Σε μια προσπάθεια να απαντήσει για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, στο κυριακάτικο μήνυμά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να μιλήσει για «αστοχίες» της κυβέρνησης.

Ωστόσο, η παραδοχή αυτή συνοδεύτηκε αμέσως από μια γενικότερη αναφορά σε «διαχρονικές και διακομματικές παθογένειες».

Με απλά λόγια, το μήνυμα είναι ότι έγιναν λάθη – αλλά όχι μόνο από τη σημερινή κυβέρνηση. Το πρόβλημα παρουσιάζεται ως κάτι που υπήρχε πάντα, άρα δεν βαραίνει αποκλειστικά το παρόν. Έτσι, η ευθύνη διαχέεται και χάνει την αιχμή της.

Την ίδια στιγμή, τα όσα επέλεξε να πει στο κυριακάτικο μήνυμά του δεν είναι ουδέτερα. Αντίθετα, λειτουργούν ως μια πρώτη «προετοιμασία εδάφους» για την πιο αναλυτική τοποθέτηση που έχει ήδη προαναγγείλει για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Το πλαίσιο έχει ήδη τεθεί: περιορισμένη αυτοκριτική, διάχυση ευθυνών και έμφαση στις λύσεις.

Κλείσιμο φακέλου… πριν ανοίξει

Ο πρωθυπουργός εμφανίζεται βέβαιος ότι το θέμα έχει ήδη ξεπεραστεί. Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ παρουσιάζεται ως λύση που διορθώνει τα προβλήματα.

Την ίδια στιγμή, δίνεται έμφαση σε νέα συστήματα: ψηφιακές διαδικασίες, δορυφορικούς ελέγχους, λιγότερη ανθρώπινη παρέμβαση. Το αφήγημα είναι απλό και εύπεπτο: «βάζουμε τεχνολογία, άρα διορθώνουμε το σύστημα».

Όμως αυτό δεν απαντά στο βασικό ερώτημα που απασχολεί πολλούς: πώς λειτουργούσε μέχρι τώρα ο μηχανισμός και γιατί δεν διορθώθηκε νωρίτερα; Γιατί, αν το πρόβλημα ήταν γνωστό, τότε κάποιος είχε και την ευθύνη να το αντιμετωπίσει εγκαίρως.

Το «Βαθύ Κράτος» στο προσκήνιο

Σε αυτό το σημείο, η συζήτηση παίρνει άλλη κατεύθυνση. Ο πρωθυπουργός μιλά για «Βαθύ Κράτος», μεταφέροντας την ευθύνη σε έναν γενικό και αόριστο μηχανισμό.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν αποδίδεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή αποφάσεις, αλλά σε ένα ευρύτερο σύστημα που λειτουργεί στο παρασκήνιο. Είναι μια εξήγηση που ακούγεται γνώριμη, αλλά δύσκολα ελέγχεται και ακόμα πιο δύσκολα αποδίδει ευθύνες.

Σενάρια για την επόμενη μέρα

Παράλληλα, η συγκεκριμένη ρητορική ανοίγει –έστω διακριτικά– και μια πολιτική συζήτηση για την επόμενη μέρα. Χωρίς να γίνεται καμία ευθεία αναφορά σε εκλογές, η επίκληση σε «νέα αφετηρία» και η αντιπαράθεση με ένα αόριστο «σύστημα» δημιουργούν ένα σκηνικό που θα μπορούσε, αν χρειαστεί, να υποστηρίξει και ένα πιο έντονα προεκλογικό αφήγημα. Όχι ως άμεση πρόθεση, αλλά ως διαθέσιμη επιλογή.

Το πιο ουσιαστικό, τελικά, είναι αυτό που λείπει από την τοποθέτηση. Δεν υπάρχει καμία σαφής αναφορά σε συγκεκριμένες ευθύνες ή σε πρόσωπα που θα λογοδοτήσουν. Αντίθετα, κυριαρχεί η εικόνα ότι το πρόβλημα ανήκει στο παρελθόν και έχει ήδη λυθεί.

Και ίσως αυτό να είναι και το βασικό μήνυμα που «προαναγγέλλεται»: ότι και στην αναλυτική τοποθέτηση που θα ακολουθήσει, το βάρος θα πέσει περισσότερο στην εικόνα της εξυγίανσης και λιγότερο στην ουσία της λογοδοσίας.

Έτσι, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ μετατρέπεται από ένα σοβαρό ζήτημα διαχείρισης δημόσιου χρήματος σε μια ιστορία «διόρθωσης του συστήματος». Μόνο που, χωρίς ξεκάθαρες απαντήσεις για το τι πήγε στραβά και ποιος ευθύνεται, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό – όσο κι αν επιχειρείται να κλείσει επικοινωνιακά.

Ολόκληρη η αναφορά Μητσοτάκη

Διαβάστε παρακάτω ολόκληρη την αναφορά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο κυριακάτικο μήνυμά του (5/4/26) για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ:

«Ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, το πιο εύκολο θα ήταν να μιλάμε μόνο για κατακτήσεις. Όμως, η αληθινή ευθύνη κρίνεται στις στιγμές που αναμετριόμαστε με τις διαχρονικές και διακομματικές παθογένειες του τόπου, όπως και με τις δικές μας αστοχίες. Δύο στοιχεία που συναντήθηκαν, δυστυχώς, στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Μιλώ, μάλιστα, σε χρόνο αόριστο, καθώς όσα απασχολούν την επικαιρότητα, τώρα, έχουν, ήδη ξεπεραστεί μετά την απορρόφηση του άρρωστου αυτού οργανισμού από την ΑΑΔΕ.

Σήμερα, για παράδειγμα, οι αποζημιώσεις καθορίζονται ψηφιακά χωρίς να μεσολαβεί ανθρώπινη παρέμβαση. Ενώ οι σχετικές μετρήσεις δεν γίνονται, πια, από παράγοντες επιρρεπείς σε πιέσεις. Αλλά από δορυφόρους οι οποίοι ελέγχουν τις καλλιέργειες και από σύγχρονα μέσα που καταμετρούν το ζωικό κεφάλαιο.

Τα διδάγματα, ωστόσο, από αυτήν την αρνητική εμπειρία παραμένουν. Όχι μόνο για την πιο αποτελεσματική και πιο δίκαιη στήριξη των αγροτών μας. Αλλά και ως νέα αφετηρία για μία δυναμικότερη αντιπαράθεση της Πολιτείας με το “Βαθύ Κράτος”. Γι’ αυτά, όμως, θα τοποθετηθώ πολύ αναλυτικότερα αύριο».