Η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σαρωνικού της Τρίτης άφησε πίσω της έναν έντονο προβληματισμό για τα όρια του θεσμικού πολιτισμού στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Αντί η συζήτηση να κινηθεί γύρω από την ουσία, τα έργα και τις ανάγκες των δημοτών, εκτροχιάστηκε όταν η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε σε προσωπικό επίπεδο, με υπαινιγμούς που άγγιξαν ζητήματα υγείας και στρατιωτικών υποχρεώσεων του δημάρχου Δημήτρη Παπαχρήστου.
Πρωταγωνιστικό ρόλο στην ένταση είχε, σύμφωνα με όσα καταγράφηκαν, η δημοτική σύμβουλος Ναταλί Κάκκαβα, με αποτέλεσμα η συνεδρίαση να μετατραπεί –όπως σχολίασαν παρόντες– σε «ναρκοπέδιο υπονοούμενων».
Το περιστατικό προκάλεσε άμεση και μαζική αντίδραση από πολίτες, οι οποίοι, ακόμη και αν διαφωνούν πολιτικά με τη δημοτική αρχή, εξέφρασαν καθαρά ότι «η υγεία δεν είναι όπλο» και ότι το Δημοτικό Συμβούλιο δεν μπορεί να λειτουργεί ως χώρος διαπόμπευσης.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο δήμαρχος αντέδρασε δημόσια, κάνοντας λόγο για «ανήθικη και βαθιά προσβλητική επίθεση» και θέτοντας το όριο με τη φράση «όλα έχουν ένα όριο».
Μια ανακοίνωση που ήρθε αφού είχε ήδη διαμορφωθεί το κλίμα
Η κοινή δήλωση των κ.κ. Π. Δούρου, Δ. Ράπτη και Γ. Κυριακόπουλου εκδόθηκε 24 ολόκληρες ώρες μετά το περιστατικό και αφού είχε ήδη προηγηθεί θύελλα αντιδράσεων υπέρ του δημάρχου και έντονη καταδίκη της πρακτικής που ακολουθήθηκε μέσα στη συνεδρίαση.
Το στοιχείο αυτό δεν είναι δευτερεύον: όταν μια πολιτική τοποθέτηση έρχεται εκ των υστέρων, αφού έχει ήδη διαμορφωθεί το κοινωνικό αίσθημα, δύσκολα εκλαμβάνεται ως αυθόρμητη θεσμική στάση. Συχνότερα εκλαμβάνεται ως προσπάθεια διαχείρισης της ζημιάς.
Ακόμη πιο κρίσιμο, όμως, είναι το περιεχόμενο της δήλωσης. Διότι, ενώ πολλοί περίμεναν μια καθαρή τοποθέτηση για το αν ήταν θεμιτό ή όχι να τεθούν υπαινιγμοί για ζητήματα υγείας στο Δημοτικό Συμβούλιο, η ανακοίνωση αποφεύγει επιμελώς να δώσει μια τέτοια απάντηση.
Καμία καθαρή αποδοκιμασία για την Ν. Κάκκαβα
Πουθενά στο κείμενο της κοινής δήλωσης δεν υπάρχει ρητή αποστασιοποίηση από τη στάση της κ. Κάκκαβα. Δεν υπάρχει ούτε μία φράση που να λέει ότι «ήταν λάθος», ότι «ξεπεράστηκαν όρια» ή ότι «δεν έπρεπε να τεθεί τέτοιο θέμα μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο».
Αντιθέτως, η διατύπωση ότι «η κ. Κάκκαβα είπε δυνατά αυτό που σημερινοί δικοί του άνθρωποι έσπερναν τότε ψιθυριστά» λειτουργεί περισσότερο ως δικαιολόγηση παρά ως αποδοκιμασία.
