, τον Δήμο Κεκροπίας με έδρα και πάλι τον Κουρσαλά (Κορωπί), Ο νέος Δήμος καταλαμβάνει τώρα τεράστια έκταση, αλλά οι κάτοικοί του ανέρχονται συνολικά μόνο σε 1994.

Ο δήμος Κρωπίας, ο Κουρσαλάς και η Κοροπή

Μετά ενάμισι χρόνο (14. 3. 1842) ο Δήμος Κεκροπίας μετονομάζεται σε Δήμο Κρωπίας, γιατί οι «αρχαιολογούντες» απεφάνθησαν ότι η ονομασία Κεκροπία ήταν λανθασμένη, αφού Κεκροπία ονομαζόταν η Ακρόπολη της Αθήνας.

Η άποψη αυτή ήταν βέβαια σωστή, αλλά και η νέα ονομασία, όπως αργότερα οι ίδιοι παραδέχτηκαν, ήταν κι αυτή λανθασμένη. Γιατί η αρχαία Κρωπία βρισκόταν κάπου στα σημερινά Λιόσια και καμιά σχέση δεν είχε με το Κορωπί.

Με το ίδιο πιο πάνω Β.Δ. ο Κουρσαλάς μετονομάσθηκε σε Κοροπή (θηλ. με δυο όμικρον). Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η νέα ονομασία δεν επεβλήθη εκ των άνωθεν, αλλά ήταν ήδη σε χρήση από παλαιότερα μεταξύ των κατοίκων του χωριού.

Κεραυνός εν αιθρία

Επτά και πλέον χρόνια αφότου δημιουργήθηκε ο Δήμος Κρωπίας και ορίστηκε ως έδρα του η Κοροπή, ήρθε στις 19. 10. 1847 το καινούργιο Β.Δ. με το οποίο η έδρα του Δήμου έφυγε ξαφνικά από την Κοροπή και πήγε στο Μαρκόπουλο. Η αιτιολογία της μεταφοράς, που περιέχεται στο λακωνικό αυτό Β.Δ. του Όθωνα, δεν είναι καθόλου πειστική και αναφέρει ότι: «... το Μαρκόπουλον θεωρείται καταλληλότερον ως έδρα του Δήμου Κρωπίας, διότι κείμενον επί της δημοσίας οδού, παρέχει ευκολίας περισσοτέρας και εις την ταχυδρομικήν υπηρεσίαν και εις την συγκοινωνίαν των δημοτών».

Μετά απ' αυτή την απόφαση οι Κορωπιώτες δεν πίστευαν στα μάτια τους και στ' αυτιά τους. Δεν μπορούσαν να χωνέψουν πώς το Μαρκόπουλο, ένα χωριό αρκετά μικρότερο από το δικό τους, θα γινόταν η πρωτεύουσα του Δήμου. Τα αίματα άναψαν και έκτοτε συνεχείς ήσαν οι αλληλοκατηγορίες και οι εντάσεις μεταξύ Κορωπιωτών και Μαρκοπουλιωτών.

Διά τον φόβον των... ληστών

Η πιο πάνω αιτιολογία της μεταφοράς της έδρας του Δήμου δεν έγινε πιστευτή από κανένα. Οι Κορωπιώτες αμέσως είπαν ότι η απόφαση αυτή ήταν δάκτυλος του τότε δημάρχου Κρωπίας Μήτρου Σωτήρη, από Μαρκόπουλο.

Κατ' αυτούς, ο Μαρκοπουλιώτης δήμαρχος πέτυχε τη μεταφορά ισχυριζόμενος στους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες της Αθήνας ότι δεν μπορούσε να πηγαίνει από το Μαρκόπουλο στο Κορωπί για την εκτέλεση των καθηκόντων του, «επειδή καθ' οδόν ενέδρευαν... ληστές!»

