Μπορεί μια ολόκληρη νέα πόλη να σχεδιάζεται εδώ και χρόνια στην «καρδιά» του Μαραθώνα χωρίς να το γνωρίζουν οι περισσότεροι κάτοικοι; Το ερώτημα αυτό επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο μετά την κυκλοφορία στο διαδίκτυο χαρτών και σχεδίων που παρουσιάζουν μια εντυπωσιακή πρόταση ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή του Σχινιά και του Κάτω Σουλίου.

Οι εικόνες απεικονίζουν έναν εντελώς διαφορετικό Μαραθώνα. Ξενοδοχεία, κατοικίες, συνεδριακά και εκθεσιακά κέντρα, επιχειρηματικά πάρκα, μαρίνες, χώρους καινοτομίας, ακόμη και μεγάλες τουριστικές εγκαταστάσεις συνθέτουν ένα σχέδιο που, εάν ποτέ υλοποιούνταν, θα άλλαζε ριζικά την εικόνα της περιοχής.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι το σχέδιο αυτό δεν αποτελεί προϊόν φαντασίας ή μια ανυπόστατη ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Υπάρχει και παρουσιάζεται από την ίδια την ιταλική εταιρεία 3TI Progetti Asia στην επίσημη ιστοσελίδα της, γεγονός που αποδεικνύει ότι τουλάχιστον σε επίπεδο μελέτης και master plan ο σχεδιασμός είναι πραγματικός.

Τι είναι το «Marathona Eco Town»

Στην επίσημη παρουσίαση της εταιρείας, το έργο περιγράφεται ως μια νέα οικολογική πόλη σε έκταση περίπου 1.700 εκταρίων, δηλαδή περίπου 17.000 στρεμμάτων, σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων από το Διεθνές Αεροδρόμιο της Αθήνας.

Στόχος, σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, είναι η δημιουργία ενός νέου διεθνούς επιχειρηματικού και τουριστικού κόμβου που θα λειτουργεί ως «πύλη» μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Η φιλοσοφία του σχεδιασμού βασίζεται στη δημιουργία μιας νέας πόλης όπου θα συνυπάρχουν η κατοικία, ο τουρισμός, η επιχειρηματικότητα, η έρευνα, η καινοτομία και οι υπηρεσίες υψηλού επιπέδου.

Η 3TI Progetti αναφέρει ακόμη ότι ο σχεδιασμός ενσωματώνει τις νέες αναπτύξεις στις υφιστάμενες υποδομές και στους υπάρχοντες οικισμούς, με στόχο –όπως υποστηρίζει– να διατηρηθεί και να αναδειχθεί ο φυσικός και ιστορικός χαρακτήρας του Μαραθώνα.

Τι προβλέπει η πρόταση

Τα σχέδια που έχουν δημοσιευθεί από την εταιρεία παρουσιάζουν μια ανάπτυξη ιδιαίτερα μεγάλης κλίμακας.

Στην προτεινόμενη πόλη περιλαμβάνονται μεγάλες οικιστικές ενότητες, ξενοδοχειακά συγκροτήματα, εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο, εμπορικές εγκαταστάσεις, κτίρια γραφείων, χώροι έρευνας και ανάπτυξης, κέντρα καινοτομίας, εκπαιδευτικές υποδομές, οικολογικές φάρμες και θερμοκήπια.

Παράλληλα, στους χάρτες αποτυπώνονται εκτεταμένοι χώροι πρασίνου, δίκτυα πεζοδρόμων, υδάτινα στοιχεία, τουριστικές εγκαταστάσεις και σημαντικές κυκλοφοριακές παρεμβάσεις που θα συνέδεαν τη νέα ανάπτυξη με το παραλιακό μέτωπο.

Η συνολική εικόνα παραπέμπει περισσότερο σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό μιας νέας πόλης παρά σε μια μεμονωμένη επένδυση.

Ποιος είναι ο ρόλος του ΤΑΙΠΕΔ

Ένα από τα στοιχεία που προκαλούν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι ότι στην επίσημη παρουσίαση του έργου η 3TI Progetti αναφέρει ως πελάτη (Client) το τότε ΤΑΙΠΕΔ (HRADF), ενώ το έργο εμφανίζεται με κατάσταση «ongoing» και αφετηρία το 2016.

