Μπορεί για τους περισσότερους πολίτες το όνομα Veolia να μην λέει πολλά, όμως πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους περιβαλλοντικούς ομίλους στον κόσμο.

Η πρόσφατη ανάληψη από τη γαλλική εταιρεία της λειτουργίας και συντήρησης της Μονάδας Επεξεργασίας Λυμάτων (ΜΕΛ) Κορωπίου – Παιανίας για λογαριασμό της ΕΥΔΑΠ αποτελεί μια εξέλιξη που ξεπερνά τα όρια ενός απλού δημόσιου διαγωνισμού και ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για το μέλλον της διαχείρισης του νερού στην Ελλάδα.

Η Veolia δραστηριοποιείται σε δεκάδες χώρες και διαχειρίζεται εγκαταστάσεις ύδρευσης, αποχέτευσης, επεξεργασίας λυμάτων και αποβλήτων για εκατομμύρια πολίτες.

Τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει σημαντικά τη διεθνή της παρουσία και πλέον διεκδικεί ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο και στην ελληνική αγορά.

Η εγκατάσταση δεν αλλάζει ιδιοκτήτη

Ένα από τα βασικά σημεία που προκαλούν συχνά σύγχυση είναι ότι η Veolia δεν αγοράζει τη μονάδα του Κορωπίου – Παιανίας ούτε αποκτά την κυριότητά της. Η εγκατάσταση παραμένει στην ΕΥΔΑΠ.

Αυτό που αλλάζει είναι ποιος τη λειτουργεί στην καθημερινότητα. Με βάση τη σύμβαση που υπέγραψε μετά τον σχετικό διαγωνισμό, η Veolia αναλαμβάνει τη λειτουργία και τη συντήρηση της μονάδας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ενώ η ΕΥΔΑΠ εξακολουθεί να είναι ο ιδιοκτήτης της υποδομής και ο φορέας που εποπτεύει την τήρηση όλων των όρων της σύμβασης.

Με απλά λόγια, η ΕΥΔΑΠ εξακολουθεί να έχει την ευθύνη της εγκατάστασης, όμως την καθημερινή λειτουργία της αναλαμβάνει ένας ιδιωτικός ανάδοχος.

Τι κάνει στην πράξη η Veolia

Η σύμβαση δεν αφορά μόνο την επίβλεψη της μονάδας. Η εταιρεία αναλαμβάνει την καθημερινή λειτουργία των εγκαταστάσεων, τη συντήρηση του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, την αντιμετώπιση βλαβών, τους εργαστηριακούς ελέγχους της ποιότητας των επεξεργασμένων λυμάτων και συνολικά τη διαχείριση της μονάδας, πάντα σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές και υπό τον έλεγχο της ΕΥΔΑΠ.

Ιδιωτικοποιείται το νερό;

Αυτό είναι το ερώτημα που τίθεται εύλογα, όμως η απάντηση είναι πιο σύνθετη από ένα απλό «ναι» ή «όχι».

Με τα σημερινά δεδομένα, δεν ιδιωτικοποιείται ούτε η ΕΥΔΑΠ ούτε το νερό. Η κυριότητα των εγκαταστάσεων και η ευθύνη παροχής των υπηρεσιών παραμένουν στην ΕΥΔΑΠ.

Εκείνο που αλλάζει είναι ότι η δημόσια επιχείρηση επιλέγει να αναθέτει τη λειτουργία ορισμένων εγκαταστάσεων σε εξειδικευμένες ιδιωτικές εταιρείες.

Πρόκειται για ένα μοντέλο που εφαρμόζεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και βασίζεται στον διαχωρισμό της ιδιοκτησίας από τη λειτουργία.

Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ο ρόλος των ιδιωτικών ομίλων στη διαχείριση των υποδομών του νερού διευρύνεται. Δεν αποκτούν την ιδιοκτησία των δικτύων ή των εγκαταστάσεων, αλλά αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερες επιχειρησιακές λειτουργίες μέσω συμβάσεων.

Τι σημαίνει αυτό για τους πολίτες

Για τον καταναλωτή δεν αλλάζει άμεσα ο φορέας που του παρέχει τις υπηρεσίες. Ο πολίτης εξακολουθεί να εξυπηρετείται από την ΕΥΔΑΠ και οι υποχρεώσεις της απέναντί του παραμένουν οι ίδιες.

Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι ο τρόπος με τον οποίο παρέχονται οι υπηρεσίες «πίσω από τις πύλες» των εγκαταστάσεων.

Αν ο ιδιώτης λειτουργήσει αποτελεσματικά και η εποπτεία της ΕΥΔΑΠ είναι ισχυρή, οι πολίτες μπορεί να δουν καλύτερη αξιοποίηση της τεχνογνωσίας, ταχύτερη αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων και μεγαλύτερη αποδοτικότητα.

Αντίθετα, αν η εποπτεία αποδειχθεί ανεπαρκής ή αν οι πολύ μεγάλες εκπτώσεις στους διαγωνισμούς οδηγήσουν σε περικοπές στη συντήρηση, υπάρχει ο κίνδυνος να επηρεαστεί η ποιότητα των υπηρεσιών.

Γι' αυτό το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι μόνο ποιος λειτουργεί μια εγκατάσταση, αλλά πόσο αυστηρά ελέγχεται η τήρηση των περιβαλλοντικών και τεχνικών προδιαγραφών.

Το μεγάλο στοίχημα

Η Veolia κέρδισε τον διαγωνισμό προσφέροντας έκπτωση 62%, γεγονός που της έδωσε το έργο απέναντι σε ισχυρούς ανταγωνιστές.

Η τόσο μεγάλη έκπτωση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το αν μπορεί να διατηρηθεί υψηλό επίπεδο λειτουργίας και συντήρησης χωρίς συμβιβασμούς στην ποιότητα.

Αυτό ακριβώς θα αποτελέσει το μεγάλο τεστ τόσο για τη Veolia όσο και για την ΕΥΔΑΠ, η οποία εξακολουθεί να φέρει την ευθύνη εποπτείας μιας από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές υποδομές της Ανατολικής Αττικής.