Με αυτόν τον τρόπο, το βάρος μεταφέρεται από την πράξη στην ερμηνεία της. Η ουσία –δηλαδή αν επιτρέπεται να εργαλειοποιούνται προσωπικά δεδομένα σε μια θεσμική διαδικασία– χάνεται. Και στη θέση της εμφανίζεται ένα αφήγημα που σχετικοποιεί τη συμπεριφορά και τελικά τη στρογγυλεύει.
Αν πραγματικά υπήρχε πρόθεση θεσμικής αποκατάστασης, η δήλωση θα περιείχε μια καθαρή φράση αρχής: ότι τέτοιες πρακτικές δεν έχουν θέση στο Δημοτικό Συμβούλιο. Αυτή η φράση απουσιάζει πλήρως.
Από τη θεσμική ουσία στο πολιτικό κατηγορητήριο
Αντί να σταθεί στο κρίσιμο ερώτημα που έθεσε η κοινωνία –αν δηλαδή υπάρχουν όρια που δεν πρέπει να παραβιάζονται στον δημόσιο λόγο– η κοινή δήλωση αφιερώνει μεγάλο μέρος της σε ένα γενικευμένο κατηγορητήριο κατά του δημάρχου, με βαριές εκφράσεις και χαρακτηρισμούς.
Η συζήτηση μετατοπίζεται ξανά: όχι από την τοξικότητα στη θεσμική σοβαρότητα, αλλά από το αρχικό περιστατικό σε μια συνολική πολιτική σύγκρουση.
Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο: μια ανακοίνωση που υποτίθεται ότι υπερασπίζεται την ηθική στην πολιτική, καταλήγει να αναπαράγει το ίδιο συγκρουσιακό και πολωτικό κλίμα που υποτίθεται ότι καταγγέλλει.
Τι τελικά μένει
Το συμπέρασμα που διαμορφώνεται σε πολλούς πολίτες είναι σαφές: η κοινή δήλωση δεν εκδόθηκε πρωτίστως για να προστατευτεί ο θεσμικός χαρακτήρας του Δημοτικού Συμβουλίου, αλλά για να ελεγχθούν οι εντυπώσεις μετά τη δημόσια κατακραυγή.
Και κυρίως, δεν αποκαθιστά τη βασική θεσμική γραμμή που ζητούν οι δημότες: ότι η προσωπική ζωή, η υγεία και τα ευαίσθητα δεδομένα δεν μπορούν να γίνονται εργαλείο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Όταν μια κοινωνία λέει καθαρά «ζητάμε σοβαρότητα, όχι παραστάσεις», και η πολιτική απάντηση που δίνεται είναι καθυστερημένη, ασαφής και χωρίς ξεκάθαρη αποδοκιμασία της πράξης που προκάλεσε το πρόβλημα, τότε το έλλειμμα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι θεσμικό.
Και αυτό, για έναν Δήμο που έχει ανάγκη ουσίας και όχι διαρκούς έντασης, είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης.
Διαβάστε σχετικά: Δημοτικό Συμβούλιο Σαρωνικού: Η συνεδρίαση που μετατόπισε τη συζήτηση από την ουσία στο περιθώριο
Ολόκληρη η κοινή δήλωση Δούρου – Ράπτη – Κυριακόπουλου
«To ζήτημα της απαλλαγής (Ι 5) του κ. Παπαχρήστου από τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις ήταν σε γνώση των επικεφαλής των παρατάξεων της αντιπολίτευσης πριν από τις τελευταίες εκλογές.
Απολύτως συνειδητά, τότε, όλοι (Γιώργος Σωφρόνης, Δήμητρα Ράπτη, Γιάννης Κυριακόπουλος) επιλέξαμε να μην τεθεί στην προεκλογική ατζέντα για λόγους προστασίας των προσωπικών δεδομένων και για λόγους ηθικής.
