Η εικόνα του βυθισμένου χωριού Κάλλιο να χάνεται ξανά κάτω από τα νερά του Μόρνου αξιοποιείται από την ΕΥΔΑΠ ως απόδειξη ότι οι φετινές βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις έδωσαν πολύτιμη ανάσα στα αποθέματα νερού της Αττικής.
Τα αυξημένα αποθέματα στους ταμιευτήρες επιτρέπουν προσωρινά μια πιο αισιόδοξη ανάγνωση της κατάστασης, χωρίς όμως να εξαφανίζουν τις σοβαρές ανησυχίες για τη λειψυδρία που απειλεί την Αττική και ιδιαίτερα την Ανατολική Αττική.
Γιατί πίσω από την εικόνα της πρόσκαιρης ανακούφισης παραμένουν τα μεγάλα ερωτήματα για την ετοιμότητα των υποδομών, τις καθυστερήσεις σε κρίσιμα έργα και την πραγματική ανθεκτικότητα του υδροδοτικού συστήματος απέναντι στην κλιματική κρίση.
Η Ανατολική Αττική στην πρώτη γραμμή
Η Ανατολική Αττική συγκαταλέγεται στις περιοχές που τα τελευταία χρόνια βρίσκονται ολοένα και περισσότερο αντιμέτωπες με τις συνέπειες της ανομβρίας, της υπερδόμησης και της πληθυσμιακής πίεσης.
Οι ανάγκες αυξάνονται κάθε καλοκαίρι, ενώ πολλές περιοχές εξακολουθούν να εξαρτώνται από δίκτυα που σχεδιάστηκαν για εντελώς διαφορετικά δεδομένα.
Παρότι η ΕΥΔΑΠ παρουσιάζει σήμερα ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025–2034, αρκετοί επισημαίνουν ότι η ανάγκη εκσυγχρονισμού των υποδομών δεν προέκυψε τώρα.
Η κλιματική αλλαγή και οι κίνδυνοι λειψυδρίας ήταν γνωστοί εδώ και χρόνια, ωστόσο κρίσιμες παρεμβάσεις προχωρούν με αργούς ρυθμούς, ενώ ορισμένα έργα στην Ανατολική Αττική παραμένουν ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού ή της σταδιακής υλοποίησης.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής της εταιρείας βρίσκεται πλέον η επαναχρησιμοποίηση νερού και η λεγόμενη κυκλική οικονομία.
Τα νέα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων στην Ανατολική Αττική παρουσιάζονται ως το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πιλοτική μονάδα στο Μαρκόπουλο για την παραγωγή ανακτημένου νερού που θα χρησιμοποιείται στην άρδευση αστικού πρασίνου.
Πρόκειται αναμφίβολα για μια σύγχρονη προσέγγιση, η οποία όμως έρχεται σε μια περίοδο όπου η πίεση στα υδατικά αποθέματα έχει ήδη γίνει αισθητή και οι ανάγκες σε αρκετές περιοχές της Αττικής αυξάνονται ταχύτερα από την ανάπτυξη των υποδομών.
Δίκτυα με διαρροές και απώλειες
Η ίδια η συζήτηση για «έξυπνα» δίκτυα και τηλεμετρικά συστήματα αποτυπώνει και το μέγεθος του προβλήματος που υπάρχει σήμερα.
Σύμφωνα με ειδικούς, στην Ελλάδα εξακολουθούν να λειτουργούν δίκτυα ύδρευσης με απώλειες που φτάνουν ακόμη και το 60%-70%, γεγονός που αναδεικνύει πόσο μεγάλο μέρος του νερού χάνεται πριν καν φτάσει στον καταναλωτή.
Η ΕΥΔΑΠ ανακοινώνει επενδύσεις σε νέους αγωγούς, «έξυπνα» υδρόμετρα και συστήματα εντοπισμού διαρροών, ωστόσο η πραγματικότητα είναι ότι επί χρόνια οι φθορές και οι απώλειες νερού αντιμετωπίζονταν αποσπασματικά, ενώ οι παρεμβάσεις συχνά ακολουθούσαν —και όχι προλάβαιναν— τις ανάγκες.
Ο επίκουρος καθηγητής του ΑΠΘ Παντελής Σιδηρόπουλος ξεκαθαρίζει ότι οι φετινές βροχές δεν λύνουν το πρόβλημα της λειψυδρίας. Όπως τονίζει, αν η ζήτηση ξεπεράσει την προσφορά, το πρόβλημα θα επανέλθει άμεσα, ειδικά σε περιοχές με αυξημένο τουρισμό και πιεσμένα δίκτυα.
«Το νερό δεν αρκεί να υπάρχει — πρέπει και να μη χάνεται»
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε νέα έργα αποθήκευσης ή σε περισσότερα φράγματα. Απαραίτητη είναι η ουσιαστική μείωση των απωλειών, η αντικατάσταση παλαιών αγωγών, η συντήρηση των δικτύων και η αλλαγή νοοτροπίας στη χρήση του νερού.
«Η οικονομία του νερού είναι στάση ζωής», σημειώνει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και οι πιο μεγάλες επενδύσεις δεν θα αποδώσουν αν συνεχιστεί η σπατάλη και η κακοδιαχείριση.
Την ίδια ώρα, η ΕΥΔΑΠ εμφανίζει το 2026 ως χρονιά-ορόσημο για τη νέα αναπτυξιακή της πορεία, με την εφαρμογή του νέου ρυθμιστικού πλαισίου που —όπως υποστηρίζει η διοίκηση— θα διασφαλίζει σταθερότητα και δυνατότητα ανάκτησης του κόστους των επενδύσεων.
Ωστόσο, για πολλούς κατοίκους της Ανατολικής Αττικής, το βασικό ζητούμενο παραμένει πιο απλό και πιο άμεσο: αν οι υποδομές θα προλάβουν τις ανάγκες πριν οι περίοδοι λειψυδρίας γίνουν η νέα κανονικότητα για την περιοχή.
