Η πολύμηνη αντίσταση των πολιτών απέτρεψε την κατασκευή του ΧΥΤΑ στην Κερατέα, αφήνοντας στην ιστορία έναν νικηφόρο αγώνα της τοπικής κοινωνίας. Για τους ιδιοκτήτες των εκτάσεων στο Βραγόνι, όμως, οι συνέπειες εκείνου του σχεδιασμού δεν έχουν τελειώσει.
Το Ελληνικό Δημόσιο διεκδικεί την κυριότητα της γης τους, επικαλούμενο την απαλλοτρίωση του 2007 και την παρακατάθεση αποζημίωσης που ανακοινώθηκε το 2010. Ένα έργο που δεν κατασκευάστηκε εξακολουθεί, έτσι, να προκαλεί αβεβαιότητα για τις περιουσίες των πολιτών.
Πρόκειται για μια ιδιότυπη ομηρία: οι κάτοικοι αγωνίστηκαν για να αποτρέψουν τη χωματερή και καλούνται τώρα να υπερασπιστούν τα ιδιοκτησιακά τους δικαιώματα ενώπιον του Κτηματολογίου. Σε αυτή την εκκρεμότητα παρεμβαίνει ο δήμαρχος Λαυρεωτικής, Δημήτρης Λουκάς, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλία για την ανάκληση των απαλλοτριώσεων και τη στήριξη των θιγόμενων ιδιοκτητών.
Το έργο σταμάτησε, το ιδιοκτησιακό παρέμεινε ανοιχτό
Η υπόθεση ξεκινά το 2007, όταν κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση εκτάσεων στο Βραγόνι, υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, για την κατασκευή Χώρου Υγειονομικής Ταφής Αποβλήτων στην Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Αποβλήτων Νοτιοανατολικής Αττικής.
Η σχετική απόφαση του γενικού γραμματέα Περιφέρειας Αττικής εκδόθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2007 και δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Ακολούθησε, τον Δεκέμβριο του 2010, η δημοσίευση της ανακοίνωσης για την παρακατάθεση της αποζημίωσης.
Η αντίσταση της τοπικής κοινωνίας ανέτρεψε τον σχεδιασμό για τον ΧΥΤΑ. Η ματαίωση του έργου, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκε από οριστική διευθέτηση του ιδιοκτησιακού ζητήματος. Οι πράξεις της απαλλοτρίωσης εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση της κρατικής διεκδίκησης, αφήνοντας τους πολίτες αντιμέτωπους με μια υπόθεση που παραμένει ανοιχτή επί χρόνια.
Τι ακριβώς διεκδικεί το Δημόσιο
Σύμφωνα με το ενημερωτικό του Δήμου Λαυρεωτικής, η Κτηματική Υπηρεσία Ανατολικής Αττικής υπέβαλε το 2018 στο Γραφείο Κτηματογράφησης Κερατέας δήλωση πλήρους κυριότητας, σε ποσοστό 100%, επί της έκτασης που αφορά η απαλλοτρίωση.
Για να στηρίξει τη δήλωση, προσκόμισε τόσο την απόφαση του 2007 όσο και το ΦΕΚ του 2010 για την παρακατάθεση της σχετικής αποζημίωσης. Η παρακατάθεση δεν σημαίνει ότι κάθε ιδιοκτήτης εισέπραξε αποζημίωση. Αποτελεί, όμως, στοιχείο που επικαλείται το Δημόσιο για να θεμελιώσει την αξίωσή του.
Με τη δήλωση αυτή, η Κτηματική Υπηρεσία ζητά τον εκτοπισμό των αναρτημένων δικαιωμάτων των πολιτών που εμπίπτουν στην έκταση. Με απλά λόγια, ζητά να καταχωριστεί το Ελληνικό Δημόσιο ως ιδιοκτήτης στη θέση τους.
Το έγγραφο που δημοσιοποίησε ο πρώην δήμαρχος Κερατέας, Σταύρος Ιατρού, αποτυπώνει τη συνέπεια αυτής της διεκδίκησης: για το γεωτεμάχιο που αφορά, προτείνεται η καταχώριση του Δημοσίου ως κυρίου κατά 100% και η διαγραφή του ήδη αναρτημένου δικαιώματος κυριότητας.
Οι ιδιοκτήτες καλούνται να υπερασπιστούν τη γη τους
Η πρόταση δεν αποτελεί τελική απόφαση. Οι σχετικές υποθέσεις θα διαβιβαστούν στις αρμόδιες Επιτροπές Ενστάσεων του Κτηματολογίου, οι οποίες θα εξετάσουν τα στοιχεία και θα αποφανθούν.