Ανεξάρτητα αν οι ισχυρισμοί του Μήτρου Σωτήρη ήσαν αληθείς ή όχι, καταγράφονται απλώς στην ιστορία. Σήμερα, που έχει σβήσει σχεδόν εντελώς ο απόηχος των γεγονότων, δεν έχει κανένα νόημα να εξετάσει κανείς περισσότερο το θέμα, για να αποδώσει το δίκιο στη μια ή στην άλλη πλευρά.

Οι απανωτές εκλογικές ήττες των Κορωπιωτών

Οι Κορωπιώτες έμελε να γευτούν το πικρό ποτήρι της ήττας, που τους πρόσφερε προς το τέλος της ζωής του ο Δήμος Κρωπίας, που ήταν πιο φαρμακερό κι από τα προηγούμενα. Και να πώς έχουν τα γεγονότα:

Κατά τη λήξη της θητείας του Κορωπιώτη δήμαρχου Μιχάλη Πρίφτη ή «Φεσάρα» το έτος 1899, νέοι υποψήφιοι δήμαρχοι ήσαν ο επίσης Κορωπιώτης Γεώργιος Κόλια-Γκίκας, γιος του Αναγνώστη Κόλια-Γκίκα και ο Μαρκοπουλιώτης Δημήτριος Αναστ. Σωτηρίου, ίσως κι άλλοι.

Ασφαλώς λόγω του μεγαλύτερου αριθμού ψηφοφόρων που διέθετε πάντοτε το Κορωπί, οι περισσότερες πιθανότητες ήταν να εκλεγεί ο Κορωπιώτης υποψήφιος. Όμως αλλιώς εξελίχθηκε η κατάσταση και δήμαρχος εξελέγη ο υποψήφιος από το Μαρκόπουλο Μήτρος Σωτήρης .

Για την αιτία αυτού του αποτελέσματος ο Παναγιώτης Α. Δήμας γράφει στις σημειώσεις του τα εξής: «Ο τελευταίος δήμαρχος (δηλ. ο Μήτρος Σωτήρης ή Σωτηρίου) κατόρθωσε να αποσπάσει μίαν οικογένειαν εκ Κορωπίου και με τη βοήθεια της να υπερισχύσει του τότε αντιπάλου του Γεωργίου Κολια-Γκίκα δια μιας ψήφου. Λέγεται ότι εγράφησαν εις τον Δημοτικόν κατάλογον πολλοί ξένοι και ο τότε δήμαρχος κατόρθωσε να εκλεγεί κατ' επανάληψιν».

Δηλαδή ο Μήτρος Σωτηρίου προσεταιρίστηκε μια οικογένεια από το Κορωπί, υποθέτω με επιρροή και κύρος και έτσι πέτυχε την υπερψήφισή του. Ο Π. Α. Δήμας δεν κατονομάζει αυτή την οικογένεια, η οποία ασφαλώς είχε κάθε δικαίωμα να ψηφίσει χωρίς το κριτήριο της εντοπιότητας, αρκεί αυτή η στάση της να μην ήταν προϊόν συναλλαγής.

Το λεγόμενο ότι ο εκλεγείς υπερίσχυσε μόνο κατά μία ψήφο δυνατόν να είναι και υπερβολή. Όσον αφορά την εγγραφή ξένων στους εκλογικούς καταλόγους, αυτό αποτελεί πάντοτε συνηθισμένη προεκλογική τακτική, ίσως νόμιμη, αλλά όχι απαραίτητα ηθική.

Και δεν έφτανε η μια ήττα των Κορωπιωτών του 1899, αλλά επακολούθησαν κι άλλες δυο οδυνηρές των επόμενων δυο εκλογικών αναμετρήσεων, από τις οποίες νικητής έβγαινε πάντοτε ο Μήτρος Σωτήρης.

