Οι πρόσφατες βροχοπτώσεις μπορεί να προσέφεραν μια πρόσκαιρη ανάσα στα υδατικά αποθέματα της Αττικής, ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που απέχει αισθητά από τον εφησυχασμό.
Τα νούμερα είναι αμείλικτα. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα που δημοσιεύει η ΕΥΔΑΠ με συνέπεια και αξιοσημείωτη επιμέλεια από το 1985 έως σήμερα, τα συνολικά αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες που τροφοδοτούν την Αττική ανέρχονται σήμερα σε περίπου 560 εκατ. κυβικά μέτρα.
Έναν χρόνο πριν έφταναν τα 667 εκατ., ενώ δύο χρόνια νωρίτερα ξεπερνούσαν τα 900 εκατ. κυβικά μέτρα, καταγράφοντας μια σταθερά πτωτική πορεία.
Οι τέσσερις ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική
Το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής βασίζεται σε τέσσερις κύριους ταμιευτήρες:
Τον ταμιευτήρα του Μόρνου, που αποτελεί τη βασική πηγή υδροδότησης του λεκανοπεδίου και μεταφέρει νερό στην Αττική μέσω υδραγωγείου μήκους περίπου 192 χιλιομέτρων.
Τον ταμιευτήρα του Εύηνου, ο οποίος λειτουργεί ενισχυτικά, τροφοδοτώντας το σύστημα του Μόρνου μέσω σήραγγας εκτροπής.
Τη λίμνη Υλίκη, τη μοναδική φυσική λίμνη του συστήματος, που χρησιμοποιείται συμπληρωματικά, κυρίως σε περιόδους αυξημένων αναγκών.
Και τον ταμιευτήρα του Μαραθώνα, ιστορικό έργο υποδομής, ο οποίος σήμερα έχει κυρίως εφεδρικό ρόλο.
Ανατολική Αττική: το πιο ευάλωτο άκρο του δικτύου
Οι τέσσερις αυτοί ταμιευτήρες καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες μιας μητροπολιτικής περιοχής όπου συγκεντρώνεται σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας.
Η πίεση αυτή δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Αντίθετα, γίνεται εντονότερη στις περιφερειακές ζώνες του λεκανοπεδίου και ιδιαίτερα στην Ανατολική Αττική, η οποία υδρεύεται επίσης από το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ και τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζει αυξανόμενα φαινόμενα υδατικής ασφυξίας.
Στους δήμους της Ανατολικής Αττικής, όπου η οικιστική ανάπτυξη υπήρξε ταχεία και συχνά άναρχη, οι ανάγκες σε νερό αυξάνονται διαρκώς, ενώ τα τοπικά υδατικά αποθέματα παραμένουν περιορισμένα ή εξαντλημένα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα υδροδοτικό σύστημα που λειτουργεί οριακά, με τη λειψυδρία να μετατρέπεται από εποχικό πρόβλημα σε μόνιμη απειλή, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες, όταν η κατανάλωση εκτοξεύεται.
Κλιματική κρίση, αυξημένη κατανάλωση και ένα σύστημα στα όρια
Την ίδια στιγμή, καταγράφεται σαφής πτωτική τάση στις εισροές των ταμιευτήρων Μόρνου, Εύηνου, Υλίκης και Μαραθώνα, ως αποτέλεσμα των μειωμένων βροχοπτώσεων και των παρατεταμένων περιόδων ανομβρίας.
Με δεδομένο ότι η ημερήσια κατανάλωση νερού στην Αττική παραμένει σταθερά υψηλή —περίπου 1 εκατ. κυβικά μέτρα— οι πιέσεις προς την Πολιτεία και την ΕΥΔΑΠ εντείνονται, καθώς καλούνται να διασφαλίσουν όχι μόνο την ποσοτική επάρκεια, αλλά και την ποιοτική ασφάλεια του νερού που φτάνει στις βρύσες εκατομμυρίων πολιτών, σε μια Αττική που, ιδίως στην ανατολική της ζώνη, εισέρχεται πλέον σε μια νέα, πιο απαιτητική υδρολογική κανονικότητα.