Η αναφορά αυτή επιβεβαιώνει ότι υπήρξε τουλάχιστον συνεργασία για την εκπόνηση ενός master plan.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το έργο εγκρίθηκε ή ότι βρίσκεται σήμερα σε τροχιά υλοποίησης. Ένα master plan αποτελεί μελέτη στρατηγικού σχεδιασμού και όχι διοικητική πράξη που επιτρέπει την έναρξη κατασκευών.

Τι δεν προκύπτει μέχρι σήμερα

Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη παράμετρος της υπόθεσης. Παρά την ύπαρξη του σχεδιασμού, μέχρι σήμερα δεν έχουν εντοπιστεί δημόσια διαθέσιμα στοιχεία που να δείχνουν ότι το συγκεκριμένο έργο έχει λάβει τις αναγκαίες εγκρίσεις της ελληνικής Πολιτείας.

Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί Προεδρικά Διατάγματα, ΦΕΚ, εγκεκριμένες περιβαλλοντικές μελέτες ή άλλες διοικητικές πράξεις που να σηματοδοτούν την υλοποίηση μιας τόσο μεγάλης επένδυσης.

Με απλά λόγια, η ύπαρξη ενός σχεδίου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτό πρόκειται να κατασκευαστεί.

Τι δείχνουν πραγματικά οι χάρτες

Οι χάρτες που δημοσιεύει η ίδια η εταιρεία αποτυπώνουν τη συνολική περιοχή ανάπτυξης και τις βασικές χρήσεις γης που προτείνονται.

Αυτό που δεν κάνουν είναι να κατονομάζουν αναλυτικά κάθε επιμέρους περιοχή ή οικισμό. Για παράδειγμα, στους δημοσιευμένους χάρτες δεν εμφανίζονται ως ονομασίες το Κάτω Σούλι, το Κτήμα Μπενάκη ή ο οικισμός Δικαστών και Εισαγγελέων.

Είναι σαφές ότι η προτεινόμενη ανάπτυξη αφορά την ευρύτερη περιοχή του Μαραθώνα και του Σχινιά, όμως η ακριβής ταύτιση των επιμέρους σημείων απαιτεί πρόσθετη τεχνική τεκμηρίωση και δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην οπτική ερμηνεία των χαρτών.

Τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά

Η επανεμφάνιση του συγκεκριμένου σχεδίου γεννά εύλογα ερωτήματα.

Βρίσκεται ακόμη σε ισχύ το master plan ή πρόκειται για έναν σχεδιασμό που εγκαταλείφθηκε; Ποια είναι σήμερα η θέση του ΤΑΙΠΕΔ; Υπάρχει ενδιαφέρον από επενδυτικά κεφάλαια για την επανενεργοποίησή του;

Έχουν ενημερωθεί ο Δήμος Μαραθώνα και οι αρμόδιες υπηρεσίες για την τύχη του σχεδίου; Και κυρίως, υπάρχει οποιαδήποτε θεσμική διαδικασία που να οδηγεί στην υλοποίησή του;

Η αξία της επίσημης ενημέρωσης

Είτε το «Marathona Eco Town» αποτελεί έναν ενεργό σχεδιασμό είτε μια μελέτη που έμεινε στα συρτάρια, η δημοσιοποίησή του επαναφέρει στο προσκήνιο μια συζήτηση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το μέλλον της περιοχής.

Η τοπική κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει τι ακριβώς ισχύει σήμερα, ποια είναι η πραγματική κατάσταση του συγκεκριμένου σχεδίου και αν υπάρχει ή όχι προοπτική να προχωρήσει κάποιας μορφής επενδυτική πρωτοβουλία.

Οι απαντήσεις μπορούν να δοθούν μόνο από τους αρμόδιους φορείς και θα συμβάλουν ώστε η δημόσια συζήτηση να βασίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και όχι σε φήμες ή αποσπασματικές πληροφορίες.