Έντονη αναστάτωση επικρατεί σχεδόν στο σύνολο των δήμων της Ανατολικής Αττικής, καθώς πληροφορίες που διακινούνται τις τελευταίες ημέρες στους κόλπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κάνουν λόγο για επικείμενη κατάθεση κυβερνητικού νομοσχεδίου, το οποίο αναμένεται να αλλάξει ριζικά το καθεστώς διαχείρισης των δημοτικών δικτύων ύδρευσης.
Οι δήμαρχοι προειδοποιούν ότι πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών στην αυτοδιοικητική λειτουργία, καθώς εκτιμούν ότι οι δήμοι θα απωλέσουν ουσιαστικά τον έλεγχο της ύδρευσης, ένα από τα βασικότερα πεδία άσκησης τοπικής πολιτικής.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί μέσα στον Ιούλιο και να ψηφιστεί πριν από το τέλος του μήνα.
Η κυβερνητική μεθόδευση που καταγγέλλουν οι δήμαρχοι
Αυτοδιοικητικοί παράγοντες υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει στην ΕΥΔΑΠ όχι την κυριότητα των δικτύων, αλλά όλα τα ουσιαστικά δικαιώματα που απορρέουν από αυτά.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, η ΕΥΔΑΠ θα αναλάβει τη λειτουργία των δικτύων, την είσπραξη των λογαριασμών, τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, τις επισκευές, τη συντήρηση και συνολικά τη διαχείριση της ύδρευσης, ενώ οι δήμοι θα παραμείνουν απλώς οι τυπικοί ιδιοκτήτες των υποδομών.
Οι ίδιοι εκτιμούν ότι με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να παρακαμφθούν οι συνταγματικοί περιορισμοί που δεν επιτρέπουν την υποχρεωτική μεταβίβαση δημοτικής περιουσίας χωρίς απόφαση των δημοτικών συμβουλίων.
Όπως υποστηρίζουν, αφαιρώντας πρώτα τη χρήση, τη διαχείριση και τα οικονομικά οφέλη των δικτύων, θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε σε δεύτερο χρόνο οι δήμοι να οδηγηθούν ουσιαστικά στην παραχώρηση και της κυριότητας των υποδομών.
Οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι δήμοι
Εάν εφαρμοστεί το νέο μοντέλο, οι δήμοι θα χάσουν μία από τις σημαντικότερες πηγές εσόδων τους.
Τα έσοδα από την ύδρευση αποτελούν σήμερα βασικό εργαλείο χρηματοδότησης της καθημερινής λειτουργίας των δήμων, αλλά και σημαντικών έργων και επενδύσεων.
Η μεταφορά της είσπραξης των λογαριασμών στην ΕΥΔΑΠ, σύμφωνα με τους δημάρχους, θα στερήσει από τους δημοτικούς προϋπολογισμούς εκατομμύρια ευρώ, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα ρευστότητας.
Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι εκατομμύρια ευρώ που έχουν ήδη επενδυθεί από τους δήμους για την αναβάθμιση των δικτύων, την εγκατάσταση νέων υδρομετρητών και την υλοποίηση έργων υποδομής κινδυνεύουν να απαξιωθούν, χωρίς να προβλέπεται αποζημίωση.
Τι φοβούνται ότι θα αλλάξει για τους πολίτες
Η ανησυχία των δημάρχων δεν περιορίζεται στις οικονομικές συνέπειες για την Αυτοδιοίκηση.
Υποστηρίζουν ότι οι δημότες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με μεγαλύτερες καθυστερήσεις στην αποκατάσταση βλαβών, καθώς εκτιμούν ότι η ΕΥΔΑΠ δεν διαθέτει σήμερα επαρκή αριθμό συνεργείων για να καλύψει άμεσα τις ανάγκες όλων των περιοχών.
Παράλληλα, κάνουν λόγο για κατάργηση της κοινωνικής πολιτικής που εφαρμόζουν σήμερα πολλοί δήμοι στις περιπτώσεις ευάλωτων νοικοκυριών, εκφράζοντας φόβους ότι οι διακοπές υδροδότησης λόγω οφειλών θα γίνονται με αυστηρότερα κριτήρια.
Ανησυχία εκφράζεται επίσης για το ενδεχόμενο να περιοριστούν οι νέες συνδέσεις ύδρευσης, ιδιαίτερα σε περιοχές εκτός σχεδίου, αλλά και για το γεγονός ότι οι πολίτες δεν θα απευθύνονται πλέον στις δημοτικές υπηρεσίες για την επίλυση προβλημάτων, καθώς όλες οι σχετικές αρμοδιότητες θα μεταφερθούν στην ΕΥΔΑΠ.
Στο τραπέζι προσφυγές, αναστολή πληρωμών και κοινό μέτωπο
Η αντίδραση των δήμων φαίνεται ότι δεν θα περιοριστεί στην προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, την οποία ήδη προετοιμάζουν δήμοι.
Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετοί δήμοι έχουν ήδη αναστείλει την καταβολή σημαντικών οφειλών προς την ΕΥΔΑΠ, επιδιώκοντας να ασκήσουν πίεση πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια διαμόρφωσης κοινού αυτοδιοικητικού μετώπου, με στόχο την άσκηση πολιτικών και θεσμικών πιέσεων προς την κυβέρνηση.
Ωστόσο, οι ίδιοι αυτοδιοικητικοί παράγοντες εκφράζουν προβληματισμό για το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ενιαία στάση όλων των δήμων, ενώ θεωρούν δύσκολο να υπάρξει δυναμική παρέμβαση από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), καθώς το ζήτημα δεν επηρεάζει το σύνολο της χώρας με τον ίδιο τρόπο.
Με το νομοσχέδιο να αναμένεται εντός των επόμενων εβδομάδων, οι εξελίξεις προμηνύονται ιδιαίτερα κρίσιμες για τους δήμους της Ανατολικής Αττικής, οι οποίοι θεωρούν ότι διακυβεύεται όχι μόνο μία βασική αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και η οικονομική τους βιωσιμότητα, η δυνατότητα άσκησης κοινωνικής πολιτικής και η ποιότητα των υπηρεσιών ύδρευσης που παρέχονται στους πολίτες.