Και δεν έφτανε αυτό, αλλά η θητεία του Σωτηρίου, όπως και όλων των τότε δημοτικών αρχόντων, παρατάθηκε εκ του νόμου για άλλα δυο χρόνια, μέχρι το 1914, λόγω της διεξαγωγής των Βαλκανικών Πολέμων 1912 – 1913.

Ας σημειωθεί ότι ο Σωτηρίου δε διέθετε καμιά μόρφωση, παρά μόνο στοιχειώδη, είχε απότομους τρόπους συμπεριφοράς και χρησιμοποιούσε κάθε θεμιτό και αθέμιτο τρόπο προκειμένου να εκλεγεί.

Αναγνωρίζεται πάντως ότι ήταν πολύ δραστήριος και δε δίσταζε να παραπλανήσει ακόμα και υπουργούς, προκειμένου να πετύχαινε την επίλυση προβλημάτων του Δήμου. Τελικά το έργο του χαρακτηρίστηκε ως θετικό.

Τα παρατσούκλια

Μετά τις αλλεπάλληλες νίκες του υποψηφίου τους, οι Μαρκοπουλιώτες αποκαλούσαν ειρωνικά τους Κορωπιώτες «Μπαλεζήδες», επειδή κυκλοφορούσαν «με μαύρο κούτελο», δηλ. ντροπιασμένοι και άξιοι χλευασμού. (Η λέξη μπαλεζής είναι σύνθετη αρβανίτικη από το ballë = μέτωπο και το zi = μαύρος, κατά λέξη «μαυρομέτωπος»)(Πληροφορία Άρτεμης Χρ. Κοτζιά, 92 ετών, αδελφής του γνωστού αρχαιολόγου, 1997). Και τούτο παρά το γεγονός ότι στο σύνολο των 18 δημάρχων του δήμου, οι δέκα ήσαν Κορωπιώτες.

Αντίθετα, οι Κορωπιώτες αποκαλούσαν χλευαστικά, μάλλον από παλαιότερες εποχές, τους Μαρκοπουλιώτες «Μπαρφασούληδες», που κατά λέξη σημαίνει «Φασουλοκοιλιάδες», από τις αρβ. λέξεις bark = κοιλιά και fasule = φασόλια. (Το k της λ. bar-k αποβάλλεται χάριν ευφωνίας). Το παρατσούκλι αυτό προήλθε από το γεγονός ότι στο Μαρκόπουλο καλλιεργούνταν πάντα κηπευτικά καλής ποιότητας, κυρίως στην εύφορη περιοχή της Βραώνας, ανάμεσά τους και τα φασόλια.

Και επειδή υπήρχε αφθονία απ' αυτά, σύμφωνα με τον αστεϊσμό, οι Μαρκοπουλιώτες είχαν δήθεν τις κοιλιές τους πάντοτε γεμάτες με φασόλια. Η εκδοχή ότι το α΄ συνθετικό της λ. «Μπαρ-φασούλης» προέρχεται από την αρβ. λ. barr (=χόρτο), δεν αλλάζει σημαντικά την έννοια της πρώτης εκδοχής.

Το τέλος του γηραιού Δήμου Κρωπίας

Μετά από λειτουργία 80 ετών του Δήμου Κρωπίας, ανάμεσα σε συνεχείς εντάσεις και αναταράξεις, ήρθε το 1912 ο νόμος ΔΝΖ΄ / 14.2. 1912 της κυβέρνησης Ελευθερίου Βενιζέλου «περί Δήμων και Κοινοτήτων», ο οποίος κατήργησε τους μεγάλους Δήμους, που αποτελούνταν από συνενώσεις πολλών χωριών.

Σύμφωνα με το νόμο αυτό, οικισμοί, χωριά και κωμοπόλεις πάνω από 300 κατοίκους και κάτω των 10.000 θα αποτελούσαν πλέον αυτοτελείς Κοινότητες. Έτσι καταργήθηκε ο παλαιός Δήμος Κρωπίας και το κάθε χωριό αποτέλεσε ιδιαίτερη Κοινότητα.