Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει κλιμακωθεί σε πρωτοφανές επίπεδο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν και, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, σκοτώθηκε ο Ανώτατος Ηγέτης της χώρας, Αλί Χαμενεί.

Η Τεχεράνη απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους και drones προς το Ισραήλ αλλά και προς αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις σε χώρες του Κόλπου. Η σύγκρουση πλέον δεν περιορίζεται σε απειλές και δηλώσεις, αλλά εξελίσσεται σε ανοιχτή στρατιωτική αναμέτρηση με περιφερειακές προεκτάσεις.

Γιατί έγινε η επίθεση;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι στόχος είναι να αποτραπεί το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Τόνισε ότι η πυραυλική υποδομή της χώρας θα καταστραφεί πλήρως και κάλεσε τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις να καταθέσουν τα όπλα.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, υποστήριξε ότι η επιχείρηση κρίθηκε αναγκαία για την εξουδετέρωση μιας «υπαρξιακής απειλής». Το Ιράν, ωστόσο, επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.

Τι χτυπήθηκε στο Ιράν;

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, πλήγματα σημειώθηκαν σε μεγάλο μέρος της χώρας. Στόχοι ήταν στρατιωτικές βάσεις, εγκαταστάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, συστήματα αεράμυνας και υποδομές που σχετίζονται με πυραύλους και drones.

Ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη φέρονται να έπληξαν εκατοντάδες στόχους σε δυτικές και κεντρικές περιοχές. Οι ιρανικές αρχές επιβεβαίωσαν τον θάνατο του Χαμενεΐ και έκαναν λόγο για εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες. Παράλληλα, το διαδίκτυο στη χώρα έχει σχεδόν διακοπεί, γεγονός που δυσκολεύει την ανεξάρτητη επιβεβαίωση των πληροφοριών.

Πώς απάντησε το Ιράν;

Το Ιράν αντέδρασε άμεσα, εκτοξεύοντας περίπου 150 βαλλιστικούς πυραύλους προς το Ισραήλ, καθώς και δεκάδες drones. Υπήρξαν νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες, ενώ οι ισραηλινές αρχές ανέφεραν ότι μεγάλο μέρος των επιθέσεων αναχαιτίστηκε από τα συστήματα αεράμυνας.

Παράλληλα, ιρανικοί πύραυλοι κατευθύνθηκαν προς αμερικανικές βάσεις στο Κατάρ, στο Μπαχρέιν, στο Κουβέιτ και στην Ιορδανία. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι απέκρουσαν τις περισσότερες επιθέσεις χωρίς απώλειες προσωπικού. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, χαρακτήρισε τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ παράνομες και προανήγγειλε περαιτέρω αντίδραση.

Τι σημαίνει αυτό για τον υπόλοιπο κόσμο;

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία είναι το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Οποιαδήποτε διακοπή της ναυσιπλοΐας εκεί θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών της ενέργειας διεθνώς και σε ευρύτερη οικονομική αναταραχή.

Ήδη η ένταση έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις αερομεταφορές, με χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων και κλείσιμο εναέριων χώρων σε αρκετές χώρες της περιοχής. Μεγάλες αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν προσωρινά τα δρομολόγιά τους, ενώ οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με έντονη ανησυχία τις εξελίξεις.

Τι γίνεται τώρα στο Ιράν;

Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, ορίστηκε προσωρινός Ανώτατος Ηγέτης μέχρι να κινηθούν οι συνταγματικές διαδικασίες. Η επιλογή του νέου ηγέτη θα γίνει από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, ένα σώμα ανώτερων κληρικών που έχει αυτή την αρμοδιότητα. Η διαδικασία, ωστόσο, εξελίσσεται μέσα σε συνθήκες πολέμου και γενικευμένης αστάθειας.

Πού οδηγούμαστε;

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η σύγκρουση θα παραμείνει περιορισμένη ή αν θα επεκταθεί σε ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο. Οι επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών θα καθορίσουν αν η ένταση θα αποκλιμακωθεί ή αν η Μέση Ανατολή θα εισέλθει σε μια μακρά περίοδο γενικευμένης σύρραξης με παγκόσμιες συνέπειες.

Διαβάστε επίσης: Αβεβαιότητα στο Ντουμπάι για Έλληνες επιβάτες κρουαζιέρας