Το γνώριμο σκηνικό διαβεβαιώσεων έσπευσε να στήσει η κυβέρνηση ενώ η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ακόμη ξεκινήσει.

Στην ευρεία διυπουργική σύσκεψη που συγκάλεσε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, το πρωί της Δευτέρας, κυριάρχησαν οι λέξεις «συντονισμός», «ετοιμότητα» και «πρόληψη».

Λέξεις που επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, λίγο πριν ξεκινήσει η δοκιμασία του καλοκαιριού.

Συντονισμός υπό πίεση

Στο ίδιο τραπέζι κάθισαν υπουργεία, Ένοπλες Δυνάμεις, Αστυνομία και Πυροσβεστική.

Η εικόνα της «ολικής κινητοποίησης» εκπέμπει σοβαρότητα, αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζει ότι ο κρατικός μηχανισμός εξακολουθεί να χρειάζεται έκτακτες συνεννοήσεις για να λειτουργήσει στοιχειωδώς συντονισμένα.

Αν ο μηχανισμός ήταν πραγματικά έτοιμος, ο διακλαδικός συντονισμός θα ήταν αυτονόητος – όχι αντικείμενο πανηγυρικής ανακοίνωσης.

Πρόληψη ή επανάληψη εξαγγελιών;

Η έμφαση στους καθαρισμούς, στις αντιπυρικές ζώνες και στις κοινές ασκήσεις δείχνει ότι το κράτος επιχειρεί να εμφανιστεί προληπτικό.

Ωστόσο, οι παρεμβάσεις αυτές εξαγγέλλονται διαχρονικά, ενώ κάθε χρόνο επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: πόσα από τα σχέδια μένουν στα χαρτιά και πόσα υλοποιούνται εγκαίρως, πριν η πρώτη μεγάλη φωτιά μετατρέψει τον σχεδιασμό σε θεωρία;

Οι αριθμοί ως ασπίδα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στους αριθμούς: 18.800 πυροσβέστες – ο «μεγαλύτερος ιστορικά αριθμός» – και 5.500 εθελοντές, σχεδόν διπλάσιοι από πέρυσι.

Οι αριθμοί ακούγονται εντυπωσιακοί, αλλά δεν απαντούν σε κρίσιμα ερωτήματα: είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι; είναι μόνιμοι ή εποχικοί; καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες σε περιοχές υψηλού κινδύνου;

Η ποσοτική ενίσχυση δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με ποιοτική αναβάθμιση.

Αυστηρό πλαίσιο, μεταφορά ευθύνης

Η αναφορά στο νέο νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» και η διατύπωση ότι «η πρόληψη δεν είναι επιλογή αλλά υποχρέωση» αποτυπώνουν μια αυστηρότερη ρητορική.

Όμως πίσω από αυτήν διακρίνεται και μια μετατόπιση ευθύνης: αν κάτι πάει στραβά, το θεσμικό πλαίσιο θα είναι «σαφές και αυστηρό» και οι πολίτες θα κληθούν να λογοδοτήσουν.

Το κράτος θωρακίζεται νομικά, αλλά η αποτελεσματικότητα θα κριθεί στο πεδίο.

Η κλιματική κρίση ως προειδοποίηση

Η επίκληση της κλιματικής κρίσης ως παράγοντα αυξημένης επικινδυνότητας είναι ρεαλιστική.

Ταυτόχρονα, όμως, λειτουργεί και ως προειδοποίηση: το φετινό καλοκαίρι μπορεί να είναι πιο δύσκολο από τα προηγούμενα.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι διαβεβαιώσεις αποκτούν χαρακτήρα προληπτικής άμυνας απέναντι σε ενδεχόμενες αποτυχίες.

Επικοινωνία πριν από τη δοκιμασία

Συνολικά, η σύσκεψη αποπνέει περισσότερο ανάγκη πολιτικής κάλυψης παρά αίσθηση ριζικής αλλαγής.

Το αφήγημα της ετοιμότητας χτίζεται νωρίς, οι αριθμοί προβάλλονται δυναμικά και το θεσμικό πλαίσιο αυστηροποιείται.

Όμως η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει δείξει ότι οι φωτιές δεν σβήνουν με ανακοινώσεις ούτε περιορίζονται με στατιστικά.

Το αν η φετινή προετοιμασία θα αποδειχθεί ουσιαστική ή επικοινωνιακή θα φανεί όταν οι υψηλές θερμοκρασίες και οι ισχυροί άνεμοι δοκιμάσουν για ακόμη μία φορά τις αντοχές του κρατικού μηχανισμού. Και τότε, οι αριθμοί δεν θα αρκούν.