Με απαγόρευση πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα για παιδιά κάτω των 15 ετών επιχειρεί η κυβέρνηση να περιορίσει τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι στο ψηφιακό περιβάλλον.
Το σχετικό νομοσχέδιο του υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου, κατατέθηκε το βράδυ της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου στη Βουλή και την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026 εισάγεται προς επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή.
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν ένα ηλικιακό φράγμα αρκεί για να προστατεύσει τα παιδιά ή αν απαιτούνται παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν και τον τρόπο λειτουργίας των ίδιων των πλατφορμών.
Τι προβλέπει η απαγόρευση
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους», θεσπίζει ως προληπτικό μέτρο προστασίας ελάχιστο όριο πρόσβασης τα 15 έτη.
Δεν κατονομάζει συγκεκριμένες πλατφόρμες ούτε προβλέπει εξαίρεση με τη συγκατάθεση των γονέων. Εφόσον ψηφιστεί με αυτή τη μορφή, η εφαρμογή του προβλέπεται από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική λεπτομέρεια: για την εφαρμογή του ορίου, όλα τα παιδιά που γεννήθηκαν την ίδια χρονιά θεωρείται ότι έχουν γεννηθεί την 1η Ιανουαρίου.
Έτσι, παιδί γεννημένο τον Δεκέμβριο του 2012 θα μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση από τον Ιανουάριο του 2027, σχεδόν έναν χρόνο πριν γίνει πραγματικά 15 ετών. Η επιλογή διευκολύνει την ενιαία αντιμετώπιση της ίδιας ηλικιακής ομάδας, αλλά απομακρύνεται από την αυστηρή τήρηση του ηλικιακού ορίου.
Πώς θα ελέγχεται η ηλικία
Για την επαλήθευση της ηλικίας μπορούν να αξιοποιούνται λειτουργίες του Gov.gr Wallet και του KidsWallet. Η συνοδευτική ανάλυση διευκρινίζει ότι οι συγκεκριμένες εφαρμογές δεν είναι υποχρεωτικές: επιτρέπονται και άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον είναι αποτελεσματικές και προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα.
Εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη δοκιμασία. Η απαγόρευση πρέπει να συνοδεύεται από ελέγχους που δεν παρακάμπτονται εύκολα. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να παραμείνει ένας κανόνας στα χαρτιά, χωρίς ουσιαστική μείωση της έκθεσης των παιδιών.
Έλεγχοι και κυρώσεις στις πλατφόρμες
Η εποπτεία ανατίθεται στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η ΕΕΤΤ διατηρεί τον ρόλο της ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών.
Το νομοσχέδιο δεν προβλέπει πρόστιμα για παιδιά ή γονείς. Οι κυρώσεις αφορούν τους παρόχους που παραβιάζουν τις σχετικές υποχρεώσεις, μέσω του υφιστάμενου πλαισίου για τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Για πλατφόρμες εγκατεστημένες σε άλλο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προβλέπεται συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές της χώρας εγκατάστασης. Συνεπώς, η αποτελεσματικότητα εξαρτάται και από την ευρωπαϊκή συνεργασία.
Οι κίνδυνοι δεν τελειώνουν στα 15
Η ουσιαστική αδυναμία είναι ότι το ηλικιακό όριο δεν αντιμετωπίζει από μόνο του την προβληματική χρήση.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν εισάγει πρόσθετους κανόνες για τους μεγαλύτερους ανηλίκους ούτε αλλάζει άμεσα τους μηχανισμούς που παρατείνουν την παραμονή στην οθόνη. Επίσης, δεν οργανώνει συγκεκριμένο πρόγραμμα ψηφιακής παιδείας στα σχολεία, καθοδήγησης των γονέων ή υποστήριξης παιδιών που δυσκολεύονται να περιορίσουν τη χρήση.
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επισημαίνει στο συνοδευτικό υλικό ότι η προστασία απαιτεί συνδυασμό νομοθετικών, εκπαιδευτικών και τεχνολογικών παρεμβάσεων, με αυξημένη ευθύνη των παρόχων.
Το νομοσχέδιο θέτει έναν σαφή προστατευτικό κανόνα. Το αν αυτός αρκεί θα κριθεί από την εφαρμογή του και από τα συμπληρωματικά μέτρα που θα προστατεύουν τα παιδιά και μετά τα 15.