Αυτή είναι η δική μας πολιτική στάση. Μια στάση που δεν γίνεται λάστιχο προκειμένου να εξυπηρετήσει εκλογικούς στόχους, που δεν επιλέγει να
εργαλειοποιήσει μείζονα προβλήματα υγείας, που δεν επιλέγει να μετατοπίσει την ατζέντα από τα προβλήματα του Δήμου στους λόγους για τους οποίους κάποιος κρίνεται ακατάλληλος να υπηρετήσει την πατρίδα του.
Μια στάση, η οποία είναι πάγια, απόλυτη και αποδεδειγμένη. Ως εκ τούτου κάθε αναφορά του Δημάρχου στον πυρήνα της ηθικής μας, όταν στριμώχνεται σε σοβαρά ζητήματα θεσμικού ελέγχου ή άσκησης της διοίκησής του, είναι μια αναφορά υποκριτική, απαράδεκτη και ανέντιμη.
Εμείς έχουμε αποδείξει ότι και ξέρουμε και μπορούμε και επιλέγουμε εκείνη την πλευρά της πολιτικής που δεν διαπομπεύει, που δεν ψεύδεται, που δεν είναι πρόθυμη να τα κάνει “όλα για την καρέκλα”.
Ας ερευνήσει από τη μεριά του ο κ. Παπαχρήστου, ποιός είναι αυτός που έκανε τότε φέιγ βολάν την απαλλαγή του, που τον διέσυρε, που τον υπονόμευσε. Ας το ερευνήσει γιατί θα βρεθεί αντιμέτωπος με πολύ κοντινό του, σήμερα, πρόσωπο. Ας το ερευνήσει για να αντιληφθεί ότι στους κόλπους της δικής τους
διοίκησης βρίσκονται άνθρωποι που τα κάνουν “όλα για την καρέκλα” και διασπείρουν την τοξικότητα στην πολιτική ζωή του Δήμου μας.
Όσο για την κ. Κάκκαβα, με απλά λόγια, “είπε” δυνατά, αυτό που σημερινοί δικοί του άνθρωποι, έσπερναν τότε ψιθυριστά, μεθοδικά και διαδικτυακά σε ολόκληρο τον Δήμο. Και με τις δύο πρακτικές διαφωνούμε.
Όπως κάθετα διαφωνούμε και με την πρακτική του κ. Παπαχρήστου, που πρόσβαλε βάναυσα την επαγγελματική ιδιότητα της κ. Κάκκαβα, που ως οδοστρωτήρας κάθε ηθικής συκοφάντησε και δυσφήμισε την επαγγελματική της επάρκεια, που άδειασε με τον πιο αήθη τρόπο τον άνθρωπο που τον πήρε από το χέρι και τον έβγαζε προεκλογικά στα κανάλια, που του έμαθε τι σημαίνει κάμερα, μικρόφωνο, τηλεόραση και επικοινωνία.
Αλλά τα περιμένουμε όλα από τον κ. Παπαχρήστου που εδώ και δύο χρόνια ως άλλος εισαγγελέας μοιράζει κατηγορίες και δολοφονεί χαρακτήρες, που ψεύδεται για να παραπλανήσει τους δημότες, που αλαζονικά και χωρίς όριο σπιλώνει το αυτοδιοικητικό έργο των αντιπάλων του, που εξαπολύει ανήθικες επιθέσεις σε όποιον διαφωνεί, που μοιράζει το δημόσιο χρήμα σε κολλητούς και κουμπάρους, που συμμαχεί προκλητικά με τους “ελέφαντες” και τους απαλλάσσει από τον διαχειριστικό έλεγχο, που έχει το θράσος να μιλά για τοξικότητα τη στιγμή που η τοξικότητα αποτελεί στρατηγική του επιλογή.
Είναι κρίμα για τον Δήμο μας να αναπνέει τα τοξικά αέρια που ο κ. Παπαχρήστου και οι πέριξ της καρέκλας του εξαπολύουν εδώ και καιρό. Είναι η ώρα της αλλαγής!».
