Μια πραγματικά εντυπωσιακή υπόθεση, που φαίνεται να διατρέχει περισσότερα από 20 χρόνια και να αποκαλύπτει τις διαχρονικές παθογένειες της ελληνικής διοίκησης, επανέρχεται στο προσκήνιο στην Παλλήνη.

Δικαιούχοι εργατικών κατοικιών φέρονται να βρίσκονται ακόμη αντιμέτωποι με δυσβάσταχτα πρόστιμα για κατασκευές που όχι μόνο δεν έκαναν οι ίδιοι, αλλά υπήρχαν πριν καν παραλάβουν τα σπίτια τους από τον ίδιο τον κρατικό φορέα που τα κατασκεύασε.

Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι το συγκεκριμένο ζήτημα θεωρήθηκε, τουλάχιστον σε σημαντικό βαθμό, λήξαν ήδη από το 2013.

Όταν οι δικαιούχοι παρέλαβαν σπίτια με πολεοδομικές παραβάσεις

Η ιστορία έγινε γνωστή πριν από 13 χρόνια, όταν 160 οικογένειες του οικισμού εργατικών κατοικιών «Παλλήνη ΙΙΙ – Γρηγόρης Λαμπράκης» βρέθηκαν μπροστά σε μια απίστευτη πραγματικότητα.

Έπειτα από ελέγχους της Υπηρεσίας Δόμησης είχαν διαπιστωθεί πολεοδομικές παραβάσεις στα κτίρια, όπως αποκλίσεις από τις εγκεκριμένες οικοδομικές άδειες, υπερβάσεις ύψους και άλλες κατασκευαστικές διαφοροποιήσεις.

Μόνο που, σύμφωνα με όσα είχαν γίνει γνωστά τότε, οι συγκεκριμένες κατασκευές δεν αποτελούσαν παρεμβάσεις των δικαιούχων. Είχαν γίνει κατά την αρχική κατασκευή των εργατικών κατοικιών, πριν αυτές παραδοθούν στους ανθρώπους που στη συνέχεια έγιναν ιδιοκτήτες τους.

Το αποτέλεσμα ήταν περίπου 160 οικογένειες να βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμα που, σύμφωνα με το τότε ρεπορτάζ του notioanatolika.gr, έφταναν συνολικά τα 3,5 εκατομμύρια ευρώ.

Με απλά λόγια, το ίδιο το κράτος, μέσω του τότε Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, είχε παραδώσει στους δικαιούχους κτίρια με πολεοδομικές αποκλίσεις και, χρόνια αργότερα, ένας άλλος βραχίονας της διοίκησης ερχόταν να ζητήσει τον λογαριασμό από τους ιδιοκτήτες.

Το «happy end» του 2013

Η υπόθεση είχε τότε προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση, όμως τελικά παρουσιάστηκε ως μια περιπέτεια με αίσιο τέλος.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο για τα αυθαίρετα προέβλεψε ειδική αντιμετώπιση για αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης σε ακίνητα που είχαν παραχωρηθεί από τον πρώην ΟΕΚ.

Η φιλοσοφία της ρύθμισης ήταν αυτονόητη: δεν μπορούσαν οι δικαιούχοι εργατικών κατοικιών να αντιμετωπίζονται ως κοινοί αυθαιρετούχοι για πολεοδομικές παραβάσεις που προϋπήρχαν της παραχώρησης των ακινήτων τους.

Έτσι, το 2013 δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι ένα παράλογο κεφάλαιο είχε επιτέλους κλείσει. Μόνο που, όπως αποδεικνύεται σήμερα, η ιστορία ενδεχομένως να μην είχε τελειώσει εκεί.

13 χρόνια μετά, χρειάζεται… νέα νομοθετική ρύθμιση

Η πρόσφατη παρέμβαση του βουλευτή Ανατολικής Αττικής Βασίλη Οικονόμου επαναφέρει αιφνιδιαστικά το θέμα στο προσκήνιο και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το τι ακριβώς παρέμεινε άλυτο όλα αυτά τα χρόνια.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου απάντησε θετικά σε αίτημα του Δήμου Παλλήνης και σε σχετική εισήγησή του για νέα νομοθετική ρύθμιση, με στόχο την «εξάλειψη των άδικων προστίμων για κατασκευές που έγιναν πριν τις παραλάβουν οι δικαιούχοι των εργατικών κατοικιών Παλλήνης».

