Κατά καιρούς επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση το σενάριο της υπογειοποίησης της Λεωφόρου Μαραθώνος στο ύψος του Πικερμίου και της ευρύτερης περιοχής προς Ραφήνα, ως μια λύση που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το διαχρονικό κυκλοφοριακό πρόβλημα της Ανατολικής Αττικής.
Πρόκειται για μια ιδέα που ακούγεται ολοένα και συχνότερα, ιδιαίτερα καθώς προωθούνται οι σχεδιασμοί για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού προς Ραφήνα και Λαύριο, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να υπάρχει κάποια επίσημη κυβερνητική εξαγγελία ή εγκεκριμένη μελέτη που να προβλέπει ένα τέτοιο έργο.
Παρά το γεγονός ότι πολλοί κάτοικοι και τοπικοί φορείς βλέπουν θετικά μια ενδεχόμενη υπογειοποίηση, θεωρώντας ότι θα αποσυμφορούσε την περιοχή και θα επανένωνε πολεοδομικά περιοχές που σήμερα «κόβονται στα δύο» από τον οδικό άξονα, η πραγματικότητα είναι ότι ένα τέτοιο εγχείρημα θα συγκαταλεγόταν στα ακριβότερα έργα υποδομών που έχουν συζητηθεί ποτέ για την Ανατολική Αττική.
Ένα κόστος που θα μπορούσε να ξεπεράσει το ένα δισ. ευρώ
Τεχνικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η υπογειοποίηση ενός μεγάλου τμήματος της Μαραθώνος δεν θα είχε καμία σχέση με μια απλή οδική αναβάθμιση ή διαπλάτυνση.
Θα απαιτούσε υπόγειες σήραγγες, νέους ανισόπεδους κόμβους, εκτεταμένες απαλλοτριώσεις, μετακινήσεις δικτύων κοινής ωφέλειας, αντιπλημμυρικά έργα και σύνθετες γεωτεχνικές παρεμβάσεις.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το πακέτο των επεκτάσεων της Αττικής Οδού προς Ραφήνα και Λαύριο, μαζί με άλλες μεγάλες παρεμβάσεις, εκτιμάται ότι κινείται κοντά στα 1,5 δισ. ευρώ.
Υπό αυτά τα δεδομένα, αρκετοί συγκοινωνιολόγοι θεωρούν ότι μια πλήρης υπογειοποίηση της Μαραθώνος στο τμήμα από Παλλήνη έως Πικέρμι ή ακόμη και προς Ραφήνα θα μπορούσε να προσεγγίσει ή και να ξεπεράσει το κόστος ολόκληρων μεγάλων αυτοκινητοδρόμων, ιδιαίτερα αν συνδυαζόταν με νέες συνδέσεις προς το λιμάνι της Ραφήνας.
Το μεγάλο ερώτημα της χρηματοδότησης
Ακόμη κι αν υπήρχε πολιτική απόφαση για ένα τέτοιο έργο, το κρίσιμο ζήτημα θα ήταν η χρηματοδότησή του.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Αττική διεκδικεί παράλληλα δισεκατομμύρια ευρώ για αποχετευτικά δίκτυα, επεκτάσεις της Αττικής Οδού, σιδηροδρομικές συνδέσεις, αντιπλημμυρικά έργα και αναβαθμίσεις λιμενικών υποδομών, πολλοί θεωρούν ότι μια υπογειοποίηση της Μαραθώνος θα βρισκόταν χαμηλά στη λίστα προτεραιοτήτων.
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και τα έργα που θεωρούνται σήμερα πιο ώριμα, όπως οι επεκτάσεις προς Ραφήνα και Λαύριο, εξακολουθούν να βρίσκονται σε φάσεις σχεδιασμού, διαβούλευσης ή αξιολόγησης προτάσεων.
Όραμα ανάπτυξης ή πολιτική υπόσχεση;
Για πολλούς κατοίκους της περιοχής, η ιδέα μιας υπογειοποιημένης Μαραθώνος παραμένει ένα ελκυστικό αναπτυξιακό όραμα που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την εικόνα του Πικερμίου, της Παλλήνης και της Ραφήνας.
Από την άλλη πλευρά, δεν λείπουν όσοι αντιμετωπίζουν τις σχετικές συζητήσεις με σκεπτικισμό, θεωρώντας ότι πρόκειται περισσότερο για μια πολιτικά ελκυστική εξαγγελία παρά για ένα έργο που διαθέτει πραγματικές πιθανότητες υλοποίησης στο ορατό μέλλον.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι αν κάποτε η υπογειοποίηση της Μαραθώνος περάσει από τη θεωρία στις μελέτες, η δημόσια συζήτηση δεν θα αφορά μόνο τα κυκλοφοριακά οφέλη.
Θα αφορά κυρίως το αν η χώρα μπορεί να σηκώσει το οικονομικό βάρος ενός έργου που ενδεχομένως να απαιτεί επενδύσεις αντίστοιχες με εκείνες των μεγαλύτερων οδικών παρεμβάσεων της τελευταίας εικοσαετίας.