Ωστόσο, η αμφισβήτηση των δικαιωμάτων των πολιτών είναι συγκεκριμένη. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συγκεντρώσουν αποδεικτικά στοιχεία, να αντικρούσουν τη διεκδίκηση και να αντιμετωπίσουν την αβεβαιότητα για την περιουσία τους.
Δεν πρόκειται για εντολή φυσικής απομάκρυνσης από τη γη τους. Πρόκειται για διεκδίκηση της κυριότητάς της, με ενδεχόμενες συνέπειες στη μεταβίβαση και την αξιοποίησή της, εφόσον γίνει δεκτή η αξίωση του Δημοσίου.
Σύμφωνα με το δημοτικό ενημερωτικό, το Γραφείο Κτηματογράφησης Κερατέας έχει ήδη αποστείλει στους επηρεαζόμενους πολίτες ενημερωτική επιστολή και την εισήγηση προς την επιτροπή.
Οι ιδιοκτήτες καλούνται να αποστείλουν ηλεκτρονικά τυχόν επιπλέον στοιχεία για τα ακίνητά τους έως τις 20 Οκτωβρίου 2026, στη διεύθυνση
Μια κρατική εκκρεμότητα με κόστος για τους πολίτες
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι γιατί η ματαίωση του έργου δεν ακολουθήθηκε από τις αναγκαίες ενέργειες για να ξεκαθαρίσει η τύχη των απαλλοτριωμένων εκτάσεων.
Οι απαλλοτριώσεις έγιναν υπέρ του Δημοσίου και ο δήμος δεν μπορεί να τις ανακαλέσει μονομερώς. Η οριστική διευθέτηση απαιτεί ενέργειες και αποφάσεις της αρμόδιας κρατικής διοίκησης.
Χωρίς τον πλήρη φάκελο δεν μπορεί να αποδοθεί συγκεκριμένη παράλειψη σε υπηρεσία ή πρόσωπο. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι σαφές: το έργο δεν πραγματοποιήθηκε, το ιδιοκτησιακό ζήτημα παραμένει άλυτο και οι πολίτες καλούνται να σηκώσουν το βάρος της εκκρεμότητας.
Η εικόνα αυτή παραπέμπει σε διοικητική αδιαφορία απέναντι στην ανάγκη οριστικής επίλυσης. Το Δημόσιο επικαλείται τις πράξεις του παλιού σχεδιασμού για να διεκδικήσει τη γη, ενώ οι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να αναζητούν ασφάλεια για τις περιουσίες τους.
Δεν μπορεί μια υπόθεση να παραμένει επ’ αόριστον ανοιχτή, μεταφέροντας στους πολίτες την ταλαιπωρία και το κόστος της αντιμετώπισής της.
Λουκάς: Παρέμβαση για οριστική λύση
Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η πρωτοβουλία του Δημήτρη Λουκά. Ο δήμαρχος Λαυρεωτικής διαβεβαιώνει ότι ο ΧΥΤΑ δεν επανέρχεται και θέτει ως στόχο την αντιμετώπιση του ιδιοκτησιακού προβλήματος που άφησε πίσω του ο παλιός σχεδιασμός.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό, ο δήμος θα ζητήσει τα στοιχεία που προσκόμισε η Κτηματική Υπηρεσία, θα μελετήσει τον φάκελο και θα ενημερώσει τους πολίτες για τις απόψεις του.
Η ενέργεια αυτή έχει ουσιαστική σημασία: θα επιτρέψει να αποσαφηνιστεί σε ποια στοιχεία στηρίζεται η κρατική διεκδίκηση και ποιες παρεμβάσεις απαιτούνται για να κλείσει η υπόθεση.
Παράλληλα, όπως έχει ανακοινώσει ο δήμαρχος, η δημοτική αρχή θα κινηθεί για την ανάκληση των απαλλοτριώσεων και θα καλέσει τους ιδιοκτήτες σε συνάντηση για τον συντονισμό των ενεργειών, παρέχοντας την αναγκαία νομική και τεχνική στήριξη.
Η παρέμβαση αποτελεί θετικό βήμα, καθώς θέτει στο επίκεντρο την προστασία των θιγόμενων πολιτών και αναγνωρίζει ότι ο νικηφόρος αγώνας της Κερατέας άφησε πίσω του μια εκκρεμότητα που χρειάζεται λύση.
Το ζητούμενο είναι πλέον η πρωτοβουλία του Δήμου Λαυρεωτικής να οδηγήσει στις αναγκαίες αποφάσεις της κρατικής διοίκησης. Για τους ιδιοκτήτες στο Βραγόνι, η δικαίωση θα ολοκληρωθεί όταν πάψει η αβεβαιότητα γύρω από τη γη τους.