Όπως μάλιστα αναφέρει, τα «άδικα και δυσβάσταχτα πρόστιμα» πρόκειται να εξαλειφθούν όταν ψηφιστεί σχετική διάταξη σε επόμενο νομοσχέδιο.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα: Αφού το πρόβλημα των αυθαιρεσιών στις εργατικές κατοικίες είχε αντιμετωπιστεί νομοθετικά από το 2013, γιατί απαιτείται νέα νομοθετική παρέμβαση το 2026;

Άλλο η τακτοποίηση, άλλο η διαγραφή των παλιών προστίμων;

Η πιθανότερη εξήγηση βρίσκεται σε μια κρίσιμη διοικητική και νομική λεπτομέρεια.

Η ρύθμιση του 2013 φαίνεται ότι αντιμετώπισε το ζήτημα της πολεοδομικής τακτοποίησης των αυθαίρετων κατασκευών που είχαν παραλάβει οι δικαιούχοι από τον πρώην ΟΕΚ.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει κατ' ανάγκην ότι εξαφανίστηκαν αυτομάτως και όλα τα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης που είχαν ήδη καταλογιστεί ή βεβαιωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Εάν αυτό επιβεβαιωθεί και από το περιεχόμενο του πρόσφατου αιτήματος του Δήμου Παλλήνης προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τότε προκύπτει ένα ακόμη μεγαλύτερο διοικητικό παράδοξο: το κράτος αναγνώρισε πριν από 13 χρόνια ότι οι δικαιούχοι δεν έπρεπε να πληρώσουν για τις αυθαιρεσίες που παρέλαβαν μαζί με τα σπίτια τους, αλλά ενδεχομένως άφησε ενεργό τον ίδιο τον λογαριασμό που είχε εκδοθεί σε βάρος τους!

Η νέα νομοθετική ρύθμιση που προαναγγέλλεται φαίνεται, συνεπώς, ότι δεν έρχεται να «νομιμοποιήσει» από την αρχή τις ίδιες κατασκευές.

Πιθανότερο είναι να επιχειρεί να κλείσει οριστικά μια παλιά πληγή, διαγράφοντας διοικητικά πρόστιμα τα οποία εξακολουθούν να βαρύνουν δικαιούχους για παραβάσεις που δεν διέπραξαν.

Πάνω από μία δεκαετία για το οριστικό κλείσιμο

Υπάρχει, πάντως, ακόμη ένα στοιχείο που χρειάζεται αποσαφήνιση. Η υπόθεση του 2013 αφορούσε συγκεκριμένα 160 οικογένειες στον οικισμό «Παλλήνη ΙΙΙ – Γρηγόρης Λαμπράκης».

Από τη σημερινή δημόσια αναφορά δεν προκύπτει με σαφήνεια εάν η νέα ρύθμιση αφορά αποκλειστικά αυτές τις οικογένειες ή ένα ευρύτερο σύνολο δικαιούχων των εργατικών κατοικιών της Παλλήνης.

Σε κάθε περίπτωση, η ουσία παραμένει εντυπωσιακή: άνθρωποι που απέκτησαν εργατική κατοικία από έναν κρατικό οργανισμό βρέθηκαν να λογοδοτούν οικονομικά για τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος αυτός οργανισμός είχε κατασκευάσει τα σπίτια τους.

Και αν πράγματι η νέα νομοθετική ρύθμιση αφορά πρόστιμα που επιβλήθηκαν για τις ίδιες προϋπάρχουσες κατασκευές, τότε η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση.

Διότι ένα πρόβλημα που θεωρήθηκε ότι είχε βρει το «happy end» του το 2013, χρειάστηκε να φτάσουμε στο 2026 για να επιχειρηθεί να μπει η πραγματικά τελευταία τελεία.

Το ζητούμενο πλέον είναι η εξαγγελθείσα διάταξη να φτάσει πράγματι στη Βουλή και να ξεκαθαρίσει οριστικά το τοπίο.

Γιατί, στην περίπτωση των εργατικών κατοικιών της Παλλήνης, η «κοινή λογική» που επικαλείται σήμερα ο Βασίλης Οικονόμου φαίνεται ότι χρειάστηκε περισσότερα από δέκα χρόνια και τουλάχιστον δύο νομοθετικές παρεμβάσεις για να γίνει πράξη.

Διαβάστε σχετικά: Απίστευτη περιπέτεια -αλλά με... χάπι εντ- για 160 οικογένειες στην Παλλήνη!